Ga naar de inhoud
Maatregelen versoepeld

Barstjes in Chinees coronabeleid? Unieke protesten op meerdere plaatsen

Grote protesten in meerdere steden in China tegen de strenge coronalockdowns. Honderden Chinezen gingen in Ürümqi, een stad in in het noordoosten, de straat op. En ook in Shanghai was er protest. "Voor China is dit echt opvallend", zegt correspondent Roland Smid.

Protesten waren er de afgelopen tijd wel vaker in het land, maar voor het eerst lijkt het protest ook echt iets teweeg te brengen. Aanleiding voor het protest in Ürümqi was een fatale brand in een appartementencomplex op donderdagavond. Door de strenge coronamaatregelen in China kon de brand maar moeilijk geblust worden.

"De brandweerlieden konden niet op tijd bij het gebouw komen, vanwege alle omheiningen om het gebouw. Het vuur was daarom moeilijk te blussen", legt China-correspondent Roland Smit uit. "Uiteindelijk hebben ze de brand pas drie uur na het uitbreken kunnen blussen. Er vielen zeker tien doden."

Zerocovidbeleid
Lees meer:
Zerocovidbeleid China drijft inwoners tot wanhoop – en eind is nog niet in zicht

De omheiningen om het gebouw zijn bedoeld om mensen binnen te houden. Daar waar de rest van de wereld inmiddels met het coronavirus leert te leven, behoren strenge lockdowns in China nog steeds tot de orde van de dag. De overheid heeft een 'zerocovidbeleid', en doet er alles aan om het aantal besmettingen naar nul te brengen. Al gaat dat ten koste van de vrijheid van de Chinezen.

'Honderden mensen protesteerden'

Mensen in Ürümqi waren al boos over de moeizame reddingsactie. De persconferentie die na de brand volgde gooide olie op het vuur. "De statements die gemaakt werden waren vreemd, en mensen mochten geen vragen stellen. Inwoners gingen de straat op om ander beleid te eisen."

Zes
Lees meer:
Zes miljoen inwoners mogen Chinese stad niet uit na protest bij iPhone-fabriek

Demonstranten zouden 'maak een einde aan de lockdown' hebben geroepen. Ook werd het Chinese volkslied gezongen, ook een vorm van protest, vertelt Smid. "De eerste zin in het lied gaat namelijk over jezelf vrijmaken van slavernij. Dat is nu wel toepasselijk."

In Shanghai riep een menigte vanavond zelfs om het opstappen van de communistische partij en de president. 

Het zerocovidbeleid heeft in op veel plekken in China tot onvrede en wanhoop geleid. "De mensen in Ürümqi zitten al honderd dagen in lockdown. Het kookpunt daar is echt bereikt." Toch is dit protest anders dan die van andere steden, zegt Smid. "Andere protesten werden gewoon neergeslagen en gecensureerd: Chinezen horen daar verder niks meer over. Maar vanochtend werd ineens aangekondigd dat de maatregelen in de stad juist iets verlicht zullen worden. "

Demonstratie heeft effect

Dat betekent niet dat inwoners ineens alles weer mogen, merkt de correspondent op. "Wat ik van mensen daar hoor is dat ze wel de deur uit mogen, maar nog geen auto mogen rijden. Ook kunnen ze niet met het ov en dus hun bewegingsvrijheid is daarmee wel beperkt. Winkels zijn ook nog dicht en er zijn ook nog districten met veel besmettingen die wel nog op slot zitten."

Veel bewoners mogen dus weer naar buiten. Als het goed gaat met de besmettingscijfers zouden over vijf dagen meer dingen in de stad mogen heropenen. 

Bij de belangrijkste iPhone-fabriek in China protesteren deze week honderden werknemers tegen de strenge coronamaatregelen. Die demonstatie werd hard neergeslagen door de beveiliging: 

Bekijk ook: Protesten bij Chinese iPhone-fabriek

01:23
Er raakten bij het protest meerdere mensen gewond.

Voor China, waar protest juist vaak wordt neergeslagen, is dit dus best opvallend. En ook online vond iets opmerkelijks plaats, zegt Smid. "Vannacht zag ik veel berichten over de brand op WeChat, een soort Chinese WhatsApp: over hoe verschrikkelijk het was en dat de coronamaatregelen moeten stoppen. Het was echt een uitbarsting van kritiek op de overheid."

En dat zie je niet zo vaak, zegt Smid. "Eigenlijk maar een paar keer in coronatijd, bijvoorbeeld toen dokter Li Wenliang uit Wuhan als een van de eersten aan corona overleed." Een paar uur na de uitspattingen op social media waren de berichten weer verdwenen.

Zerocovid werkt niet

Waarom laat China ondanks het strenge coronabeleid nu toch een beetje de teugels vieren? "Ik denk gewoon dat ze het echt niet meer weten: moeten we hier eeuwig me doorgaan of moeten we toch denken aan een manier om te leven met corona?"

Protest
Lees meer:
Protest in China is geen probleem, als het maar niet tegen het regime is

Ondanks de vele lockdowns en alle andere vergaande maatregelen gaat het namelijk helemaal niet zo goed met het coronavirus in het land, zegt Smid. "China verliest een beetje de controle over het virus. Het aantal besmettingen loopt elke dag op. Omikron is zo besmettelijk, de enige manier waarop je het kunt indammen zijn die keiharde lockdowns. Maar daar zijn heel veel Chinezen heel erg klaar mee."

De gevolgen van het loslaten van de lockdown kunnen tegelijkertijd ook heel heftig zijn. "De Chinese gezondheidszorg is belabberd, zeker op het platteland. China heeft weinig medische specialisten en ook veel te weinig goede ziekenhuizen. Als corona straks echt door het land gaat razen, en de bevolking heeft nog grotendeels nog geen corona gehad, wat gaat er dan gebeuren? Op het platteland zijn ook nog eens veel mensen niet gevaccineerd." 

Bekijk ook: Chinezen on opstand tegen lockdownregels

01:19