Ga naar de inhoud
Megazaak Wirecard

Topbestuurder spoorloos, net als miljarden van geïmplodeerd bedrijf: vandaag start de rechtszaak

Voormalig Wirecard-CEO Markus Braun in de rechtbank in München.

In de zwaarst beveiligde rechtbank van München begint vandaag één van de grootste fraudezaken uit de Duitse geschiedenis. Vier voormalige bestuurders van de ooit geliefde betalingsdienst Wirecard staan terecht. Ze zouden hebben gefraudeerd voor miljarden euro's.

Twee jaar geleden viel Wirecard abrupt uiteen nadat het bestuur schijnboekingen van 1,9 miljard euro had toegegeven. Dat geld is nog steeds spoorloos. Ook bleek het bedrijf een miljardenschuld te hebben en werd het ervan beschuldigd jarenlang balansen te hebben vervalst.

Met de extra miljarden aan schijnvermogen wilde Wirecard investeerders en banken lokken, aldus de openbare aanklagers. Sommige particuliere investeerders verloren grote bedragen die ze hadden geïnvesteerd in Wirecard-aandelen. 

Het fintechbedrijf begon in 1999 als een bedrijfje dat betalingen voor gokken en pornografie verwerkte. Al gauw groeide het uit tot één van de grootste bedrijven van Duitsland. Daarmee bereikte het de waarde van 28 miljard dollar. Het werd geprezen als zeldzaam Duits succesverhaal op het gebied van technologie.

Oud-topman
Lees ook:
Oud-topman van Wirecard aangeklaagd in Duitsland om fraude en manipulatie

Proces van de eeuw

Maar uit het grote, kortstondige succes volgde één van de grootste Duitse fraudegevallen aller tijden. Duitse kranten spreken van 'het proces van de eeuw' en dat verklaart de grote hoeveelheid toeschouwers en media die vandaag aanwezig zijn. Vanwege de grote drukte kon de zitting vanochtend pas drie kwartier later van start gaan, schrijft de Duitse krant Die Welt.

Het proces vindt plaats in een ondergrondse zwaarbeveiligde vleugel naast de JVA Stadelheim, de grootste Beierse gevangenis. De hal is gebouwd voor processen waarvoor de hoogste veiligheidseisen gelden. Voor het proces staan tot 2024 meer dan honderd zittingsdagen gepland. 

Vier verdachten, één spoorloos

Hoofdverdachten in de zaak zijn vier topbestuurders. Ze worden beschuldigd van het vormen van een criminele bende, het vervalsen van bedrijfsbalansen en het oplichten van geldschieters voor 3,1 miljard euro. Ze riskeren tot vijftien jaar gevangenisstraf.

Een van hen is de 53-jarige Oostenrijker Markus Braun, die in 2002 directeur van Wirecard werd. Hij zit al meer dan twee jaar vast en ontkent alles.

Braun wijst financieel directeur Jan Marsalek als schuldige aan. Marsalek had de leiding over de Aziatische activiteiten van het bedrijf, waar veel van de verdachte activiteiten plaatsvonden.

Op reactie van hem hoeven we niet te rekenen. Na het faillissement van Wirecard sloeg Marsalek op de vlucht. Hij is een van de meest gezochte criminelen ter wereld en staat op Europols lijst met meest gezochte criminelen. 

Marsalek zou zijn gevlucht naar een luchthaven ten zuiden van Wenen om vervolgens met een privéjet naar Wit-Rusland te vliegen. Volgens de laatste berichten bevindt hij zich in Rusland. Onderzoekscollectief Bellingcat stelt dat hij banden had met de Russische veiligheidsdiensten, maar Moskou ontkent dat.

De twee andere bestuurders die terechtstaan zijn Oliver Bellenhaus en Stephan von Erffa.

Bellenhaus was hoofd van de dochteronderneming van Wirecard in Dubai, Von Erffa had de leiding over de boekhouding. Bellenhaus heeft zijn wangedrag toegegeven en is kroongetuige in deze zaak. 

Gezichtsverlies politici 

Toen het geliefde Duitse fintechbedrijf frauduleus bleek, leidde dat in Duitsland ook tot gezichtsverlies bij politici, toezichthouders en accountants. Zo lobbyde oud-bondskanselier Angela Merkel voor het bedrijf in China, een aantal maanden voordat het failliet ging. 

Vorig jaar werd zij hierover gehoord in een parlementaire enquête. In haar getuigenis schetste Merkel dat ze geen reden had om het bedrijf van criminaliteit te verdenken. Ze probeerde Wirecard slechts te helpen om een bedrijf in China te kopen. 

Iedereen
Lees ook:
Iedereen zoekt de mysterieuze directeur Marsalek, maar wie is hij?

Journalisten roken al langer onraad 

Hoewel de verbazing over de snelle ineenstorting van Wirecard onder politici en kopstukken groot was, gold dat niet voor iedereen. Zo plaatste de Britse krant de Financial Times in een reeks publicaties grote vraagtekens bij de boekhouding van het techbedrijf. Er zou gesjoemeld zijn met de cijfers in Azië.

Wirecard noemde zichzelf slachtoffer van een samenzwering tussen speculanten en de Britse krant. Het deed daarom aangifte wegens koersmanipulatie.

Toch besloot de Duitse financiële toezichthouder BaFin om Wirecard niet te onderzoeken. In plaats daarvan koos de toezichthouder ervoor om de journalisten te onderzoeken. Verder verbood de waakhond investeerders om te speculeren op een koersdaling. 

De Europese toezichthouder ESMA heeft inmiddels gezegd dat BaFin zijn werk niet goed heeft gedaan.