Ga naar de inhoud
Zelenski waarschuwt

Angst voor rakettenregen op Onafhankelijkheidsdag Oekraïne

Buitgemaakte Russische wapens tentoongesteld in Kiev Beeld © ANP

Op 24 augustus 1991, deze woensdag precies 31 jaar geleden, werd Oekraïne onafhankelijk van Rusland. Normaal gesproken is dat groot feest en wordt dat gevierd met een parade. Maar niks is normaal deze dagen. Er wordt zelfs rekening gehouden met een flinke uitbreiding van de Russische beschietingen.

De viering van Onafhankelijkheidsdag wordt dit jaar een stuk soberder. Zo zijn er geen grote parades. Oekraïne heeft op de route waar normaal de parade langskomt buitgemaakte Russische tanks neergezet.

Er is natuurlijk ook geen enkele reden tot feestvieren. Het land verkeert nu al sinds 24 februari, precies een halfjaar geleden, in staat van oorlog. Er wordt rekening mee gehouden dat het Russische leger deze dag aangrijpt voor een nieuwe hevige serie raketaanvallen. Zowel Amerikaanse als Oekraïense inlichtingendiensten hebben daarvoor gewaarschuwd.

Bekijk ook: Deze atoomkelder moet Oekraïners beschermen tegen kernramp

02:48
Al weken zijn er beschietingen bij de kerncentrale in de Oost-Oekraïense stad Zaporizja.

Overheidsgebouwen en plekken waar veel burgers samenkomen zouden doelwit kunnen zijn. Een reden te meer om geen massabijeenkomsten te organiseren. President Zelenski zei dit weekend er rekening mee te houden dat Rusland 'iets bijzonder lelijks, iets bijzonder kwaadaardigs' doet op onafhankelijkheidsdag.

De inwoners van Kiev hebben de waarschuwingen ter harte genomen, ze blijven uit de buurt van overheidsgebouwen. Een adviseur van de president zei tegen de BBC-radio dat veel inwoners de stad proberen te ontvluchten. De hele week zijn openbare activiteiten uit voorzorg verboden. In Charkov, dat nog regelmatig worden beschoten, is de avondklok uitgebreid van dinsdagavond 7 uur tot donderdagochtend 7 uur. "We vragen jullie om begrip voor deze maatregel", aldus de lokale autoriteiten.

Machtsvertoon

"Vanuit Russisch perspectief valt er niet zoveel te vieren", zegt Rusland-correspondent Eva Hartog. "Oekraïne is nog steeds niet in Russische handen. Maar Rusland zou deze datum wel kunnen gebruiken voor verder machtsvertoon en om een punt te maken dat het nog steeds de bovenhand heeft."

En dat lijkt steeds harder nodig ook. De afgelopen weken was er een aantal explosies op de Krim, dat in 2014 door Rusland werd geannexeerd. Russen zijn daar nu ook niet meer veilig, hoewel Oekraïne zwijgt over betrokkenheid bij die explosies.

Nederland
Lees ook:
Nederland zegt opnieuw tientallen miljoenen euro's steun toe aan Oekraïne

Volgens Oekraïne heeft Rusland de laatste tijd meer raketinstallaties geplaatst op een vliegbasis in Belarus. Die basis in Ziabrovka ligt vlakbij de grens met Oekraïne. "Dat zijn in principe luchtdoelraketten", zegt defensiespecialist Patrick Bolder van het Haags Centrum voor Strategische Studies, "maar je kan er ook doelen op de grond mee aanvallen. En vanaf die basis ligt Kiev binnen bereik."

Kooien in Marieopol

De Russen grijpen de dag ook aan om massaprocessen te beginnen in Marioepol tegen Oekraïense soldaten die de stad lang hebben verdedigd. Er zijn zelfs kooien neergezet voor de Oekraïners. De Verenigde Naties hebben afkeurend gereageerd. Een VN-woordvoerder: "We zijn zeer bezorgd over de manier waarop dit wordt gedaan. Er zijn beelden van kooien die worden gebouwd in Marieopol’s concertgebouw, enorm grote kooien en blijkbaar is het idee gevangenen daarin te zetten. Dat is niet acceptabel, dat is vernederend."

De spanning is nog eens extra opgelopen door de aanslag afgelopen weekend op de ultranationalistische Rus Aleksandr Doegin. Een explosie onder zijn auto maakte een einde aan het leven van zijn dochter. Doegin zelf zat niet in de auto. En ook al ontkent Oekraïne betrokkenheid, volgens Rusland zit Kiev er wel degelijk achter.

Oekraïne
Lees ook:
Oekraïne woest over showproces: 'Nooit meer vredesgesprekken'

Hevige raketaanvallen op deze dag zouden het moreel van de Oekraïense soldaten moeten ondermijnen. Alsof de Russen zeggen dat die onafhankelijkheid niets voorstelt. Maar defensiespecialist Patrick Bolder gelooft er niet in: "Militair operationeel bereik je er niets mee. De Oekraïners worden juist gesterkt in hun afkeer van de Russen. En ook het Westen zal zo reageren. Het is puur voor de Russische markt bedoeld."

Correspondent Eva Hartog bevestigt dat: "De explosies op de Krim, de moord op Daria Doegina. Volgens Moskou staat vast dat Oekraïne erachter zit. Waar of niet, het maakt het pad vrij voor een wraakactie. De Russische samenleving is dus in ieder geval al voorbereid op een grote aanval op Oekraïne en wordt dagelijks op de staatstelevisie verteld dat dat meer dan terecht zou zijn."

Maar of het ook zover komt?

"Misschien kijken we in het Westen teveel naar datums", zegt defensiespecialist Patrick Bolder. "9 mei, de dag dat in Rusland de overwinning op nazi-Duitsland wordt gevierd, werd er ook al een offensief verwacht. Maar die dag is stilletjes voorbij gegaan. Ik hoop dat dat nu ook gebeurt en dat we ons zorgen maken om niks. Maar de mensen in Oekraïne is niet voor niets gevraagd binnen te blijven dus de inlichtingendiensten zullen wel duidelijke aanwijzingen hebben."