Ga naar de inhoud
Alles is anders in Oekraïne

Op hoge hakken naar het front: hoe 100 dagen oorlog je leven kunnen veranderen

Alla uit Odessa. Beeld © eigen foto

Het is vandaag honderd dagen geleden dat de Russische president Poetin zijn troepen naar Oekraïne stuurde. Timo (31) was op dat moment fotograaf. Nu is hij commandant. Ook het leven van Alla (38) uit Odessa veranderde compleet: "Mijn zoontje snapt wat het luchtalarm betekent."

Alla gaat vandaag in haar stad Odessa langs bij kinderen die vanuit Marioepol en Cherson gevlucht zijn. Ze heeft snoep bij zich en speelgoed voor hen gemaakt. Het is één van de vele dingen die Alla doet sinds de uitbraak van de oorlog. 

Hoge hakken

Maar ze is vooral 'fixer'. Dat is iemand die internationale journalisten helpt bij hun werkzaamheden. Ze spreekt vloeiend Russisch, Turks en Engels en kan dus helpen met vertalen. Ook kan ze contacten leggen voor journalisten en hen meenemen naar verschillende plekken. Dat doet ze, opvallend genoeg, al honderd dagen op hoge hakken.

"Ik ga vaak naar de frontlinie in Mikolajiv", vertelt Alla door de telefoon. "Ook dan draag ik hoge hakken en het liefst zo fleurig mogelijke jurken. Ik merk dat mensen er vrolijk van worden. Ze hebben een beetje licht nodig in deze donkere tijden. Het voelt als mijn verantwoordelijkheid om deze kleding te blijven dragen."

Alla werkte vóór de oorlog als manager in de importbranche en gaf daarnaast privélessen Engels aan jongeren. Ook werkte ze wel eens als tolk. Dat werk stopte allemaal, maar met haar talenkennis en organisatievaardigheden vond ze een nieuwe baan: fixer.

'Zoontje weet: sirene is schuilen'

Ze ging vol aan de bak, terwijl haar moeder thuis voor haar kinderen zorgde. Voor hen is er door de oorlog niet heel veel veranderd, zegt Alla. "Ze volgen onderwijs op afstand, maar daar waren ze door corona al aan gewend."

Inmiddels is het vakantie in Oekraïne en hebben haar dochter (11) en zoon (4) veel vrije tijd. "We proberen hen zoveel mogelijk normaal te laten leven. Mijn dochter is oud genoeg om te begrijpen wat er gebeurt. Die vertel ik alles."

Voor haar zoontje is dat anders. Maar: "Hij snapt wat het luchtalarm betekent. Als de sirenes loeien, weet hij dat we naar de gang moeten." Omdat ze op de achtste verdieping wonen, is de schuilkelder te ver weg. 

Alla hoopt dan ook dat de oorlog snel voorbij is, maar heeft genoeg energie om het nog een flinke tijd uit te houden. "Ik heb nog nooit zoveel voldoening uit m'n werk gehaald."

Timo: van fotograaf tot commandant

Timo is commandant van een kleine militaire eenheid. In welke stad hij nu zit, zegt hij liever niet uit veiligheidsredenen. Nu de Russen zich uit grote delen van het land teruggetrokken hebben, helpt zijn eenheid de onderbemande politie om de straten veilig te houden. Ook sporen ze Russische spionnen op.

Commandant Timo had geen militaire ervaring toen de oorlog begon. Hij was fotograaf. Hij vertelt dat hij rustig lag te slapen toen hij wakker werd van explosies. "Ik belde vrienden, die vertelden me dat Kiev werd gebombardeerd."

'Heel eng'

Timo bracht zijn vriendin en vader in veiligheid, maar vluchtte zelf niet. "De keuze om te vechten was een makkelijke. Aan mijn vader en vriendin uitleggen dat ik niet meeging, was veel moeilijker."

Timo meldde zich bij het dichtstbijzijnde gemeentehuis. Hij kon direct aan de slag als soldaat. Al na twee weken werd hij gepromoveerd tot commandant van een eenheid, bestaande uit twintig man. Timo vertelt over de chaos in die periode.

"We moesten militaire opslagplaatsen verdedigen, maar we hadden niet eens beschermende vesten of helmen. Alleen wat geweren en granaten. Die periode was echt heel eng. Als je een explosie hoort, weet je niet wat je moet doen. Je bevriest gewoon."

'Oorlog went'

En precies dat is wat honderd dagen oorlog veranderen. "Kogels horen vliegen, explosies voelen... Je raakt eraan gewend. Ik ben nu zelf niet bang meer. Alleen dat er iemand uit mijn eenheid of vrienden omkomen." 

Hij hoopt niet dat de oorlog opnieuw escaleert, want dan moet hij weer naar het front. Wat hij wel hoopt? "Dat de lucht weer vredig wordt. Dat Oekraïne wint. En dat ik een goede baan krijg om voor mijn familie te zorgen."