Ga naar de inhoud
Plasticvervuiling Spanje

Spaanse stranden lonken weer, maar liggen vol plastic: 'Levensgevaarlijk voor dieren'

Plastic korrels op het strand van La Pineda. Beeld © RTL Nieuws

Zonnige Spaanse stranden worden soms dagelijks bedolven door een stortvloed aan plastic korrels. Ze spoelen aan uit zee, of komen aanwaaien uit fabrieken. Vervelend voor strandgangers, levensgevaarlijk voor dieren.

Van een afstandje lijkt Playa de la Pineda, vlakbij de bekende badplaats Salou, een paradijselijk strand onder de Spaanse zon. Maar wie goed naar het zand kijkt, ziet dat het is vergeven van kleine plastic korreltjes in alle kleuren van de regenboog.

"Soms zijn het er meer als het stormt", vertelt Nayibe (31) die met haar vriend een dagje naar het strand is. Geboren en getogen onder de rook van de nabijgelegen stad Tarragona kijkt ze er niet meer van op. Zolang ze zich kan herinneren wemelt het op dit strand van het plastic. "Iedereen is eraan gewend. Ook al weten we dat het niet goed is."

Zaterdag waren hier honderddertig vrijwilligers in de weer die naar eigen zeggen 1,8 miljoen plastic korrels hebben opgeruimd. "We hebben ze natuurlijk niet geteld, dat is onbegonnen werk", vertelt initiatiefnemer Jordi Oliva van de ngo Good Karma Projects.

In plaats daarvan wordt er gewogen en gekeken naar de hoeveelheid plastic korrels -van een millimeter of vijf- per vierkante meter.

Oliva wil benadrukken dat zijn stichting, die samenwerkt met andere milieuclubs in de omgeving, niet naar het strand trekt om schoon te maken. Want de kosten om het strand echt vrij te krijgen van plastic korrels zijn immens en het is alleen met speciale apparatuur mogelijk.

Dieren zijn slachtoffer

Oliva en de andere vrijwilligers zeven de korreltjes om de zoveel tijd vooral uit het zand om bij te houden of het er meer of minder worden. Gisteren was de oogst enorm.

Vaak wordt bij vervuiling van plastic gedacht aan koffiebekers of plastic tasjes die in het milieu voor problemen zorgen, maar de plastic korrels -hoe klein ook- zijn minstens zo schadelijk.

Studies tonen aan dat de korreltjes vooral schadelijk zijn voor dieren. Vooral zeedieren, vissen en vogels kunnen sterven door het inslikken van de korrels. Voor mensen lijken de korrels niet direct gevaarlijk, al kan het plastic via dieren die mensen eten ook in ons lichaam terechtkomen.

Enorme hoeveelheden

Plastic korrels zijn wereldwijd de tweede grootste bron van vervuiling door zogeheten microplastic, stelt een studie van Pew Environment: jaarlijks zouden wereldwijd 10.000 miljoen korrels in zee terechtkomen. Een studie in opdracht van de Europese Unie schat dat in Europa ieder jaar 160 duizend ton plastic korrels verloren gaan. 

De plastic korrels in La Pineda komen onder meer op het strand terecht vanuit een rivier die in verbinding staat met fabrieken in de omgeving. Daar worden de plastic korrels gemaakt die als grondstof dienen voor allerhande plastic producten. Maar ook van schepen die vracht verliezen.

Dat de plastic korrels hier in zulke grote aantallen opduiken is niet zo vreemd: de omgeving van Barcelona en Tarragona is de spil van de Spaanse plasticproductie. "Het strand is extreem vervuild omdat hier veel plastic wordt gelost en geladen", zegt onderzoeker Jaume Folch die al jaren onderzoekt doet naar vervuiling rond de kust.

Al sinds de jaren negentig proberen ook bedrijven wat te doen tegen de verspilling van de plastic korrels. Maar omdat dit in Europa vrijwillig gebeurt, zet dit volgens activist Jordi Oliva weinig zoden aan de dijk. Wat volgens hem wel zou helpen zijn bindende regels. "Bedrijven moeten verplicht worden om het verlies van plastic korrels tegen te gaan", zegt Oliva.

Strengere regels

Oliva en de milieuclubs met wie hij samenwerkt presenteren dit jaar hun onderzoek naar de plastic korrels op het strand va La Pineda aan het Europees Parlement. Zij hopen de parlementariërs te overtuigen om zich hard te maken voor strengere regels.

Bron: Alex Tieleman