Druk op stuwdam

Dorpen in Suriname onder water: 'Niemand die ons waarschuwde'

18 mei 2022 09:21 Aangepast: 21 mei 2022 11:29

In Suriname staan duizenden huizen al ruim twee maanden onder water. Door overvloedige regenval moest water worden doorgelaten bij een grote dam, zodat die niet zou bezwijken. Maar juist dat zorgde ervoor dat sommige huizen helemaal onder water staan. "Niemand heeft gezegd: mevrouw we gaan uw huis onder laten lopen."

Zo'n 12.000 bewoners uit 35 dorpen ten zuiden van Paramaribo zijn getroffen door de wateroverlast. Veel bewoners verloren alles, hun huis, maar ook de voorraadschuren met voeding. Daardoor zijn ze een belangrijke bron van inkomsten kwijt. 

Brokopondostuwmeer spuien

De heftige regenval van de laatste maanden in Suriname zorgde vooral voor problemen bij de Afobakadam, aan de noordkant van het Brokopondostuwmeer. Daar wordt water doorgelaten om ervoor te zorgen dat de dam niet bezwijkt, het zogenoemde spuien. "Het is bloedlink als je dit niet doet bij een dam die onder druk staat", zegt klimaatwetenschapper Pier Vellinga.

De maatregel heeft grote gevolgen voor de bewoners van de districten Brokopondo en Saramacca. "Veel dorpen lopen onder", zegt Vellinga. Mensen raken alles kwijt. 

Dat had voorkomen kunnen worden, vertelt Dione. Zij woont in de buurt, maar heeft geluk. Haar huis ligt net iets hoger. Ze vertelt dat niemand was gewaarschuwd voor het spuien van de stuwdam. "Niemand heeft gezegd: mevrouw we gaan uw huis onder laten lopen. Dus hebben we niet onze spullen kunnen redden of nog snel kunnen oogsten."

Hulppakketten

Samen met zeven anderen besloot Dione getroffen bewoners te helpen, door hulppakketten uit te delen. "Wij denken aan alles, zoals babypap of maandverband."

Dat doet ze onder meer in het dorp Nieuw Lombé aan de noordkant van het Brokopondostuwmeer. Daar kent ze iedereen en wonen ook haar familie en vrienden. Huizen staan tot aan het dak in het water en daarom verloren mensen alles: matrassen, bankstellen, fornuizen en hun voedselvoorraad.

Voedselpakketten Voedselpakketten

Dione wil sterk blijven voor de mensen die bij haar uithuilen. Dat valt haar zwaar: "Je bent kapot, slap, sprakeloos en lusteloos en als je niet sterk genoeg bent, dan voelt het alsof je wilt gillen, schreeuwen, wegrennen."

Behalve de schade en het mentale leed, is de situatie ook nog eens onhygiënisch. Zo drijft er poep in het water, waar mensen hun borden en kleren in wassen. "Het is triest en onmenselijk en dus blijven wij om hulp schreeuwen", zegt Dione bedroefd.  

Huizen in district Brokopondo tot aan dak onder water Huizen in district Brokopondo tot aan dak onder water

Toch begint het probleem pas echt als het water eenmaal weer gezakt is en de schade zichtbaar wordt. "Dus wij gaan door, ook als het water gezakt is. Mensen hebben zowel fysiek als mentaal hulp nodig. Het hele district is getraumatiseerd."

'Wachten tot het mis gaat'

Suriname kampt met overstromingen door overmatige regenval en het uitblijven van de droogte in februari en maart, vertelt expert overstromingsrisico's Ferdinand Diermanse van Deltares. Dat wordt waarschijnlijk mede veroorzaakt door het fenomeen La Niña. Bij dit fenomeen drijft het warme water voor de Zuid-Amerikaanse kust weg en komt hiervoor een koude stroom in de plaats. 

Probleem is dat veel dorpen in Suriname vlak naast de rivier staan, stelt Vellinga. In Nederland zijn we ons bewust van onze kwetsbaarheid wat betreft water. Toch lijken we niet altijd op onze hoede voor de risico’s. Het plan is bij Arnhem 500 huizen te gaan bouwen in het rivierbed van de Rijn. "Dat is geen haar beter. Er zal veel radicaler en selectiever gebouwd moeten worden. Het is wachten tot het hier ook een keer mis gaat."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore