Ga naar de inhoud
38.000 leden

Veroordeling van geradicaliseerde samenzweerder 'schadelijk voor Trump'

Stewart Rhodes, oprichter van de Oath Keepers, tijdens een toespraak in 2017. Beeld © ANP / Susan Walsh

Voor het eerst is in Amerika een betrokkene bij de Capitoolbestorming schuldig bevonden aan 'samenzwering om de overheid omver te werpen'. Een bijzonder moment, vindt correspondent Erik Mouthaan. "Dit schaadt de kansen van Trump op herverkiezing."

"Het bijzondere aan deze uitspraak", zegt Amerika-correspondent Erik Mouthaan, "is dat nu iemand schuldig is bevonden aan een samenzwering om de Amerikaanse overheid omver te werpen. Er zijn al zo'n 300 mensen veroordeeld voor de bestorming van het Capitool, maar nog niemand voor een samenzwering, dus een geplande actie met voorbedachten rade."

Het oordeel is groot nieuws in Amerika, zegt Mouthaan. "Het land is extreem verdeeld in links en rechts. De Democraten zullen zeggen: zie je wel, er was een complot om de regering omver te werpen. De Republikeinen zullen het kleiner maken en zeggen: dit zijn een paar rotte appels, de bestorming van het Capitool was nog altijd een spontane demonstratie die uit de hand liep."

'Schaadt herverkiezing Trump'

Voor Trump is de uitspraak slecht nieuws, verwacht de correspondent. "Het goede nieuws voor hem is voorlopig, dat er niet is aangetoond dat hij in direct contact stond met dit soort groepen. Maar hij is er onvermijdelijk wel mee geassocieerd. De andere Republikeinse kandidaten zullen in hun campagnes gaan zeggen: aan Trump kleeft een relatie met dit soort antidemocratische groepen, dat moeten we niet willen. Dus dit schaadt zijn kansen op herverkiezing."

Rhodes werd gisteren door een jury schuldig bevonden aan 'opruiende samenzwering'. Welke straf hij krijgt, wordt later door een rechter bepaald. De maximale straf die hem boven het hoofd hangt is twintig jaar. Rhodes stond samen met vier andere Oath Keepers terecht. Een ander lid werd voor dezelfde misdaad veroordeeld, drie anderen voor lichtere aanklachten.

Militieleider
Lees ook:
Militieleider schuldig aan 'opruiende samenzwering' bij Capitoolbestorming

Rhodes, met zijn kenmerkende ooglapje, is volgens Mouthaan 'een goedopgeleide, geradicaliseerde man'. Hij is een voormalig paratroeper, een militair parachutist, in het Amerikaanse leger. Hij studeerde rechten aan de prestigieuze Yale Universiteit. In het verleden was hij ook assistent van het Republikeinse congreslid Ron Paul in Texas.

Ooglapje

Het ooglapje is overigens niet alleen maar een accessoire om zijn imago als buitenbeentje kracht bij te zetten: Rhodes raakte gewond toen hij zichzelf per ongeluk met zijn eigen wapen in het gezicht schoot.

In 2009 richtte hij de militiegroep Oath Keepers op. De groep staat bekend als een extreemrechtse militie, die fel voorstander is van wapenbezit en fel tegenstander van de regering. De leden verschijnen geregeld tot de tanden bewapend bij manifestaties en demonstraties.

'Bereid je voor'

De 'oath' uit de groepsnaam verwijst naar de eed die politieagenten, militairen en andere wetshandhavers moeten afleggen. Zij zweren daarbij trouw aan de Amerikaanse grondwet, die ze beloven te 'steunen en beschermen tegen alle vijanden, uit buiten- en binnenland'. De leden worden geworven onder ex-militairen, voormalige agenten en andere wetshandhavers.

Mouthaan: "Dat is omdat deze mensen volgens Rhodes de plicht hebben om de regering ter verantwoording te roepen, wanneer de regering zijn boekje te buiten gaat."

Trump
Lees ook:
Trump wil niet getuigen over bestorming Capitool en spant rechtszaak aan

De aanhang zou, volgens een ledenlijst die eerder uitlekte, bestaan uit 38.000 mensen. Mouthaan: "Dit soort milities hebben een behoorlijke aanhang. De Proud Boys zijn nog een stuk groter."

Volgens de aanklacht schreef Rhodes op 5 november 2020, drie dagen na de verkiezingen, op de berichtenapp Signal aan zijn volgers: "We komen hier niet doorheen zonder een burgeroorlog. Daar is het te laat voor. Bereid je geest en lichaam voor."

Twee dagen later werd Joe Biden officieel uitgeroepen tot winnaar van de verkiezingen.

Snelle reactiemacht

De Amerikaanse justitie zegt dat de groep van Rhodes tussen dat moment en de bestorming, een periode van twee maanden, voor vele duizenden dollars aan wapens en tactische uitrusting heeft gekocht. Ook maakte hij plannen om een voorraad wapens te verbergen en militaire trainingen te organiseren.

Er zou bewijs zijn dat Rhodes een 'snelle reactiemacht' in een hotelkamer in de buurstaat Virginia had opgebouwd. Deze groep zou, indien opgeroepen, snel tot de tanden bewapend naar Washington D.C. kunnen gaan om daar in actie te komen.

Proud Boys

Ook is er videobewijs van een ontmoeting tussen Rhodes en Enrique Tarrio, de leider van een andere militie genaamd Proud Boys. Deze ontmoeting vond plaats op de avond voor de bestorming, wat volgens justitie bewijst dat deze groepen gecoördineerd samenwerkten.

Leider
Lees ook:
Leider Proud Boys bekent plannen bestorming van Capitool

"De rechtszaak tegen de Proud Boys wordt later gevoerd", legt Mouthaan uit. "Waarschijnlijk in januari."

De veroordeling om samenzwering is volgens Mouthaan zeldzaam. "Deze wet is bijvoorbeeld ingezet tegen mensen die in de Tweede Wereldoorlog heulden met nazi-Duitsland. In 1995 tegen moslimextremisten die bommen wilden laten afgaan in New York. Dus het gaat om mensen die zich tegen het land keren. Een zwaar misdrijf."

Hoger beroep

Volgens Mouthaan zullen de advocaten van Rhodes zeker hoger beroep aantekenen. Zij hebben al aangegeven dat er van een samenzwering geen sprake was: de groep zou tijdens de bestorming bij het Capitool aanwezig zijn geweest om de demonstranten te beschermen tegen geweld van de staat.

Eerder maakten we over deze extremistische groepen deze video:

Groep extreemrechtse Capitoolbestormers voor de rechter

02:29
Twintig jaar cel. Zoveel straf kunnen leden krijgen van de Amerikaanse Oath Keepers-militie. Zij bestormden het parlement en hadden volgens justitie plannen om met wapens de macht over te nemen.