Ga naar de inhoud
Nieuwe regering

Premier Zweden stapt op na verkiezingszege rechtse partijen

Magdalena Andersson, tijdens de persconferentie waarin ze zegt af te treden. Beeld © AFP

Magdalena Andersson, de sociaal-democratische premier van Zweden, vertrekt. Dat kondigde ze aan nadat ze haar verkiezingsnederlaag had toegegeven. De uiterst rechtse Zweden Democraten, de conservatieve Gematigde Uniepartij, de christendemocraten en de liberalen moeten nu samen een regering gaan vormen.

Nog niet alle stemmen zijn geteld, maar Andersson, die vorig jaar de eerste vrouwelijke premier van Zweden werd, zei dat uit de voorlopige resultaten blijkt dat het rechtse blok heeft gewonnen. "Ik zal daarom morgen de parlementsleider vragen om uit mijn functie te worden ontheven."

'Snel een nieuwe regering'

Andersson gaf aan dat het aftreden als premier een 'kwestie van respect voor het Zweedse volk en voor de Zweedse democratie' is, schrijft de Zweedse omroep Sveriges Television. "Het is belangrijk dat Zweden zo snel mogelijk een nieuwe regering kan krijgen, gezien de oorlog in onze directe omgeving en de economische crisis."

Zweedse
Lees ook:
Zweedse verkiezingsavond zonder uitslag, maar anti-immigratiepartij maakt opmars

Het rechtse blok leek op basis van de exitpolls na de verkiezingen van zondag op een voorsprong van één zetel af te stevenen. Nu bijna alle stemmen zijn geteld, blijken de vier rechtse partijen op 176 zetels uit te komen, tegen 173 zetels voor de centrumlinkse partijen.

Het resultaat moet nog wel officieel worden bevestigd. Dat gebeurt waarschijnlijk tegen het weekend.

Keerpunt in Zweedse politiek

De verkiezingen markeren een keerpunt in de Zweedse politiek. De anti-immigratiepartij Zweden Democraten werd door alle grote partijen gemeden toen ze in 2010 voor het eerst in het parlement kwam. Nu heeft de partij met 20,6 procent van de stemmen de conservatieve Moderata Samlingspartiet (Gematigde Uniepartij) van partijleider Ulf Kristersson afgelost als grootste rechtse partij.

Dat betekent dat Zweden Democraten hoe dan ook grote invloed gaat uitoefenen op het regeringsbeleid.

Toch is nog lang niet gezegd dat de leider van de Zweden Democraten, Jimmie Åkesson, ook premier wordt. Hij zou namelijk vanwege de uiterst rechtse standpunten van zijn partij daarvoor niet de steun van de andere rechtse partijen krijgen.

Veel problemen in het land

De verkiezingen vonden plaats in een tijd dat Zweden kampt met bendegeweld, immigratie- en integratieproblemen en stijgende energieprijzen. Die onderwerpen hebben de uiterst rechtse partij waarschijnlijk in de kaart gespeeld.