Ga naar de inhoud
Tot en met 18 november

Nieuwe ronde, nieuwe kansen: klimaattop Egypte van start

Het Internationale Congrescentrum in Sharm el Sheikh, Egypte. Beeld © Mohamed Abdel Hamid / Anadolu Agency

Met enige vertraging is de VN-klimaattop in Sharm-el-Sheikh, de COP27, officieel begonnen. Regeringsleiders zullen de komende dagen duidelijk maken wat er volgens hen moet gebeuren. De grote vraag is of het ze nu wel lukt om met aangescherpte beloftes te komen. De beloofde vermindering van de uitstoot bij de vorige klimaattop in Glasgow bleek onvoldoende om de klimaatdoelstellingen - maximaal 1,5 graad opwarming - te halen.

De voorzitter van de vorige klimaattop verrichte de opening en droeg het voorzitterschap over aan Egypte. Dat gebeurde ruim anderhalf uur later dan aanvankelijk gepland. Het was niet geheel duidelijk waar het uitstel aan te wijten was. Vertraging komt op dit soort conferenties veel voor. Tegelijkertijd zeggen betrokkenen dat vooraf al veel discussie is geweest over de officiële agenda.

"We maken vooruitgang, maar er is nog zoveel te doen", zei de vorige voorzitter. "We zijn nog niet op het pad om binnen de 1,5 graad te blijven."

Onze eigen premier Mark Rutte komt morgen naar de top, waar vrijwel alle landen ter wereld aan deelnemen. Ook de Amerikaanse president Joe Biden en tientallen andere presidenten en premiers komen naar Egypte.

Naast diplomaten en politici komen op de conferentie duizenden wetenschappers en vertegenwoordigers van bedrijven en maatschappelijke organisaties bij elkaar om te praten over klimaatverandering.

Een
Lees ook:
Een jaar later: dit is er terechtgekomen van de klimaatafspraken in Glasgow

Schaduw over de top

De moeizame internationale betrekkingen, onder meer tussen de Verenigde Staten en China, kunnen de onderhandelingen bemoeilijken. Ook de Russische invasie van Oekraïne werpt een schaduw over de top.

Gastland Egypte is er vooral veel aan gelegen om vooruitgang te boeken op het gebied van klimaatfinanciering voor arme landen. Zij willen dat westerse landen eerdere toezeggingen daarover waarmaken en zullen ook vragen om nieuwe afspraken over 'verlies en schade'.

Onder die noemer valt klimaatgerelateerde schade die zich nu al voordoet, bijvoorbeeld door overstromingen en extreme droogte.

Hete hangijzers

Verder zal het veel gaan over de daadwerkelijke uitvoering van eerdere afspraken. In dit artikel een opsomming van de hete hangijzers, door klimaatspecialist Bart Verheggen:

De
Lees ook:
De klimaattop in Egypte, wat kunnen we daarvan verwachten?

2,8 graden opwarming

Wetenschappers van onder meer het VN-panel IPCC waarschuwden de afgelopen jaren in duidelijke bewoordingen dat de wereld veel meer moet doen om de uitstoot van broeikasgassen die warmte vasthouden in de atmosfeer snel te verminderen.

Het VN-milieubureau UNEP becijferde onlangs dat de wereld met de huidige stand van zaken afstevent op een opwarming van 2,8 graden aan het eind van deze eeuw. Dat is ver boven de 1,5 graad ten opzichte van pre-industriële tijden die wordt gezien als een grens die niet mag worden overschreden.

In onderstaande video zie je waarom een paar graden verschil zoveel uitmaakt op aarde:

 

Van ijstijd naar nu: waarom een paar graden verschil zoveel uitmaakt

02:31
Een paar graden maakt een wereld van verschil voor het aangezicht van de aarde

De we het klimaatdoel van maximaal 1,5 graad gaan halen is steeds onwaarschijnlijker, zegt klimaatspecialist Bart Verheggen. "De bedoeling was dat landen met aangescherpte beloftes zouden komen na de teleurstellende resultaten van de vorige klimaattop in Glasgow. Want wat bleek: de beloofde vermindering van de uitstoot van alle landen samen was nog lang niet genoeg om de doelstelling - de opwarming beperken tot ruim onder de twee en liefst niet meer dan anderhalve graden - veilig te stellen."

Landen werden opgeroepen om voor het einde van dit jaar hun beloftes aan te scherpen. Dat is tot nu toe door slechts 24 landen gedaan.

IJskappen

Warmt de aarde verder dan 1,5 graad op, dan zijn de gevolgen ook veel groter. Naarmate het warmer wordt, smelten ijskappen sneller af, stijgt de zeespiegel tot een hoger niveau, neemt de verdroging op veel plaatsen toe en krijgen we vaker te maken met extreem weer.

De COP27 duurt nog tot en met 18 november. Een verlenging, zoals vorig jaar in Glasgow, hoort tot de mogelijkheden.