Ga naar de inhoud
Spannende periode

Thailand stemt massaal voor oppositie: 'Maar leger zal macht willen behouden'

Pita Limjaroenrat, winnaar van de verkiezingen. Beeld © AP

In Thailand breekt een spannende periode aan nu de oppositie met overmacht de parlementsverkiezingen heeft gewonnen. Dat zegt correspondent Thom Schelstraete.

De prodemocratische oppositiepartijen hebben een duidelijke zege geboekt. Dat blijkt ook uit de resultaten, nu 97 procent van de gisteren uitgebrachte stemmen is geteld.

De progressieve partij Move Forward (MFP) is met 13,5 miljoen stemmen de grote winnaar, gevolgd door de hervormingsgezinde partij Pheu Thai dat 10,3 miljoen stemmen kreeg. De partij van zittend premier Prayut Chan-O-Cha, de conservatieve Palang Pracharath die het militaire establishment vertegenwoordigt, komt met 4,5 miljoen stemmen als derde uit de stembus.

Grote verrassing

Dat Move Forward de verkiezingen won, is volgens Zuidoost-Azië-correspondent Thom Schelstraete een ongekende verrassing. "Ze stonden er zeker goed voor, maar hun verkiezingsbeloftes en idealen zijn voor Thaise begrippen heel erg progressief. Zo wil Move Forward de majesteitsschennis-wetten aanpassen. Mensen die het koningshuis beledigen, riskeren 15 jaar cel. Move Forward wil dat veranderen, iets wat in Thailand onwijs gevoel ligt."

Dat Move Forward desondanks toch de grootste kon worden, laat volgens Schelstraete zien dat veel Thai echte verandering willen. "Dat zag je in 2020 al toen er massale straatprotesten waren tegen de manier waarop de militairen het land leiden. Toen was ook het koningshuis al het mikpunt van de onvrede. Veel Thai blijken meer ruimte voor vrijheid van meningsuiting te willen."

Thailand
Lees ook:
Thailand hoopt op grote veranderingen, maar vreest dat leger weer ingrijpt‌

Move Forward-leider Pita Limjaroenrat zegt de nieuwe premier te willen worden. Er is volgens hem al een akkoord over de nieuwe coalitie. Daarvoor wil hij gaan samenwerken met de nummer twee van de verkiezingen,  Pheu Thai, en nog drie andere kleinere partijen.

Macht leger

De coalitie komt daarmee op 308 zetels in de Thaise Tweede Kamer dat in totaal 500 zetels telt. Ruim genoeg voor een meerderheid zou je denken, maar het werkt in Thailand net iets anders. "Want ook de senaat stemt mee over wie de premier wordt en hoe de regering eruit komt te zien", legt Schelstraete uit. "Het leger, dat in 2014 met een staatsgreep aan de macht kwam, wijzigde de grondwet in haar voordeel. Daardoor worden de 250 senatoren voortaan benoemd door de militairen."

Een regering vormen zonder de senaat zou kunnen, maar daarvoor heeft de coalitie van Move Forward minstens 376 zetels nodig. "Ze komen er nu dus nog 68 tekort."

Manouk
Lees ook:
Manouk redt olifanten van wreed toeristenleven in Thailand: 'Niet met ze knuffelen'

Pita Limjaroenrat doet een beroep op de 250 senatoren om de verkiezingsuitslag te respecteren. Volgens hem zal er 'een hoge prijs' moeten worden betaald als er militaire bemoeienis komt. "De militairen zullen vast willen houden aan de macht die ze  hebben uitgebouwd. Thailand kiest duidelijk voor een nieuwe koers, maar de kans is klein dat het leger daar zomaar in mee zal gaan."

Scenario's

Er zijn scenario's mogelijk waarbij het leger, met de 250 senatoren aan hun zijde, zelf een coalitie vormen. Daarmee wordt de stem van het volk genegeerd, en dat zorgt mogelijk weer voor grote protesten.

Als het de oppositie toch lukt om te gaan regeren, ligt er weer een nieuwe coup van het leger op de loer. "Een mogelijke middenweg is een coalitie van de oppositie met een partij die de steun heeft van het leger", zegt Schelstraete. "Maar het is de vraag of het volk dat pikt, net nadat het met deze verkiezingsuitslag duidelijk heeft laten merken klaar te zijn met het militaire bewind."

Bekijk ook: Hoe Thailand na superstrenge wetten cannabis nu omarmt

04:00
"Wij zijn het nieuwe Amsterdam."