Ga naar de inhoud
41 pantserwagens onderschept

VN: Nederlandse rederij schond wapenembargo Libië

Gepantserde voertuigen op de MV Meerdijk, een Nederlands schip Beeld © VN

Het OM is een strafrechtelijk onderzoek gestart naar een Nederlandse rederij vanwege de schending van het wapenembargo tegen Libië. Een vrachtschip van Shipping Company Groningen probeerde vorig jaar gepantserde voertuigen naar dat land te vervoeren, maar werd betrapt. In Brussel klinkt de roep om de in beslag genomen pantserwagens te doneren aan Oekraïne.

Het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie bevestigt aan RTL Nieuws dat er een strafrechtelijk onderzoek is ingesteld naar de Groningse rederij. Vanwege het lopende onderzoek wil het OM geen details prijsgeven, maar volgens een VN-commissie die toeziet op het Libische wapenembargo heeft het Groningse bedrijf de geldende sancties geschonden.

Nederlands
Lees ook:
Nederlands vrachtschip betrokken bij illegaal wapentransport Libië

Libië wordt sinds 2011 geplaagd door een burgeroorlog, strenge militaire en economische sancties moeten ervoor zorgen dat er een einde komt aan de gewapende strijd tussen verschillende groeperingen.

Schending wapenembargo

Maar op 11 oktober 2022 werd voor de Noord-Afrikaanse kust het Nederlands vrachtschip, de MV Meerdijk, onderschept door een marineschip van de militaire EU-missie IRINI. Die missie probeert via patrouilles in de Middellandse Zee te voorkomen dat het VN-wapenembargo wordt geschonden. 

De MV Meerdijk had 41 gepantserde terreinwagens aan boord van het type BATT UMG, afkomstig van een fabriek uit de Verenigde Arabische Emiraten. De lading had de bestemming Benghazi, een kustplaats in handen van de rebellengeneraal Khalifa Haftar.

Nadat de militaire voertuigen werden ontdekt door de inspecteurs van de IRINI-missie, werd het schip omgeleid naar de Franse havenstad Marseille. Daar werden de voertuigen in beslag genomen wegens het overtreden van de sancties. De MV Meerdijk mocht daarna verder varen. 

De Groningse rederij liet na de inbeslagname weten dat het volledig in lijn met de geldende regelgeving had gehandeld en dat het in bezit was van alle benodigde vergunningen en documentatie. Ook zei het bedrijf mee te werken aan het onderzoek van de IRINI-inspecteurs.

Onrechtmatigheden

Maar de toezichthouders van de VN constateerden iets anders. Zo ontbrak er in de administratie van de MV Meerdijk een 'eindgebruikersverklaring', een belangrijk document bij het verschepen van militaire goederen. Daarnaast is er door de VN-toezichthouders contact gezocht met Shipping Company Groningen om opheldering te vragen, maar daarop kwam geen reactie. Ook op vragen van RTL Nieuws over de kwestie wil de rederij niet reageren.

Volgens de fabriek die de terreinwagens produceerde, TAG Middle East FZC, zouden de gepantserde voertuigen niet gebruikt worden voor de oorlog maar om de orde in het land te handhaven en illegale immigratie te bestrijden. Daarmee zouden de wagens buiten het sanctieregime vallen, maar de VN-commissie wijst die claim af.

Meer inbeslagnames

De 41 gepantserde terreinwagens zijn niet de enige voertuigen die vorig jaar in beslag genomen zijn. Op een ander transportschip dat in de zomer van 2022 door IRINI werd onderschept, werden meer dan 100 omgebouwde Toyota-terreinwagens aangetroffen, voorzien van geschutposities en bepantsering.

In totaal zijn onder de vlag van EU-missie IRINI tot op heden zeker 146 militaire voertuigen die bestemd waren voor Libië in beslag genomen. De gepantserde wagens staan in een opslag in de buurt van Marseille. 

Voertuigen naar Oekraïne

Zonde, vindt VVD-Europarlementariër Bart Groothuis. De Verenigde Staten hebben onlangs duizenden geweren en miljoenen kogels die onderweg waren naar de burgeroorlog in Jemen in beslag genomen en gedoneerd aan Oekraïne. Europa zou hetzelfde moeten doen, zegt Groothuis.

"De in beslag genomen voertuigen zijn een geweldige meevaller van de IRINI-missie, het is rechtvaardig en noodzakelijk dat we dit materieel zo snel mogelijk aan Oekraïne doneren", zegt Groothuis, die steun krijgt van invloedrijke Europarlementariërs zoals Guy Verhofstadt en Nathalie Loisseu. "De oorlog in Oekraïne draait uit op een uitputtingsslag, het doneren van bijna 150 voertuigen zou een heel duidelijk signaal aan Rusland zijn dat Europa alles op alles wil zetten."

Een woordvoerder van EU-missie IRINI bevestigt dat het juridisch mogelijk is om de in beslag genomen voertuigen te doneren aan een bondgenoot zoals Oekraïne. Het is uiteindelijk aan de Europese Raad van regeringsleiders om hier een definitief besluit over te nemen.