Ga naar de inhoud
Zerocovidbeleid

Slechte vaccins, streng beleid: waarom China zo worstelt met corona

Beeld © Eyevine

Drie jaar na de uitbraak van het virus is China nog altijd in de ban van corona. Waar wij bijna alle maatregelen hebben losgelaten, heeft China vastgehouden aan een streng testbeleid en lockdowns. Steeds meer Chinezen schreeuwen om versoepelingen, maar de regering durft het niet aan. Kan China dit wel volhouden? We bespreken het met vaccinoloog Anke Huckriede en China-experts Manya Koetse en Roland Smid. 

1. Waarom is het Chinese coronabeleid nog zo streng? 

In Nederland kunnen we ons nu bijna niet meer voorstellen dat we in lockdown moeten vanwege het coronavirus, maar in China ligt dat anders, vertelt correspondent Roland Smid. 

''In China is sprake van een bevolking die matig is gevaccineerd. Omdat altijd is ingezet op het voorkomen van besmettingen, hebben ook weinig Chinezen corona gehad. Daardoor is nauwelijks sprake van natuurlijke immuniteit.'' 

Barstjes
Lees ook:
Barstjes in Chinees coronabeleid? Unieke protesten op meerdere plaatsen

Er zijn meer problemen: buiten de steden is de vaccinatiegraad vooral bij ouderen laag. Ook wordt getwijfeld aan de werkzaamheid van de vaccins die in China zijn gebruikt, vertelt hoogleraar vaccinologie Anke Huckriede. 

''In China is het eigen Sinovac-vaccin gebruikt, maar dat werkt minder goed dan de mRNA-vaccins die wij hebben ingezet. Daar komt bij dat het Sinovac-vaccin niet is ontwikkeld om ook bescherming te bieden bij andere varianten, zoals de nu dominante omikronvariant.''

Smid: ''De Chinese regering vreest dat als ze nu alles opengooit, de besmettelijkere omikronvariant dan ook razendsnel rond zal gaan.''

Met alle problemen rond de vaccinatiegraad en de vaccins zelf is de vrees dat inwoners alsnog heel ziek van corona kunnen worden, zegt Smid. "En als echt veel mensen ziek worden, kan de Chinese zorg, waar de tekorten groot zijn, dat niet aan.''

Daarbij is er ook een risico voor ons, vult Huckriede aan. ''Met zo'n grote populatie die straks in één keer het virus kan oplopen, is de kans aanwezig dat er nieuwe varianten ontstaan. Varianten die ook voor ons gevaarlijk kunnen zijn.''

2. Hoe kijkt de regering dan naar de protesten? 

Uit angst voor een zorginfarct wordt vastgehouden aan het voorkomen van besmettingen, maar steeds meer Chinezen zijn dus helemaal klaar met dat strenge beleid. Het gaat daarbij volgens Smid vooral om inwoners van grote steden, waar veel mensen al maanden op elkaar leven door de ingestelde lockdowns. 

Smid: ''Het is de spagaat waar de Chinese overheid nu in verkeert, maar vanuit het perspectief van de regering is er geen tussenweg mogelijk. De maatregelen een beetje loslaten leidt tot veel meer besmettingen, is de angst.''

China
Lees ook:
China probeert protesten dood te zwijgen: 'Jullie gaan hiervoor boeten'

De eerste reactie was dan ook: het doodzwijgen van de protesten. Maar toch wordt inmiddels ook gekeken naar manieren om de publieke opinie over dit onderwerp te beïnvloeden, vertelt sinoloog Manya Koetse. 

''De stem van het volk wordt wel gehoord. Een belangrijke politieke commentator in China heeft iedereen aangeraden zich niet te laten meesleuren in deze protesten. Hij waarschuwt dat mensen niet inzien welke dramatische gevolgen dat voor het land kan hebben.''

3. Gaan de protesten het beleid veranderen? 

Grote veranderingen in het zerocovidbeleid? Die zullen de protesten volgens onze experts niet teweegbrengen. Smid: ''Als je kijkt naar de geschiedenis van protestbewegingen in China, dan moet je concluderen dat het geen kans van slagen heeft.''

China
Lees ook:
China pakt BBC-journalist op bij demonstratie tegen regime

''Als je kijkt wat er nu gebeurt: demonstranten worden aangehouden en in Shanghai wordt er met barricades door de stad van alles aan gedaan om nieuwe protesten te voorkomen.''

Toch ziet Koetse dat op lokaal niveau de demonstraties wel effect kunnen hebben. ''Op verschillende locaties is het testbeleid iets versoepeld. Ouderen hoeven daar bijvoorbeeld niet meer mee te doen aan alle verplichte testen. Lokaal kan dus wellicht meer worden gekeken of er minieme versoepelingen kunnen zijn.''

'Demonstranten nemen groot risico'

Hoewel her en der minieme versoepelingen zijn, blijft de regering er alles aan doen om de protesten de kop in te drukken. In Shanghai werden vannacht veel demonstranten gearresteerd. Niemand weet wat voor straf zij zullen krijgen. 

"De demonstranten weten dat ze een risico lopen", zegt Smid. "In het verleden zijn mensen die lichte kritiek uitten op het regime daarvoor bestraft met een gevangenisstraf van tien jaar. Voor deze demonstraties, waarbij ook werd opgeroepen tot het aftreden van president Xi Jinping, kunnen de straffen nog hoger zijn.''