Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

14 januari 2016 19:26, in:

Aanslagen Jakarta

Heeft IS nu ook voet aan de grond in Indonesië?

Terreurbeweging IS eiste de aanslag op die vandaag in Jakarta aan twee omstanders én vijf daders het leven kostte. Toch geldt Indonesië niet bepaald als broeinest van jihadstrijders. Integendeel: de Indonesische aanpak van extremisme werpt vruchten af.

Zo'n 500 tot 600 Indonesiërs zijn naar Syrië afgereisd. Een deel daarvan is teruggekeerd. Zij kunnen achter de aanslag in Jakarta zitten, maar de rol van de terreurbeweging IS in Indonesië moet zeker niet worden overschat.

IS heeft de aanslag al snel opgeëist en ook de Indonesische politie wijst in de richting van de terreurbeweging. Onderzoek zal moeten uitmaken of dat terecht is.

Boodschap slaat aan bij kleine groep
Net als in Nederland zal bij een klein deel van de Indonesische bevolking de boodschap van IS aanslaan. Anderhalf jaar geleden dook nog een video op van een Indonesische jihadganger, veel gedeeld via sociale media. Ook de leider van Jemaah Islamiyah, de terreurorganisatie verantwoordelijk voor de bomaanslagen op Bali in 2002 en op twee hotels in 2009, zei zich bij IS te zullen voegen.


Screenshot uit een IS-wervingsfilmpje voor Indonesië.

Maar het is een misvatting om te denken dat Indonesië, als grootste moslimland ter wereld, een broeinest van jihadstrijders is. Integendeel, zegt Mark Singleton, directeur van het Internationaal Centrum voor Contra-Terrorisme in Den Haag (ICCT). "Indonesië kent een gematigde vorm van islam en ziet IS eerder als grote bedreiging. Er is bitter weinig steun voor IS."

Op het rechte pad helpen
Daar komt volgens Singleton bij dat Indonesië veel investeert om het radicaliseren te voorkomen. Het hanteert daarbij een compleet andere aanpak dan in het Westen. "Terroristen worden gezien als mensen die de weg kwijt zijn en die het rechte pad weer op moeten worden geholpen. Zij krijgen niet snel het stempel 'gevaar voor de staatsveiligheid'."

In de Indonesische aanpak ligt de nadruk op het re-integreren van ex-strijders, en preventie via het onderwijs en via de moskee. Al valt een aanslag nooit helemaal te voorkomen.

Softe aanpak
Naast een 'softe' aanpak voerde Indonesië tegelijkertijd de afgelopen jaren een harde en succesvolle campagne tegen de gevaarlijkste terreurorganisaties in het land. Leden werden gevangengezet of doodgeschoten. 

Zo werd in 2010 Abu Bakar Bashir, de leider van de beweging Jemaah Islamiyah, achter slot en grendel gezet. Deze terreurcel werd door Indonesië met succes vleugellam gemaakt. Ook aftakkingen van Jemaah Islamiyah bleken later niet in staat om hard toe te slaan.

Trots op successen
De regering was trots op die successen, en sinds 2009 bleef Indonesië een nieuwe grote aanslag bespaard. In potentie had het vandaag een aanslag kunnen zijn zoals in november in Parijs, maar het liep anders: twee omstanders vonden de dood, net als vijf daders.