Ga naar de inhoud
Grote prijzen

Maak kennis met de kamelenrace: zoals alles in Qatar niet onomstreden

De racende kamelen en daarachter hun 'coachende' eigenaars in de auto. Beeld © RTL Nieuws

Terwijl het WK voetbal in volle gang is, wordt in Qatar nog een ander sportevenement gehouden. Een eeuwenoude traditie, en zoals zoveel dingen in Qatar, niet onomstreden. Onze verslaggever in Qatar laat je kennismaken met de kamelenrace.

In de achteruitkijkspiegel van de auto zie je de skyline van Doha als een omgekeerd fata morgana verdwijnen. De stadions, de fans, de bling bling, het overal aanwezige WK voetbal achter je latend, het oude Qatar inrijdend. 

Het is moeilijk voor te stellen wat je gaat aantreffen op zo'n 40 kilometer van Doha. Als je de woestijnplaats Shahaniyah binnenkomt, zie je de eerste borden die je wijzen naar de 'Camel Racing Track'.

Op het enorme raceterrein, een vlakte met hier en daar een gebouwtje en veel hekwerk, is nog geen kameel te zien, ook nauwelijks mensen trouwens. Terwijl over anderhalf uur de kamelenrace zou moeten beginnen.

Twaalf dagen racen

Een jongeman die bij een kantoortje zit, verzekert dat de kamelenrace klokslag één uur begint. Zoals die van gisteren, morgen en ook de rest van de week om één uur begint. Dit keer is het een 'festival' van twaalf dagen achtereen racen. Vandaag is dag twee. De kamelen en hun eigenaren komen niet alleen uit Qatar, maar ook uit de Saoedi-Arabië, Koeweit, Oman, Dubai en Abu Dhabi. De dieren zijn met grote trailers naar Qatar gebracht. De kamelenbaan is in handen van de emir van Qatar.

Een uur voor de start van de race komen de eerste kamelen aansjokken, in groepjes van drie met een verzorger die de grote beesten naar een oefenbaantje begeleidt. "Kijk maar gewoon wat we doen", zegt een jongen uit Bangladesh schuchter als hij een van zijn knielende kamelen optuigt.

De jongens die bij hun kamelen staan, komen bijna allemaal uit Bangladesh. Een vraag stellen mag best - 'wat gaat er gebeuren vandaag?' - maar antwoord krijg je niet. "Nee, hij kan wel Engels", is het telkens, wijzend naar een collega-verzorger. "Kijk je naar het WK voetbal?", is een vraag waar wel een antwoord op komt. Een grote lach op het gezicht en antwoord in prima Engels: "Ja, Argentinië, Messi, ik hou van Messi. Waar komt u vandaan?" 

Niks met kamelen

Kamelen, daar heeft de jongen niet zoveel mee. Zijn gezicht staat weer op de sombere stand. Hij had voordat hij in zijn land werd gerekruteerd om naar deze plek te gaan, nog nooit een kameel gezien. Qatar, daar had hij overigens ook nog nooit van gehoord. De jongeman krijgt 300 dollar per maand loon om vrijwel dag en nacht bij 'zijn' kamelen te zijn. Wonen doet hij in een van de nederzettingen rond Camel Village, waar zo'n 20.000 kamelen verblijven.

Zijn werkgever, een bebaarde man uit Oman, checkt iets verderop of de apparatuur op zijn kamelen werkt. Hij legt uit dat hij straks vanuit zijn auto die parallel aan de race rijdt, een robotmannetje bedient dat op de rug van de kameel zit, zoals in deze video te zien is:

Op afstand bestuurbare kamelen racen door woestijn Qatar

02:22
Op afstand bestuurbare kamelen racen door woestijn Qatar

De man test de walkietalkie in het robotmannetje, waardoor de kameel aanmoedigingen krijgt als die niet snel genoeg rent. Als dat ook niet werkt, heeft het robotje nog een zweepje dat met een druk op de knop vanuit de auto een tikje kan geven. 

Vroeger werden er peuters en kleuters getraind om als jockey op de rug van kamelen te racen. Die zijn immers licht. In 2005 kwamen ze na internationale druk tot het inzicht dat het misschien wel niet goed zou zijn voor de kinderen. Zo zouden de jongetjes op latere leeftijd vaak impotent worden. 

'Ieder zijn ding'

De piepjonge kinderen werden vervangen door de op afstand bestuurbare robotjockeys, maar verder is veel nog hetzelfde als vroeger, verzekert de kameleneigenaar uit Oman. Zijn 'team' bestaat uit 30 kamelen. "Ieder heeft zijn eigen hobby. Sommige mensen houden van voetbal, ik hou van de kamelenrace", zegt hij.

De vraag - via Google Translate want hij kan alleen Arabisch -  of de kamelen goed worden behandeld en of hij de buitenlandse verzorgers wel goed betaalt, wuift hij weg. Hij moet door, en hij roept iets door zijn megafoon. De kamelen komen in beweging. Sommigen hebben open wonden op hun knieën waar vliegen op kruipen. Allemaal hebben ze littekens.

Soms struikelt er wel eens een kameel tijdens de race of valt er eentje zomaar om door uitputting. "Het is nou eenmaal hun traditie dus zeg er maar niks van", waarschuwt een jonge vrouw uit de Filipijnen, die in het kleine restaurantje naast de racebaan werkt. "Het gaat om de eer. De prijzen die ze kunnen winnen vinden ze niet eens zo belangrijk."

Auto lieten ze staan

Vroeger kregen de winnaars vooral luxe auto's. Hele dure auto's. Maar die namen ze soms niet eens mee. Het boeide ze niet, ze hebben zat auto's. Het gaat vooral om de kick van het winnen, zegt Adnan die de PR doet van de kamelenrace. "Nu hebben we alleen nog maar geldprijzen. Vandaag kunnen ze 300.000 dollar winnen." Degene die eindwinnaar is na twaalf dagen, gaat met meer dan een miljoen naar huis.

Er staat heel wat op het spel bij de kamelenrace. Het is inmiddels één uur. Het wemelt van de kamelen, vandaag doen er in 18 races 600 tot 700 kamelen mee. De eerste groep wordt naar de start gedirigeerd, met spuitbussen wordt een nummer op hun vacht gekalkt.

Links en rechts naast de baan toeteren de eigenaars en geven ze vast een dot gas in hun SUV, in de hoop dat hun kamelen zo ook vol gas gaan. Dan de start, de kamelen komen op gang en lopen al snel meer dan 60 kilometer per uur. 

Verhoogt status

Een tiental mensen kijkt op een groot scherm bij de start hoe de race verder verloopt. Datzelfde zien mensen overal in de Golfstaten live op televisie. "Het is ontzettend populair hier. Het is onze cultuur, het is van generatie op generatie doorgegeven. Iedereen wil het zien", zegt Adnan. Al in de zevende eeuw waren er kamelenraces. Als je meedoet, verhoogt het je status, als jouw kameel wint helemaal. Dat was toen, maar nu nog steeds.

Dus daar doen ze alles voor. De eigenaren rijden met hun vooral witte Toyoto Land Cruisers naast hun dravende kamelen. Ze rijden kriskras door elkaar, het is een wonder dat er geen ongelukken gebeuren.

Houden meer van voetbal

Achter de auto's rijdt een toeristenbus, waarin je de race ook in het echt kunt zien. De bus is helemaal leeg. "Er komen nooit veel mensen. Ik denk dat ze niet weten dat dit bestaat", vertelt de chauffeur. Ook nu er meer dan een miljoen buitenlandse bezoekers zijn in Qatar voor het WK, weten ze de weg naar de camel track niet echt te vinden. "Die houden meer van voetbal. Deze traditie vinden ze meestal maar raar."

"Ook wij houden van voetbal", verzekert de chauffeur van een SUV terwijl hij van links naar rechts stuurt. Het gaat best hard. Toch praat de chauffeur gewoon door. "We komen uit Dubai en zijn trots op het WK, zoals alle andere Arabische landen. Maar het WK is eenmalig, de kamelenrace is er gelukkig altijd. We houden van onze tradities."  

Hayd hayd hayd

Zijn bijrijder is duidelijk de baas. Hij zegt dat de chauffeur stil moet zijn en hij kijkt geconcentreerd naar zijn rennende kameel. Van ingetogenheid is ineens geen sprake meer. Hij tettert in zijn walkietalkie: 'hayd hayd hayd' en gooit er vervolgens nog een schepje bovenop: 'HAYD HAYD HAYD'.

Als de race bijna ten einde is, lopen de emoties verder op. De bijrijder wordt boos, zijn kameel heeft het niet zo goed gedaan. Hij zegt bijna verontschuldigend: "Ik heb al drie keer een miljoen dollar gewonnen hoor."

De eerste race van vandaag zit erop. Zo volgen er nog zeventien races. Vrouwelijke en mannelijke kamelen om en om, telkens van een andere leeftijd. 

Zelfde ritueel

Elke keer weer hetzelfde ritueel tot na een paar uur de laatste kamelen alles hebben gegeven.

Terwijl na de laatste race de geldrijs wordt uitgereikt aan een man uit Oman, zijn de Bengaalse verzorgers alweer met de kamelen op weg naar de stallen van baksteen en zand in de omgeving. De dagwinnaar rijdt in zijn SUV met een cheque van 300.000 dollar in de pocket naar zijn luxe hotel. Net als alle andere SUV's.

Een pleziertje rijker.