Nederland

Waarom Nederland aansprakelijk is voor 350 Srebrenica-doden

27 juni 2017 12:46 Aangepast: 15 oktober 2017 11:18
Beeld © Een nabestaande op de begraafplaats in Potocarion waar slachtoffers van Srebrenica begraven liggen.

Nederland is volgens het gerechtshof in Den Haag aansprakelijk voor de deportatie van moslimmannen in Srebrenica. Wat betekent dat? Zeven vragen over een oorlog die Nederland al 22 jaar achtervolgt.

1. Wie heeft deze zaak aangespannen?

De zaak is aangespannen door de Moeders van Srebrenica, nabestaanden van Srebrenica-slachtoffers. Deze moslimmannen zijn door de Bosnisch-Servische troepen van generaal Mladic doodgeschoten tijdens soms massale executies. Inclusief de doden door gevechten kwamen 7000 tot 8000 mannen om.

2. Waarom hebben de moeders deze zaak aangespannen? 

De moeders vinden dat de Nederlandse Staat verantwoordelijk is voor de dood van duizenden moslimmannen. Toen de mannen omkwamen, zomer 1995, waren Nederlandse VN-militairen van Dutchbat in het gebied.

ZIE OOK: Srebrenica: van 'safe area' naar massale executies

De moeders vinden dat de Nederlanders de moslimmannen hadden moeten beschermen. Volgens hen kregen de Nederlandse militairen opdracht van Nederland om vooral zelf geen risico te lopen. Nederland zou daarbij voorbij zijn gegaan aan VN-mandaten.

3. Wat vindt de Nederlandse staat? 

De Nederlandse regering is het niet met de moeders eens. Volgens Nederland had Dutchbat geen keus: ze moesten wel meehelpen aan de evacuatie van de bevolking. De Nederlanders hadden de genocide niet kunnen voorzien. Ze hadden bovendien te luisteren naar de VN, en niet naar de Nederlandse regering. 

4. Wat heeft de rechter besloten? 

De rechter heeft de moeders deels gelijk geven. Nederland is alleen gedeeltelijk aansprakelijk voor de dood van 350 moslimmannen. 

5. Waarom die groep wel, en die andere groep niet?

Deze groep zat op 15 juli in een Dutchbat-compound in Potocari. Srebrenica was toen al gevallen. Deze mannen zijn toen meegenomen door de Bosnisch-Servische troepen van generaal Mladic. Het merendeel is daarna vermoord. De rechter vindt dat Dutchbat op dat moment niet aan deze evacuatie had moeten meewerken. Volgens de rechter had Dutchbat kunnen weten dat deze groep zou kunnen worden vermoord. De Nederlanders hadden de mannelijke vluchtelingen toen de keus moeten geven om op de compound te blijven.

Maar de rechter vindt niet dat Nederland aansprakelijk is voor alle slachtoffers in het gebied. Voor de val van Srebrenica hebben Dutchbat en de Nederlandse regering volgens de rechter niets onrechtmatigs gedaan. Ook het uitblijven van luchtsteun kan Nederland niet worden aangerekend.  

6. Komt er nu een schadevergoeding voor de nabestaanden van de 300 mannen?

Het hof weet niet zeker of de mannen niet alsnog zouden zijn vermoord als ze later op de VN-basis waren ontdekt door de troepen van Mladic. De kans op overleven schat het hof in op 30 procent. Daarom hebben de nabestaanden van deze groep mannen geen recht op de volledige schade, maar op 30 procent van de geleden schade. Nabestaanden kunnen nu een claim indienen. Dat wil zeggen: als deze uitspraak niet weer wordt aangevochten. 

7. Zijn de nabestaanden tevreden met de uitspraak?

Nee. De moeders uitten hun onvrede bij het hof. Advocaat Marco Gerritsen spreekt wel van 'een juridische klap' die is uitgedeeld aan de Nederlandse Staat. Maar hij zegt ook dat er 'meer had ingezeten'. De advocaat was verrast dat het hof de nabestaanden maar 30 procent van de geleden schade toekent. Dat is gebaseerd op de kans van overleven als Dutchbat anders had gehandeld. "Dat kwam als een duveltje uit een doosje. En het is nogal arbitrair om te bepalen wat de kans van overleving zou zijn geweest", zegt Gerritsen.

 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore