Ga naar de inhoud
Vier vragen en antwoorden

21 tieners in Zuid-Afrika plotseling dood door methanol, hoe zit dat?

De tieners die in Zuid-Afrika om het leven kwamen, werden gezamenlijk begraven Beeld © EPA

In het bloed van de 21 tieners die vorige maand stierven in een bar in Zuid-Afrika is methanol gevonden. Deze stof kan bij inname zelfs bij kleine hoeveelheden dodelijk zijn.

1. Wat is er precies gebeurd in Zuid-Afrika?

De tieners kwamen in de vroege ochtend van 26 juni in de Enyobeni-bar in de plaats East-Londen om het leven. Ze lagen half over tafels of waren ingestort op de dansvloer.

Gezien hun leeftijden (tussen 13 en 17 jaar) kwam er een discussie op gang over drankgebruik door jongeren. Uit de sectie van de lichamen is nu gebleken dat ze allemaal giftig methanol hebben binnengekregen. 

2. Wat is methanol en waarom is het giftig?

Methanol is een kleurloze vloeistof die wordt gebruikt in antivries en verfafbijtmiddelen. Het is giftig voor mensen. Volksgezondheidsdeskundige professor Sue Goldstein, van de Universiteit van Witwatersrand in Johannesburg, zegt dat het innemen van zelfs kleine hoeveelheden methanol dodelijk kan zijn. Methanol wordt soms gebruikt bij het maken van illegale alcohol, zegt ze.

"In normale drank wordt ethanol gebruikt. Er is een klein verschil in naam, maar de werking is totaal anders. Methanol is puur vergif.” De deskundige zegt dat het erop lijkt dat de jongeren zelfgemaakte drank hebben gedronken waarin de giftige stof zat. 

Methanol kan blindheid veroorzaken en kan hersen- en orgaanschade veroorzaken. Uiteindelijk kan het dus zelfs leiden tot de dood. Het effect van methanol is vaak vertragend. Dus je merkt het niet direct. Als je snel genoeg in de gaten hebt dat je het binnen hebt gekregen werkt tegengif.

3. Vallen er vaker doden in Zuid-Afrika door gebruik van methanol?

Ja. Omdat methanol goedkoop is, wordt het vaak gebruikt bij het maken van illegale alcoholische dranken. Toen de verkoop van sterke drank werd verboden tijdens de coronapandemie waren er in Zuid-Afrika vaker incidenten. 

4. Hoe zit dat in andere landen?

In de hele wereld zijn gevallen bekend van methanolvergiftiging. Er zijn een paar grote incidenten in het nieuws verschenen de afgelopen jaren. Zo vielen er in Iran tijdens de coronapandemie zeker 300 doden nadat nepberichten waren opgedoken waarin methanol als effectief middel tegen Covid-19 werd gepromoot.

In het noorden van India stierven in februari 2019 79 mensen aan illegale drank bij drie afzonderlijke incidenten. Uit lijkschouwingen bleek dat de drank methanol bevatte. In de Russische stad Irkoetsk stierven in december 2016 minstens 49 mensen na het drinken van een nagemaakte drank met methanol. In de Verenigde Staten stierven in augustus 2020 vier mensen in Arizona en New Mexico na het drinken van handdesinfecterend middel met methanol erin.

Hoewel de consumptie van methanol dodelijk kan zijn, is die volgens de Wereldgezondheidsorganisatie verantwoordelijk voor minder dan 1 procent van alle alcoholgerelateerde sterfgevallen. In Nederland zijn geen gevallen bekend van mensen die ziek zijn geworden of zijn overleden door methanol.