Deur wel op kier

Rutte: versnelde toetreding Oekraïne tot EU niet mogelijk

11 maart 2022 04:41 Aangepast: 11 maart 2022 07:14
Beeld © ANP

De leiders van de EU-landen overlegden vannacht in het Franse Versailles tot in de kleine uurtjes over de oorlog in Oekraïne. Een versnelde toetreding tot diezelfde EU, zoals Oekraïne en andere Oost-Europese landen willen, kon niet worden toegezegd. Onder meer Nederland is tegen. "Een versnelde procedure bestaat niet", verklaarde premier Rutte tegenover RTL Nieuws.

Polen en onder meer de Baltische staten wilden wél tegemoetkomen aan de vurige wens van Oekraïne, door het land de status van kandidaat-lid gunnen. Maar Nederland en veel andere EU-landen willen geen bochten afsnijden in de langdurige toetredingsprocedure. Die opstelling viel niet goed bij Oekraïne en een aantal landen in Oost-Europa.

'Deur op een kier'

Helemaal afgewezen wordt Oekraïne niet. In de verklaring staat dat Oekraïne deel is van de Europese familie en dat het land Europese ambities heeft. "Dat zijn vriendelijke woorden, maar geen garanties op toetreding", zegt politiek verslaggever Fons Lambie. "Daarmee staat de deur op een kier, maar het is niet de grote, snelle stap waarop Oekraïne had gehoopt. Je ziet dat Oost-Europese landen dit toch uitleggen als historisch, maar West-Europese landen benadrukken dat het nog jaren gaat duren of misschien wel nooit zal gebeuren."

President Volodimir Zelenski van Oekraïne diende eind februari de aanvraag voor het EU-lidmaatschap in. De EU-landen hebben de Europese Commissie afgelopen week om advies gevraagd over de Oekraïense aanvraag. Dat is de eerste stap in de procedure. 

'Versneld traject bestaat niet'

Waar sommige van zijn collega's zich uitspraken voor een versnelde toetreding, benadrukt Rutte dat dat niet kan. "Het bestaat niet, er is geen versneld traject", sprak de premier na afloop van het vijf uur durende overleg tegen RTL Nieuws. "Daar voorzien de procedures niet in."

Datzelfde zou Rutte Zelenski ook hebben verteld in het telefoongesprek dat de twee onlangs hadden. "Hij zou het liefste willen dat Oekraïne vanavond nog kan toetreden. Maar los van of ik of anderen dat willen; het gaat niet. Dat heb ik hem ook gezegd."

Zelenski zei na het gesprek juist dat Rutte voor toetreding zou zijn geweest. Dat zette Rutte eerder al recht, zoals te zien is in deze video: 

Volgens Rutte is Oekraïne er meer bij gebaat als de EU zich op de korte termijn richt, want de beoordeling van de aanvraag van de Europese Commissie, de eerste stap, kan 'maanden zo niet jaren' duren, zegt Rutte. "Het is van belang om ons te richten op wat we nu kunnen doen om het Oekraïense volk te helpen."

'Gevoelig dossier'

"Zeker voor Rutte is dit een bijzonder gevoelig dossier", zegt Lambie. "Dat heeft alles te maken met het associatieakkoord tussen Oekraïne en de EU uit 2014. Dat leidde in Oekraïne het begin van veel problemen in, en in Nederland kwam het tot een referendum."

Rutte verloor dat referendum, maar regelde in Brussel een extra verklaring bij het akkoord. "In dat 'inlegvel' staat expliciet dat het associatieakkoord niet leidt tot een EU-lidmaatschap", zegt Lambie. "Ook al zal het nog jaren duren en komt het misschien wel nooit, door de oorlog is de wens om EU-lid nu wel sterker dan ooit, in Oekraïne zelf. Die wens vindt nu dus ook weerklank bij Oost-Europese lidstaten."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Geen centimeter toenadering na topoverleg Rusland en Oekraïne

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore