Life

Nieuwe Fotograaf des Vaderlands speurt naar oer-Hollandse lulligheid

06 september 2018 08:45 Aangepast: 06 september 2018 10:57
Jan Dirk van der Burg: "Ik zoek mensen die totaal niet opvallen." Beeld © Diane van der Marel

Jan Dirk van der Burg mag zich sinds gisteravond de nieuwe Fotograaf des Vaderlands noemen. "Ik ga er het komende jaar een theatrale invulling aan geven, waarbij ik wil onderzoeken hoe je je als fotograaf tegenover je vak moet verhouden, in een tijd waarin iedereen aan de lopende band foto's maakt."

Oliebollenbakkers, konijnenfokkers of hondenpoepruimers. Lezers van Volkskrant Magazine zijn bekend met de foto's van Jan Dirk van der Burg, die wekelijks een Nederlander interviewt over diens hobby en daar een passend portret bij maakt.

Zijn werk ademt humor, maar laat bovenal zien dat hij een scherp oog voor onderdelen van de Nederlandse cultuur die vaak over het hoofd worden gezien.

Miniatuurvoorbeeld

Foto: Jan Dirk van der Burg

Eigen manier

Nu hij de eretitel Fotograaf des Vaderlands een jaar lang mag dragen, wil hij het land in met zijn droogkomische series. "Het is niet zo dat ik vanaf nu elke dinsdagavond bij fotoclubs mijn werk kom presenteren, maar ik vind het leuk om er op een eigen manier vorm aan te geven." 

Naast een tentoonstelling die nu te zien is tijdens fotofestival Breda Photo, gaat Van der Burg daarom het theater in. Daar stelt hij de vraag hoe je je als fotograaf anno 2018 tegenover je vak moet verhouden. "Binnen de fotografiewereld wordt vaak negatief gekeken naar de huidige beeldcultuur, want wat moet je als fotograaf nog toevoegen als iedereen al fotografeert."

Miniatuurvoorbeeld

Een man controleert zijn autootje in Betondorp. (Foto: Jan Dirk van der Burg) 

"Maar ik heb daar een hele feestelijke opvatting over. Ik zie het als rijkdom. Er wordt dagelijks een tsunami aan foto's online gezet en het is waardevol om daar als curator mee aan de slag te gaan. Ik kan er allerlei trends en fenomenen uit distilleren", vertelt Van der Burg.

Zoeken tijdens het poepen

Zo kan hij zich verliezen in de zoektocht naar foto's van wethouders uit middelgrote gemeenten met stekeltjeshaar. "Ik merk dat ik vaker een screenshot maak dan dat ik op mijn ontspanknop druk. En ik betrap mezelf er op dat ik tijdens het poepen door foto's van vreemden aan het scrollen ben. Ik ben altijd op zoek naar beelden die herkenbaarheid oproepen en die plaats ik dan in een serie."

Beelden die we allemaal dagelijks voorbij zien komen, zegt hij, maar de bewustwording komt pas als je er een hele reeks van achter elkaar ziet. "Het gaat om dingen die je zelf niet echt doorhebt. Zoals olifantenpaadjes, ontstaan omdat mensen de kortste weg van A naar B willen nemen. Die kennen we allemaal wel, maar daar denken we niet bij na. Laat ik een paar foto's zien, dan zie je ze plots op elke straathoek opduiken."

Miniatuurvoorbeeld

Foto: Jan Dirk van der Burg

Lullig, zonder mensen voor schut te zetten

De foto's die Van der Burg maakt en verzamelt, hebben vaak iets lulligs, maar zonder mensen daarbij voor schut te zetten. "Ik wil meelachen met de bijzonderheid van een bepaald aspect van iemands leven."

Zoals een balpennenverzamelaar, wiens vrouw op haar beurt koffiemelkcupdekseltjes uit verschillende landen spaart. "Dat vind ik een geweldige man, hoe hij vol passie voor de 24ste keer een pennenbeurs organiseert. Dat ontroert me ook een beetje."

Miniatuurvoorbeeld

Foto: Jan Dirk van der Burg

Naast ontroering laat Van der Burg zich ook graag verbazen en de social media accounts van bekende Nederlanders hebben wat dat betreft veel te bieden. Zo heeft Van der Burg aan de hand van de Instagram-account van de driejarige dochter van actrice Marly van der Velden een fotografisch handboek gemaakt.

"Toen Sammy-Rose drie maanden oud was, kreeg ze haar eigen account. Daar showt ze allerlei merkkleding, maar in de drie jaar dat ik haar volg, heb ik nog nooit haar gezicht gezien."

Handboek met knipoog

De behoefte om je kind op social media te profileren en de privacy-wens ziet Van der Burg in dit account samen komen. "Dat is iets wat bij veel ouders speelt: wat moeten we er nou mee, hoe pakken we dat aan? Ik kan me erover verbazen hoe mensen te werk gaan. Icoontjes over gezichten of soms worden kinderhoofdjes zelf weggekrast. Met de geraffineerde censuurtechnieken van Marly als voorbeeld heb ik daar nu een handboek voor gemaakt, vol tips om op geraffineerde wijze je kind onherkenbaar vast te leggen."

Miniatuurvoorbeeld

Een handboek met een knipoog dus, dat tijdens Breda Photo te zien zal zijn, samen met een reeks schilderijen. "Ik heb aan amateurschildervereniging De Vrije Kwast uit Leusden gevraagd of zij de foto's willen naschilderen, met de opdracht om dan wel een gezicht aan Sammy-Rose te geven."

'Een beetje liefde voelen'

Ondertussen blijft Van der Burg deuren opentrekken van zaaltjes in de provincie. Op de uitkijk naar mensen waar in eerste instantie overheen gekeken wordt. "Ik ben niet op zoek naar paradijsvogels, mensen met een gieter op hun kop of duizend gouden kabouters in de voortuin. Ik zoek juist mensen met een bijzonder verhaal die voor je staan in de supermarkt, maar dan totaal niet opvallen." 

Hij besluit: "Ik hoop dat mensen die mijn foto's zien erbij glimlachen en een beetje liefde voelen." 

De tentoonstelling Command Shift 4 is tot 21 oktober te zien tijdens Breda Photo.

Daarnaast is er op 7 oktober een fotoshow met zang en dans in Gigant te Aperdoorn en op 2 november in Sociëteit Sexyland in Amsterdam.

 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`