Ga naar de inhoud
Bezorgdheid groot

Missie IAEA bij beschoten kerncentrale Zaporizja begint: 'Eindelijk onderweg'

De bezette kerncentrale van Zaporizja. Beeld © Associated Press

Een team van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) is van Kiev op weg naar de kerncentrale bij Zaporizja, in het zuidoosten van Oekraïne. Dat heeft IAEA-chef Rafael Grossi, die de missie leidt, gezegd. "We zijn nu na bijna zes maanden aan pogingen eindelijk onderweg."

"Ik ben me zeer bewust van de relevantie van dit moment maar we zijn er klaar voor. Het IAEA is er klaar voor. We zullen rapporteren na de missie. We zullen er een paar dagen doorbrengen", aldus Grossi. Vermoedelijk komt het team morgenochtend aan.

Bezorgdheid

Over de nucleaire veiligheid van de grootste kerncentrale in Europa, die dicht bij de frontlinie ligt, bestaan grote zorgen. Het gebied is sinds maart in handen van de Russen, maar duizenden Oekraïense personeelsleden houden de centrale draaiende. 

Oekraïne en Rusland beschuldigen elkaar er al weken van de centrale te beschieten en zo de veiligheid in gevaar te brengen. Omwonenden maken zich ernstige zorgen:

Oekraïne zegt vandaag dat de Russen opnieuw een dorp hebben beschoten in de buurt van de kerncentrale. "Het Russische leger is Enerhodar aan het bombarderen", stellen de Oekraïense autoriteiten. "Deze provocaties zijn gevaarlijk." De Russen stellen op hun beurt dat Oekraïners dinsdag het dorp hebben beschoten. 

Angst voor bommen en kernramp: Alina (12) en Julia (14) al maanden in atoomkelder

02:06
Angst voor bommen en kernramp: Alina (12) en Julia (14) leven al maanden in een atoomkelder.

Het atoomagentschap heeft er bewust voor gekozen een team samen te stellen met dertien experts uit ‘voornamelijk neutrale landen’, stelt The New York Times. Die komen uit onder meer Albanië en Frankrijk, en niet uit bijvoorbeeld de VS en het Verenigd Koninkrijk, landen die door Rusland als vooringenomen worden gezien.

Schade in kaart brengen

Het is de bedoeling dat IAEA-deskundigen de schade en het nucleaire materiaal in kaart brengen en de veiligheidssystemen en omstandigheden voor het personeel onder de loep nemen.

"Hoe uitgeput is het personeel bijvoorbeeld? Waar slapen ze?" Dat zijn belangrijke vragen, stelt correspondent Jeroen Akkermans. Oververmoeid personeel is allesbehalve bevorderlijk voor de veiligheid. Zo kan een klein foutje op het enorme terrein van de grootste kerncentrale van Europa grote gevolgen hebben 'waar je niet aan moet denken'. 

Strategisch doel

Daarnaast maakt de kerncentrale deel uit van een 'steekspel' met niet alleen een militaire, maar ook een diplomatieke strategie, zegt Akkermans. De Russen willen de stroom van de kerncentrale het liefst naar de Krim leiden. Aan andere kant zorgt de centrale voor 20 procent van de Oekraïense stroomvoorziening.

Als die niet meer naar Oekraïne vloeit, maar naar Rusland, of wordt stilgelegd, dan vormt dat een groot probleem voor Oekraïne.

Nucleaire
Lees ook:
Nucleaire ramp Zaporizja 'ternauwernood voorkomen', deskundigen bezorgd