Ga naar de inhoud
Ook Nederland wijzigde naam

Op vakantie naar kalkoen? Turkije wil geen Turkey, maar Türkiye worden genoemd

Deze man heeft de vlag van Turkije in zijn hand. Of is het nou Türkiye? Beeld © EPA

Het is over en uit met de naam 'Turkey'. Voor het land Turkije althans. Zij willen voortaan internationaal Türkiye worden genoemd. Overigens is Turkije zeker niet het enige land dat wel eens zijn naam heeft aangepast. Wij zetten een aantal landen op een rij en alvast een spoiler, wij staan er zelf ook tussen.

Turkey. Mensen met een Engelse talenknobbel, kunnen aan twee dingen denken. Aan het land Turkije, maar ook aan een kalkoen. Het lijkt erop dat de Turken niet meer met de vogel willen worden geassocieerd. Lijkt, want volgens correspondent Olaf Koens is die theorie onzinnig.

"Waar het om gaat: Turken zijn trots", zegt Koens. "Door de naam van het land te veranderen naar Türkiye (Turkije in het Turks, uitspraak is Tuur-kie-jeh), kunnen ze zeggen: 'Kijk, ze noemen ons land Türkiye. Wij passen ons niet aan de wereld aan, maar andersom.' Dat levert een soort trots op."

Politieke beslissing

Koens benadrukt dat het gaat om een politieke beslissing. "De inwoners van Turkije zijn er niet per se blij mee. Er zijn ongetwijfeld mensen trots, maar het speelt niet echt. Bovendien kan je je afvragen wat het nut precies is. Mensen in Nederland gaan nu niet zeggen: 'We gaan op vakantie naar Türkiye.' Dan vragen anderen zich toch af waar je heen gaat."

Want voor de duidelijkheid: het gaat niet alleen om het woord 'Turkey' in het Engels. De Turkse wens is dat in alle talen het land Türkiye wordt genoemd. Dus ook in het Nederlands. "Ze proberen het ook wel enigszins te pushen", zegt Koens. "Zo staat er op Turkse producten nu: 'Made in Türkiye'."

Turken
Lees ook:
Turken schrikken zich rot in supermarkt: 'Broodje is vier keer zo duur geworden'

Of de naam Türkiye een volwaardig plekje kan krijgen binnen de Nederlandse taal, is dus nog maar de vraag. Internationaal is er wel al succes. De Verenigde Naties gingen deze week akkoord met het voorstel om de naam van het land te wijzigen. En het is niet de eerste keer dat een land officieel een andere naam krijgt.

Noord-Macedonië: ruzie met Griekenland

Je hebt het misschien wel bij voetbalwedstrijden gemerkt. Of bij het songfestival. 12 punten gaan niet meer naar Macedonië, maar sinds 2019 naar Noord-Macedonië. Op het oog een klein verschil, maar de naam komt voort uit jarenlange spanningen in de regio waar het land ligt.

De naam Macedonië, dus zonder Noord ervoor, was Griekenland een doorn in het oog. Dat land heeft namelijk een regio met dezelfde naam. De twee landen hebben jarenlang geruzied over wat de naam van Noord-Macedonië dan moest zijn.

Griekenland wilde eigenlijk dat Macedonië helemaal uit de naam van het land zou verdwijnen. Dat gebeurde niet. Er kwam een compromis dat we nu kennen als Noord-Macedonië.

Tsjechië: 'Czech Republic' onlogisch

Iets dichter bij huis is er ook wel eens een naam veranderd. Die van Tsjechië bijvoorbeeld. Al gaat het hier wel specifiek om de Engelse benaming. In die taal wordt het land meestal 'Czech Republic' genoemd. Maar, zo zeiden de autoriteiten in 2016: "Frankrijk noemen we ook niet de Franse Republiek."

'Czechia' zou een betere naam zijn. Bovendien zou het makkelijker zijn om die naam op producten te plakken. Verschillende grote bedrijven, de Europese Unie en de Verenigde Naties gebruiken sinds 2016 de nieuwe naam.

Toch is het nooit echt gelukt om van 'Czechia' een veelgebruikte naam voor Tsjechië te maken. Misschien omdat veel Tsjechen zelf de nieuwe naam lelijk vonden. Zelfs de Tsjechische premier Andrej Babis zei in 2020 dat hij het geen mooie naam vond.

Eswatini: weg met koloniale verleden

Helemaal in het zuiden van Afrika, tussen Zuid-Afrika en Mozambique, ligt het piepkleine Eswatini. Voorheen heette het land Swaziland. In 2018 besloot de koning de naam te veranderen. De reden: voor eens en voor altijd afrekenen met het koloniale verleden.

Koning
Lees ook:
Koning Swaziland geeft zijn land een nieuwe naam

Op de dag dat het land 50 jaar bestond, kreeg het de nieuwe naam Eswatini (dat eigenlijk als eSwatini zou moeten worden gespeld). In hun taal betekent dat: 'land van de Swazi's.' Bijkomend voordeel: mensen konden in het Engels Swaziland niet meer verwarren met Switzerland.

Zuid(oost)-Azië: regio met veel naamswijzigingen

In het zuiden en zuidoosten van Azië zijn er meerdere landen die een naamsverandering hebben meegemaakt. Soms met dezelfde reden als Eswatini. Sri Lanka bijvoorbeeld. Toen de Britten er nog de baas waren, heette het land Ceylon. Maar om afstand te doen van het koloniale verleden, werd de naam gewijzigd naar Sri Lanka.

En dan was er nog de militaire junta in Birma. Die zorgde ervoor dat het land Myanmar ging heten. Dat betekent snel (Myan) en sterk (Mar). Bovendien zou de naam Birma te exclusief zijn voor de Birmezen, slechts een van de bevolkingsgroepen in het land.

Of neem Thailand, dat vroeger Siam werd genoemd. De naamswijziging was in 1939 een moderniseringsplan van de toenmalige leider van het land. Bovendien zijn de Thai de grootste etnische groepering en betekent Thailand letterlijk: 'Het land van de vrije mensen.' Een mogelijke verwijzing naar het feit dat Thailand het enige land in de regio is dat nooit werd gekoloniseerd.

Nederland: poging imago te verbeteren

En ja, wij staan zelf ook in het rijtje. Nederland wordt natuurlijk regelmatig Holland genoemd. Waarschijnlijk doen wij het zelf ook wel eens. Maar daar maakte de overheid in 2020 korte metten mee. Sinds dat jaar wordt Nederland officieel aangeduid als 'The Netherlands', en niet meer als Holland.

We
Lees ook:
We houden niet meer van 'Holland': vanaf nu 'The Netherlands'

De grootste reden is dat Holland veel clichés met zich meebrengt. Klompen, kaas, tulpen, maar ook drugs en prostitutie. Door over te stappen op 'The Netherlands' wilde ons land een ander imago creëren. De BBC sprak in 2020 over een imago dat zich meer richt op de inhoud, in plaats van op promotie.

En dus kunnen we in het buitenland voortaan maar beter zeggen dat we uit 'The Netherlands' komen. Bijvoorbeeld als we op vakantie zijn in Türkiye.

Bekijk ook: Holland wordt The Netherlands

02:44
"Are you from Holland?" 'No, from the Netherlands.' Dat willen de Ministeries van Buitenlandse en Economische zaken. Weten toeristen Nederland op de kaart aan te wijzen? En Holland?