Nederland

'Lijstduwers zijn nepkandidaten, ze plegen kiezersbedrog'

21 januari 2018 10:38 Aangepast: 23 maart 2018 15:54
Darter Raymond van Barneveld, lijstduwer in Den Haag Beeld © EPA

Raymond van Barneveld, Melanie Schultz van Haegen, Tom Beugelsdijk, ze hebben één ding gemeen: ze zijn bij de komende gemeenteraadsverkiezingen lijstduwer. "Nepkandidaten zijn het."

Dat zegt Joop van Holsteyn, hoogleraar politiek gedrag en kiezersonderzoek aan de Universiteit Leiden. Hij ergert zich al jaren aan het verschijnsel lijstduwer. Hij noemt het kiezersbedrog wanneer een kandidaat eigenlijk niet gekozen wil worden en al helemaal niet in een gemeenteraad of parlement wil gaan zitten.

Job Cohen

Als lijstduwer sta je meestal niet op een verkiesbare plaats, maar bungel je onderaan de kandidatenlijst met een te verwaarlozen kans op een zetel in de lokale gemeenteraad. Van Holsteyn noemt als voorbeeld Job Cohen. De oud-minister en voormalige burgemeester van Amsterdam was in 2015 lijstduwer voor de PvdA bij de waterschapsverkiezingen en stond op een onverkiesbare twintigste plaats. 

Cohen werd met ruim 6000 voorkeurstemmen verkozen in het waterschap Amstel, Gooi en Vecht. Hij liet weten zijn zetel niet in te nemen. "Laat je dan niet op een kandidatenlijst zetten als je geen kandidaat wilt zijn. Het heet niet voor niets kandidatenlijst", vindt Van Holsteyn. 

Voornaam ambt

In een opiniestuk schreef hij eerder: "Volksvertegenwoordiger is een voornaam ambt, waarmee niet lichtzinnig mag worden omgesprongen. Lijstduwers doen dat helaas wel. Zij zeggen op te gaan voor dat ambt, maar ze jokken."

Zijn kritiek vindt tot nu toe weinig gehoor. Een inventarisatie van het ANP voor de komende raadsverkiezingen leverde 27 bekende namen op die zich hebben opgegeven als lijstduwer.

Onder hen veel politici, zoals:

  • De huidige minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Hugo de Jonge (CDA, Rotterdam)
  • Oud-minister Melanie Schultz van Haegen (VVD, Leiden)
  • Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA, Enschede)
  • Oud-staatssecretaris Sharon Dijksma (PvdA, Enschede)
  • Oud-Kamerlid en voormalig PvdA-voorzitter Hans Spekman (PvdA, Utrecht)

In de categorie entertainment prijken mensen op de lijst als:

  • Annemarie Pronk, winnares van Heel Holland Bakt in 2016 (SGP/ChristenUnie, Den Haag)
  • Hagenaar, columnist en ADO-hooligan Henk Bres (PVV, Den Haag)
  • Musicus Ernst Jansz (Progressief Akkoord/GroenLinks, Deurne)
  • ​Acteur en presentator Eric Corton (GroenLinks, Amsterdam)

Sportende lijstduwers zijn onder anderen:

  • Hockey-international Bob de Voogd ( Plan!, Helmond)
  • Snowboarder Dimi de Jong (CDA, Den Haag)
  • Darter Raymond van Barneveld (Groep De Mos, Den Haag)
  • voetballer Tom Beugelsdijk (Groep De Mos, Den Haag).
`