Eerste van vele

Eerste zaak tegen Russische soldaat in Oekraïne is 'laaghangend fruit'

18 mei 2022 06:55 Aangepast: 18 mei 2022 09:00
De Russische soldaat Vadim Sjisjimarin staat achter het glas.

De Oekraïense rechter komt vandaag voor het eerst sinds de oorlog uitbrak met een strafeis tegen een Russische soldaat. Het is de eerste rechtszaak, maar er zullen er nog vele volgen. Krijgen de verdachte Russen wel een eerlijk proces?

De 21-jarige Vadim Shishimarin wordt beschuldigd van het doden van een ongewapende Oekraïense burger. De sergeant zou eind februari vanuit een rijdende auto een 62-jarige man op een fiets hebben doodgeschoten. Naar eigen zeggen omdat hij bang was dat zijn positie zou worden verraden. 

Dit gebeurde in de grensregio Soemy. (De sergeant was samen met vier andere Russische soldaten op de vlucht voor het Oekraïense leger. De auto waarin ze reden, hadden ze gestolen.) De Rus kan bij veroordeling een levenslange celstraf krijgen.

Op deze beelden is te zien dat hij vrijdag voor de rechter verscheen:

Veel landen kijken met aandacht naar de zaak van soldaat Shishimarin, omdat dit het eerste moment is waarop Oekraïne laat zien hoe het land omgaat met opgepakte oorlogsmisdadigers. 

Vorige maand maakte de Oekraïense hoofdaanklager Irina Venediktova bekend dat Oekraïne onderzoek doet naar 500 mensen wegens mogelijke betrokkenheid bij ruim 5600 Russische oorlogsmisdaden in het land. Bij dit onderzoek krijgt Oekraïne hulp uit onder meer Nederland en het Verenigd Koninkrijk. 

'Dit is pas de eerste rechtszaak' 

Dit is dus pas de eerste rechtszaak van vele, stelt hoogleraar internationaal strafrecht Sergey Vasiliev. "Er komen nog zo veel zaken dat ik betwijfel of we ons over drie maanden zijn naam nog herinneren."

Net zoals deze zaak zullen veel andere zaken ook gaan over het opzettelijk doden van burgers, verwacht hoogleraar militair recht Marten Zwanenburg. "Maar ook het mishandelen van burgers en het niet doorlaten van humanitaire hulp wat leidt tot uithongering van burgers, zullen we voorbij zien komen." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Nederlandse marechaussee in Oekraïne: 'Oorlogsmisdrijven niet ongestraft laten'

Tot hoeveel zaken het daadwerkelijk gaat leiden, is onmogelijk te zeggen. Dat hangt af van veel factoren, legt Vasiliev uit. Sommige daders zijn nog niet opgepakt of wellicht overleden. Ook kan het lastig zijn een dader te identificeren wanneer een lichaam wordt gevonden waar geen ooggetuigen voor te vinden zijn. 

De zaak van vandaag noemt Vasiliev daarom 'laaghangend fruit'. In tegenstelling tot langlopende of ingewikkelde zaken waren er hier ooggetuigen en is er veel bewijsmateriaal. 

The Guardian meldt dat twee Russische soldaten deze week een eerste hoorzitting hebben. Ze zouden een raketwerper op een vrachtwagen hebben gebruikt om huizen en (civiele) gebouwen te beschieten in de buurt van Charkov. Ook zouden ze een onderwijsinstelling in de stad Dergachiv hebben geraakt vanuit Belgorod in Rusland. Ze wachten nu in Oekraïens gevangenschap op hun proces.

In een andere zaak wordt de nog gezochte soldaat Mikhail Romanov beschuldigd van het inbreken in een huis in de regio Brovarsky in maart. Hij zou daar een man hebben vermoord en herhaaldelijk zijn vrouw hebben verkracht. Ook zou hij haar en haar kind hebben bedreigd met geweld en wapens. Een andere soldaat zou de vrouw ook hebben verkracht. Aanklagers denken de identiteit van deze soldaat te kennen.   

Eerlijk proces in belang van Oekraïne 

Zowel Zwanenburg als Vasiliev heeft geen aanwijzingen of vermoedens dat de processen oneerlijk zullen verlopen.

Hoewel het berechten van Russische soldaten in Oekraïne voor sommige mensen vragen oproept, is een eerlijk proces juist in het belang van Oekraïne. Het gaat om de legitimiteit van Oekraïne als een land die zich probeert te beschermen tegen gruwelijke misdaden. Ook kan Oekraïne het zich niet veroorloven dat Rusland een oneerlijk proces gebruikt als propaganda, zeggen de deskundigen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore