Ga naar de inhoud
'Hervormingen doorgevoerd'

Eerst 3, nu opeens 400: WK-baas stelt dodental arbeidsmigranten bij

FIFA-baas Infantino en WK-baas Al Thawadi. Beeld © Abaca Press

Er is nog altijd ophef over: de organisatie van het WK voetbal in Qatar zegt dat uit cijfers blijkt dat er 3 arbeidsmigranten in Qatar waren omgekomen bij de bouw van de voetbalstadions. Maar de voorzitter van de organisatie, Hassan Al Thawadi, zegt nu wat anders. "De schatting is rond de 400, tussen de 400 en 500."

"Ik heb het exacte aantal niet", zei hij in gesprek met Piers Morgan van de Britse zender Talk TV. De journalist had gevraagd naar het realistische aantal van arbeidsmigranten die door hun werkzaamheden in verband met het WK voetbal zijn overleden.

Op de werkplaatsen zijn volgens de officiële cijfers drie mensen gestorven. "We hebben alle incidenten onderzocht en zijn tot de conclusie gekomen dat er drie werkgerelateerde overlijdens bij waren", zei Al Thawadi in juli van dit jaar nog tijdens een bijeenkomst in Amsterdam. Op die bewering lijkt hij nu terug te zijn gekomen.

Ook FIFA-baas Gianni Infantino nam het veel te lage aantal 'drie' in de mond. Definitieve cijfers van alle overleden arbeidsmigranten die in relatie met het WK zijn overleden heeft het organisatiecomité nog altijd niet gegeven.

De Britse krant The Guardian sprak in 2021 van 6500 dode arbeidsmigranten op de werkplaatsen in het land in de voorgaande tien jaar. Qatar heeft daar altijd van gezegd dat dat niet klopt.

'Hervormingen doorgevoerd'

Al Thawadi wees in het interview op de hervormingen die in de afgelopen jaren in Qatar zijn doorgevoerd voor verbetering van de werkomstandigheden bij de WK-stadions. Een werkgroep van de Europese voetbalbond UEFA, waar de Nederlandse voetbalbond KNVB onderdeel van is, heeft gepleit voor een compensatiefonds voor de arbeidsmigranten.

Het vaststellen van precieze dodenaantallen blijft lastig, omdat Qatar niet alle werkgerelateerde ongevallen registreert. Dat moet verbeterd worden, oordeelde een commissie van de Verenigde Naties eerder.  

Britse
Lees ook:
Britse krant spreekt van 6500 doden in Qatar, FIFA houdt het op 3: hoe zit dat?

The Guardian onthulde in 2021 dat er ruim 6500 dodelijke slachtoffers vielen in Qatar sinds in 2010 bekend werd dat de golfstaat het WK ging organiseren. Het ging om migranten uit India, Pakistan, Nepal, Bangladesh en Sri Lanka. 

Filipijnen, Kenia

Daarmee kwam de Britse krant aan de hand van het rekenwerk van onder meer ambassades. De 6500 zou zelfs te laag zijn, omdat gegevens uit sommige landen zoals Kenia en de Filipijnen niet konden worden meegerekend.

Het getal 6500 werd meermaals in twijfel getrokken, omdat The Guardian niet alleen keek naar doden bij de bouw van stadions, maar ook bij andere activiteiten. Het was dus niet altijd duidelijk of de werknemer wel echt was overleden bij werkzaamheden voor het WK. 

Emeritus hoogleraar internationaal recht Willem van Genugten zei eerder tegen RTL Nieuws dat het onderzoek van The Guardian juist op een zeer verantwoorde manier tot stand is gekomen. Hij legt uit dat de krant heeft gekeken naar de arbeidsmigranten die meehielpen aan het WK, door te kijken naar de migranten die na hun overlijden terug werden gestuurd naar hun land van herkomst. 

'Wanneer overlijdt hij nou exact?'

Dat deed The Guardian met een goede journalistieke uitleg en een stevige documentatie via informatie van ambassades, aldus Van Genugten.

Dat hoeft natuurlijk niet te betekenen dat de methode honderd procent sluitend is, vervolgt hij. Het is namelijk niet altijd één op één mogelijk om de slachtoffers direct te koppelen aan het WK. "Maar dat is ook logisch, soms is iemand een maand als bouwvakker in de weer voor het WK en heeft ie drie weken iets anders gedaan. Wanneer overlijdt iemand nou exact en met welke link aan het WK?"

Brede blik

Het is daarom van belang om te beseffen dat The Guardian het aantal doden met een brede blik benadert. "En met die brede blik is het volgens de krant aannemelijk dat je uitkomt op 6500 doden."

Met
Lees ook:
Met duizenden arbeidsmigranten naar het WK kijken: 'Dankjewel FIFA'

Drie 'werkgerelateerd'

Maar over het onderzoek van het organisatiecomité dat FIFA-baas Infantino aanhaalt is Van Genugten allesbehalve te spreken. De regering zegt dat uit de ongevallenregistratie blijkt dat er tussen 2014 en 2020 37 doden vielen onder arbeiders op de bouwplaatsen van het WK-stadion, waarvan er slechts drie 'werkgerelateerd' waren. 

Van Genugten: "Deze man wil van geen kritiek weten op Qatar en hij laat zich adviseren door een organisatiecomité dat de overheid van Qatar zelf is." Ook leggen de rapporten van het comité hun onderzoeksmethode niet uit, vervolgt de hoogleraar. 

Bekijk ook: Waarom we het WK in Qatar niet boycotten

03:05
Qatar is extreem klein, maar invloedrijk.