Ga naar de inhoud
Oxford-vaccin

Geplaagd Ghana keurt als eerste land nieuw malariavaccin goed

Een kind in Kenia krijgt een malaria-vaccin toegediend. Beeld © AFP

Ghana heeft als eerste land in de wereld groen licht gegeven voor het nieuwe malariavaccin van de Britse universiteit van Oxford. Het vaccin wordt ook wel een gamechanger genoemd. Uit de eerste onderzoeken bleek het vaccin tot 80 procent aan bescherming te bieden tegen de dodelijke infectieziekte.

Het zijn vooral jonge kinderen die slachtoffer worden. Elke minuut overlijdt een kind in de wereld aan malaria. Ghana geeft nu groen licht voor het vaccin voor de hoogste risicogroep. Dat zijn kinderen onder de drie jaar. 

Sneller dan WHO

Het is opvallend dat het Afrikaanse land sneller goedkeuring geeft dan de wereldgezondheidsorganisatie WHO. Dat overweegt het vaccin binnenkort ook goed te keuren. Ghana wilde daar niet op wachten. Volgens malaria-onderzoeker Adrian Hill van Oxford nemen Afrikaanse landen sinds corona een actieve houding aan. "Ze zeggen, we willen niet als laatste in de rij staan."

Proeven met het vaccin van Oxford - ook wel R21 genoemd - blijken effectiever dan het andere vaccin dat ook pas vrij recent beschikbaar is: Mosquirix, van farmaceut GlaxoSmithKline. Het Oxford-vaccin zal ook nog eens in veel grotere hoeveelheden geproduceerd kunnen worden. In Ghana wordt een fabriek gebouwd die jaarlijks 100 tot 200 miljoen doses kan produceren.

Malaria in de wereld

Jaarlijks sterven meer dan een half miljoen mensen door malaria. Dat zijn er bijna 1400 per dag. Het zijn vooral Afrikaanse kinderen onder de vijf jaar die doodgaan aan de infectieziekte. 

Bij malaria word je ziek door een parasiet die wordt overgedragen door de malariamug. In Nederland heeft de malariamug ook nog tot het begin van de twintigste eeuw rondgevlogen. Pas in 1970 verklaarde de Wereldgezondheidsorganisatie Nederland malariavrij.

In september vorig jaar werden de eerste resultaten van het Oxford-vaccin gepubliceerd in het medisch tijdschrift The Lancet. Malariaonderzoeker Matthew McCall van het Radboudumc vertelde toen aan RTL Nieuws dat het vaccin niet de doodsteek zal zijn voor malaria. "Er zal een significante vermindering van het aantal gevallen te zien zijn, maar er zullen nog steeds besmettingen plaatsvinden." 

Verschillende malariasoorten

Dat heeft te maken met de verschillende soorten malariaparasieten. "Je kan vergelijken met het coronavirus. Het vaccin is tegen sommige van die varianten minder effectief. Het is enorm moeilijk om tegen al die vormen van malaria één uniek vaccin te ontwikkelen. Daar worstelen we enorm mee."

Cruciale stap

De universiteit van Oxford laat weten blij te zijn met de goedkeuring. "Het is te hopen dat deze eerste cruciale stap het vaccin in staat zal stellen Ghanese en Afrikaanse kinderen te helpen malaria effectief te bestrijden."

Volgens de WHO zijn er in Ghana jaarlijks meer dan vijf miljoen malariabesmettingen, met meer dan 12.000 doden tot gevolg.

Vanaf
Lees ook:
Vanaf nu vaccin tegen dengue in Nederland verkrijgbaar: 'Prik mug kan dodelijk zijn'