Nederland

10 procent schoolverlaters leest slecht: 'Ik had bij alles hulp nodig'

21 maart 2017 15:48 Aangepast: 20 september 2018 15:14
Archieffoto Beeld © iStock

10 procent van de schoolverlaters is zo slecht in lezen, dat een brief van de gemeente of de ondertiteling van een film al een probleem kunnen zijn. "Ongelooflijk", zegt Dick Voogd. Hij liep zelf tientallen jaren tegen problemen op doordat hij niet goed kon lezen en bijna niet kon schrijven.

Laaggeletterden vallen vaak buiten de maatschappij, bijvoorbeeld omdat ze niet kunnen werken of omdat ze grote schulden opbouwen doordat ze post over geldzaken niet begrijpen.

Naam schrijven

Dick is inmiddels 52 en gaat sinds zeven jaar weer naar school om zijn taalniveau op te krikken. "Ik durfde bij een begrafenis niet eens mijn naam in het register te schrijven. Dat moesten anderen doen", zegt hij tegen RTL Nieuws.

Dat kwam omdat hij niet goed kon meekomen op school. "Ik kon wel met mijn handen werken, dus dat deed ik." Als er iets geschreven moest worden, vroeg hij iemand anders om dat te doen. En ook als hij een ingewikkelde brief moest lezen of iets aan moest vragen, had hij daar hulp bij nodig. "Dan gaf ik zo'n brief aan mijn broer of zus. Er zijn altijd mensen die willen helpen, maar dan leer je het niet."

Bijna dagelijks dichten

Dick voelde zich afgezonderd omdat hij op dat gebied niet mee kon komen. Er ontbrak iets in zijn leven, zegt hij zelf. "Ik miste de taal. Nu is het prachtig, ik kan meegaan met geletterde mensen." Taal is nu zelfs zijn hobby geworden, zegt hij zelf. "Ik schrijf bijna dagelijks een gedicht. Daar ben ik erg trots op. Ik ben ook taalambassadeur voor de Stichting Lezen en Schrijven. Ik gun iedereen dat ze de taal goed beheersen."

Hij vindt het dan ook ongelooflijk dat 10 procent van de schoolverlaters slecht kan lezen. Dick vindt dat jongeren daar dagelijks mee bezig moeten zijn. En ze moeten elke dag schrijven. Met pen. "Dat moeten ze doen in plaats van appjes sturen met afgekorte woorden. Ik denk dat dat er wel mee te maken heeft. Als ik van jongeren berichtjes krijg, moet ik goed kijken wat er nou staat. Je ziet dat de taal achteruit gaat."

Laaggeletterdheid in Nederland:

  • In 2016 was 1 op de 6 Nederlanders laaggeletterd.
  • Dat zijn 2,5 miljoen Nederlanders van 16 jaar en ouder die moeite hebben met taal en rekenen.
  • Twee derde is van Nederlandse afkomst, een derde is van buitenlandse komaf.
  • Van hen werkt ruim 40 procent niet.
  • Laaggeletterdheid kost de Nederlandse samenleving naar schatting jaarlijks 556 miljoen euro.

Lezen is belangrijk

Ook Annemarie Birnie schrok naar eigen zeggen van het nieuws dat zo veel jongeren zo slecht lezen. Zij is eigenaar van Van Tricht uitgeverij, een uitgeverij van boeken voor jongeren met een taalachterstand. "Lezen is zo belangrijk voor de fantasie, de ontwikkeling, inzicht in situaties of mensen, misschien ook wel empathie. Ik las ook dat ze bijvoorbeeld geen gebruiksaanwijzingen kunnen lezen, dat is erg."

Jongeren die slecht kunnen lezen, weer aan het lezen krijgen, is een hele opgave. Veel boeken die ze qua taalniveau aankunnen, sluiten aan bij de belevingswereld van jonge kinderen en dus helemaal niet bij die van hen.

Speciale boeken

Om lezen voor die jongeren aantrekkelijker te maken, brengt de uitgeverij van Birnie boeken uit die eenvoudig geschreven zijn, maar aansluiten bij wat jongeren bezighoudt. "Ze zijn ook dunner, vaak zo'n 120 pagina's, de zinnen zijn korter en de hoofdstukken ook, waardoor ze het makkelijk weg kunnen leggen, en er staan illustraties in die kunnen helpen bij het begrijpen van de tekst."

Birnie denkt dat het probleem is dat jongeren zich minder goed kunnen concentreren. "Ze zitten meer op tablets en smartphones enzo. Een boek lezen vergt veel van het concentratievermogen. En misschien is het niveau van het onderwijs ook wel een probleem. Niet op havo en vwo, maar 60 procent van de leerlingen gaat naar het vmbo. Die zouden meer moeten worden aangespoord om te lezen."

Ze hoopt dat de boeken jongeren op weg helpen naar het lezen van ingewikkeldere boeken zoals literatuur. "Ik hoop dat ze liefde krijgen voor het lezen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`