Hevige strijd om Cherson

Oekraïne vecht terug met zwaardere westerse wapens, maar voorraad slinkt

26 juli 2022 06:54 Aangepast: 26 juli 2022 06:57
Oekraïense soldaten maken artillerie gereed voor de strijd aan het front bij Cherson. Beeld © ANP

Oekraïne blijft bij westerse landen aandringen op het sneller leveren van meer langeafstandswapens en ander zwaar geschut. Het verwacht zo tegen september de strategisch belangrijke stad Cherson helemaal te heroveren op de Russen. Maar militair analisten twijfelen hardop of dat wel gaat lukken.

Vol bravoure kondigden militaire functionarissen van het Oekraïense leger zondag aan dat 'een keerpunt' is bereikt in de oorlog met Rusland. Dankzij de wapenleveringen uit westerse landen waaronder Nederland kan een tegenoffensief worden ingezet en zelfs een grote havenstad als Cherson worden heroverd.

Cherson was begin maart de eerste grote stad die werd bezet door de Russen. Voor die bezetting woonden er 290.000 mensen in de zuidelijk gelegen stad die ligt aan westkant van de monding van de rivier de Dnjepr aan de Zwarte Zee.

'Grote woorden'

"We kunnen zeggen dat de regio Cherson zeker in september zal zijn bevrijd en dat alle plannen van de bezetter zullen mislukken", aldus functionaris Sergey Khlan in een interview op de Oekraïense tv. "Het zijn grote woorden, die vooral ook bedoeld zullen zijn om de moed erin te houden aan Oekraïense zijde", zegt defensie-expert Dick Zandee. "Maar of dit het begin is van een groot offensief waarin ze de Russen terugdringen, betwijfel ik." 

Wel begrijpt de onderzoeker van Instituut Clingendael waarom de regio zo belangrijk is voor Oekraïne. "Als je de Russen terugdringt de Dnjepr over, dan heb je een natuurlijke barrière gecreëerd. Het gebied daarachter, met daarin havenstad Odessa, is dan gemakkelijker te verdedigen. Daar zal Oekraïne alles voor doen en daarom kan het penibel worden voor de Russen."

"Als je de Russen terugdringt de Dnjepr over, dan heb je een natuurlijke barrière gecreëerd."

Bruggen bestookt

Hoe ver het Oekraïense leger Cherson precies is genaderd, is onduidelijk. Volgens het Amerikaanse Institute for the Study of War (ISW) hebben de Oekraïners sinds dit weekend alle drie de door Rusland ingenomen bruggen in het gebied beschadigd. Die bruggen zijn cruciaal voor de bevoorrading van de Russische militairen in de stad, die niet zonder munitie, brandstof en voedsel kunnen.

"Oekraïne wil de hele stad terug hebben en heeft dat nadrukkelijk in gang gezet", zegt militair deskundige Peter Wijninga van denktank HCSS. "Ik denk dat ze de stad willen isoleren. Maar dat kan ook voor de lokale bevolking pijnlijk uitpakken. Er zitten ondanks eerdere oproepen tot evacueren nog veel Oekraïners in Cherson."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zelenski: Rusland gebruikt Oekraïne als militaire proeftuin

'Ander soort strijd'

Voor het aangekondigde tegenoffensief zijn de steeds zwaardere westerse wapens onmisbaar. Maandag bracht het Oekraïense leger naar buiten dat het vijftig Russische munitiedepots zou hebben vernietigd met behulp van Amerikaanse Himars-raketten. Daarmee kunnen doelen over een afstand tot 80 kilometer, tot op 3 meter nauwkeurig worden bestookt.

"Het aantal van vijftig depots is niet te verifiëren", zegt Wijninga. "Maar duidelijk is dat zwaardere precisiewapens Oekraïne in staat stellen om een ander soort strijd te voeren: door van afstand de Russen achter het front te bestoken, vertragen ze de opmars van de Russen en voorkomen ze dat ze kunnen doorstoten naar het westen."

"Met zwaardere precisiewapens vertraagt Oekraïne de opmars van de Russen."

Voorraad beperkt

Ook hij twijfelt of een groot Oekraïens tegenoffensief op komst is. Want na bijna vijf maanden oorlog voeren wordt duidelijk dat de westerse wapenvoorraad niet oneindig is. Grote leverancier Amerika ziet zijn reservevoorraden geleidelijk slinken, terwijl ook een kleine donateur als Nederland de grens bereikt van wat het nog kan doen om Oekraïne met militair materieel te steunen. 

De magazijnen van Defensie raken leeg, zei staatssecretaris Christophe van der Maat (Defensie, VVD) donderdag tegen het AD. En doordat zoveel landen militair materieel bestellen, lopen productielijnen vol en zijn er lange levertijden. Nederland koopt om die voorraad aan te vullen onder meer Patriot-raketten in bij de VS, waarvoor het vrijdag toestemming kreeg van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Militaire steun aan Oekraïne staat onder druk: magazijnen Defensie bijna leeg

Bovendien kost het leren gebruiken van de vaak geavanceerde wapens veel tijd én manschappen. Wijninga: "Als je een nieuw systeem invoert, kost dat extra werk. En je moet mensen vrijspelen aan het front om ze te leren bedienen en onderhouden. Als een organisatie groot is, kun je dat opvangen. Maar zo groot is die Oekraïense organisatie niet, zeker omdat ze in oorlog zijn."

Staakt-het-vuren?

Desondanks lijkt duidelijk dat de strijd om Cherson is begonnen. Rest de vraag: stel dat het Oekraïne wel lukt om de havenstad te heroveren en uiteindelijk de hele westoever van de Dnjepr weer in handen te krijgen. Nemen de Russen dan genoegen met de oostelijke Donbas-regio? Is de oorlog dan voorbij?

Zandee verwacht van niet. "Een staakt-het-vuren is misschien mogelijk omdat beide partijen zo uitgeput zijn dat ze niet meer verder kunnen. Maar een vredesakkoord is in dat geval onaanvaardbaar voor de Oekraïense president Zelenski: dan zou hij erkennen dat de Donbas voor Rusland is. Stabiliteit kan alleen uit zo'n akkoord komen, maar die voorwaarden zijn er op dit moment niet. Zeker niet voor Oekraïne."

Bekijk ook: Raven en repareren: jongeren geven 'opknapfeestjes' om Oekraïne weer op te bouwen

Vrijwilligers combineren raven met het repareren van huizen die gebombardeerd zijn.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore