Vijf vragen en antwoorden

Boris Johnson vertrekt, hoe nu verder?

07 juli 2022 18:05
Een demonstrant bij het Britse parlement . Beeld © ANP

Het onvermijdelijke vertrek van Boris Johnson is vandaag in gang gezet. Hij vertrekt als partijleider van de Conservatieve Partij en uiteindelijk als premier. Maar dat zal nog wel even duren.

1. Wat is er vandaag bekend geworden?

De Britse premier heeft vanmiddag zijn vertrek als partijleider van de Conservatieve Partij aangekondigd. Dat ging zeker niet geheel vrijwillig: hij vertrekt vanwege de zware druk die de afgelopen dagen is ontstaan binnen zijn eigen partij door een heuse uittocht van ministers en andere bewindslieden.

2. Waarom laten zijn collega's hem in de steek?

Vanwege een reeks schandalen met Johnson als middelpunt. Dat begon al vlak na zijn aanstelling in 2019, toen de premier het Britse Lagerhuis, vergelijkbaar met onze Tweede Kamer, met een staatsrechtelijke truc wilde schorsen in aanloop naar de brexit. De schorsing wordt uiteindelijk onwettig verklaard door de hoogste Britse rechter.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Hoogste Britse rechter: schorsing parlement door Johnson was onwettig

Het blijkt de opmaat naar meer schandalen over vriendjespolitiek en belangenverstrengeling, onder meer rond parlementslid Owen Paterson, de dure renovatie van Johnsons ambtswoning, maar vooral een rel die bekendstaat als 'partygate'. Keer op keer komt er nieuwe informatie en foto's naar buiten over feestjes die door Johnson en zijn gevolg zijn gehouden, terwijl de rest van het land in strikte lockdown zat.

Rode draad: Johnson die het niet zo nauw neemt met de waarheid, zaken eerst stevig ontkent en vervolgens schoorvoetend moet toegeven als het echt niet anders kan. De bom barst door een nieuw schandaal rond regeringsfunctionaris Chris Pincher vanwege grensoverschrijdend gedrag. Johnson liegt ook hier over en dat wordt hem nu fataal.

Chris Pincher, over wie Boris Johnson beter in eerste instantie al de waarheid had kunnen vertellen. Chris Pincher, over wie Boris Johnson beter in eerste instantie al de waarheid had kunnen vertellen.

3. Johnson vertrekt dus. Wie volgt hem op?

Dat hangt af van zijn eigen partij. Die zijn nu aan het woord om een nieuwe leider te kiezen. Die leider wordt automatisch ook de nieuwe premier. Dat proces kan nog wel een paar weken duren. Boris Johnson heeft gezegd dat hij tijdens dat proces premier wil blijven.

Maar dat is wel een probleem, legt correspondent Anne Saenen uit. Het vertrouwen in Johnson is volledig verdwenen door het opstappen van alle bewindslieden. Het is daarmee de vraag of er nog wel ministers en staatssecretarissen te vinden zijn die de komende tijd onder zijn leiding willen werken.

4. Als die niet te vinden zijn, wat gebeurt er dan?

In aanloop naar zijn toespraak vandaag lekte de aankondiging van Johnson al uit. Daarop ontstond direct al onvrede: de oppositie en ook veel partijleden van Johnson willen dat hij per direct opstapt als premier. Tijdens de nieuwe leiderschapsverkiezing binnen de Conservatieve Partij zou er dan een plaatsvervangende premier worden aangewezen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Britse premier Johnson en kabinetsleden niet langer welkom in Rusland

5. Als die wel te vinden zijn, over wie hebben we het dan?

Er wordt al volop gespeculeerd over wie Johnson zou kunnen opvolgen als partijleider en eventueel premier. Zo wordt minister Liz Truss van Buitenlandse Zaken genoemd, de vrouw over wie we de laatste maanden al vaker hebben gehoord vanwege de oorlog in Oekraïne. 

Ook de naam van de minister van Defensie valt, namelijk Ben Wallace. Hij lijkt op voorhand al een goede positie te hebben om Johnsons opvolger te worden. Uit een peiling blijkt dat hij de favoriet is onder leden van de Conservatieve Partij. 

Tot slot de misschien meest gevoelige namen, voor Johnson althans. Sajid David en Rishi Sunak, de twee ministers die als eerste opstapten en de val van Johnson hebben ingeleid. Zij kunnen wel eens een gooi doen naar het partijleiderschap. En op die manier premier worden van het Verenigd Koninkrijk. 

Bekijk ook: Johnson wil blijven, maar de vraag is of dat lukt

"Nu Boris Johnson vertrekt, moeten de Conservatieven een nieuwe leider kiezen. Die leider wordt automatisch ook de nieuwe premier. Johnson wil tot die tijd aanblijven, maar het vertrouwen in hem is volledig verdwenen", aldus Anne Saenen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore