Kinderen verkopen

Afghanen door honger tot wanhoop gedreven: 'Waar blijven de hulpacties?'

27 januari 2022 22:03
Een Afghaanse man die zijn nier heeft verkocht, laat het litteken van de operatie zien. Beeld © AP Photo/Mstyslav Chernov

Miljoenen Afghanen hebben te maken met enorme armoede en hongersnood. Sinds de taliban afgelopen augustus de macht overnamen, is het land in een humanitaire crisis beland. Mensen zijn zo wanhopig dat ze het meest kostbare verkopen wat ze hebben: hun nieren en kinderen.

"We hebben geen keus", zegt een Afghaanse man, die vanuit veiligheidsoverwegingen anoniem moet blijven. "We hebben onze nier al verkocht, nu moeten we onze kinderen verkopen." Een hele groep Afghanen tonen allemaal het litteken op de zijkant van hun buik, zoals in deze video te zien is:

Het verkopen van organen is niet nieuw, maar komt wel steeds vaker voor. Mensen krijgen ongeveer 1.500 dollar voor een nier. "Ik heb al een kind verloren en ik kan het toch niet laten gebeuren dat ze allemaal verhongeren?" zegt een jonge moeder.

Je kind verkopen aan iemand die het wel te eten kan geven, zien de vrouwen in dit geval als de beste optie. "Het is beter voor hen en met het geld kunnen we weer eten voor de andere kinderen kopen."

Extreme honger

In augustus namen de taliban de macht over in Afghanistan. Sindsdien gaat het slechter met het land en is deze humanitaire crisis ontstaan. Volgens de Verenigde Naties hebben bijna 23 miljoen mensen, dat is meer dan de helft van de bevolking, te maken met extreme honger. Dit is vijf keer zoveel als een half jaar geleden. Het Wereldvoedselprogramma heeft het zelfs over 98 procent van de mensen die niet voldoende eten hebben.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Tekort aan voedsel en medicijnen in Afghanistan: 'Situatie is levensbedreigend'

"Wat mij vooral is bijgebleven, is dat er zoveel bedelaars overal zijn. Zoveel vrouwen en kinderen die je vragen om eten", zegt Nienke Boskma, noodhulpexpert bij het Rode Kruis. Ze was van eind oktober tot begin december in Afghanistan om noodhulp te verlenen.

Aardappelschillen

"Ik sprak een verpleegkundige die haar kinderen aardappelschillen te eten gaf. Dat was het enige wat ze hun kon bieden. Echt enorm schrijnend om te zien."

Op dit moment heeft het vooral prioriteit dat mensen in Afghanistan de winter doorkomen, zegt Boskma. Op veel plekken in het land dalen de temperaturen tot ver onder het vriespunt, wat de nood extra hoog maakt. Het Rode Kruis schaalt de capaciteit op, maar volgens Boskma is er niet genoeg geld om iedereen te helpen.

Nienke Boskma tijdens haar werk in Afghanistan Nienke Boskma tijdens haar werk in Afghanistan

Suleyman Aslami van het burgerinitiatief 'Hart voor Afghanistan' kent deze verhalen. "Gelukkig niet uit eerste hand, maar deze extreme armoede is zichtbaar voor alle mensen in Afghanistan. Je nier verkopen is geen uitzondering meer."

Hij is teleurgesteld dat grote hulpacties vanuit Nederland uitblijven. "Nederland neemt geen verantwoordelijkheid voor een land waar we al ruim twintig jaar een band mee hebben. Er zijn daar Nederlandse militairen om het leven gekomen en nu gooien we zo de handdoek in de ring en keren we Afghanistan de rug toe. Ik ben echt verbijsterd."

Onderhandelen met taliban

Dat de armoede en honger zo snel zijn toegenomen, komt ook doordat internationale banken zo'n 10 miljard aan tegoeden hebben bevroren. Ze willen geen geld geven zo lang de taliban aan de macht zijn. De islamitische beweging wordt internationaal nog altijd gezien als een terroristische organisatie.

Een delegatie van de taliban in onderhandeling met Westerse leiders in een hotel even buiten Oslo Een delegatie van de taliban in onderhandeling met Westerse leiders in een hotel even buiten Oslo

Afgelopen week was een delegatie van de taliban in Noorwegen om met westerse leiders te praten over de humanitaire crisis. Ze willen dat dit geld weer wordt vrijgegeven en beloven in ruil daarvoor bijvoorbeeld mensenrechten te verbeteren.

Erkenning van taliban

Er is veel kritiek op deze ontmoeting. Afghaanse mensen in Noorwegen protesteerden tegen het bezoek. Volgens hen is onderhandelen met de taliban een erkenning van hun gezag – en dat terwijl ze signalen uit hun thuisland ontvangen dat de islamitische beweging haar beloftes voor verbetering stelselmatig niet nakomt.

Dat blijkt ook uit rapporten van onder andere Human Rights Watch. Bijna nergens mogen meisjes nog naar school en veel vrouwen zijn hun baan kwijtgeraakt. Journalisten worden opgepakt en mishandeld en vrije media zijn gesloten. Ook vinden executies plaats van voormalige leden van de Afghaanse veiligheidstroepen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Taliban verbieden tv-series met vrouwen in Afghanistan

Het talibanregime bemoeilijkt hulp in Afghanistan, maar het zou volgens Aslami geen reden moeten zijn om mensen dan maar aan hun lot over te laten. "Mensen helpen is nu topprioriteit en in dit geval moeten we rekening houden met de feitelijke machthebbers. Dat betekent niet dat er geld naar de taliban gaat, maar wel dat we afspraken met ze moeten maken. Bijvoorbeeld of de hulporganisaties toegang krijgen tot een bepaald gebied."

'Bereidheid om te geven is er'

In Groot-Brittannië werd tijdens een landelijke actie binnen een maand meer dan 33 miljoen opgehaald. Aslami zou graag zien dat de inzamelingsorganisatie Giro555 in Nederland iets vergelijkbaars opzet.

De bereidheid om te geven is er, zegt Aslami. "Zaterdag is er een actie van kinderen van een rugbyclub die geld ingezameld hebben en volgende week gaat iemand 250 kilometer lopen in de vorm van een hart uit solidariteit met Afghanistan. Het draagvlak is er en dat maakt het des te pijnlijker voor ons om te zien dat er op landelijk niveau geen actie komt. We weten dat de situatie in Afghanistan complex is, maar het gaat om miljoenen mensenlevens en we moeten alles doen wat we kunnen om de mensen daar te redden."

Bij gebrek aan ander voedsel, geven Afghanen hun kinderen bloem als eten Bij gebrek aan ander voedsel, geven Afghanen hun kinderen bloem als eten

Giro555 laat in een schriftelijke reactie weten dat de schrijnende situatie in Afghanistan de volle aandacht heeft en dat er al veel hulp geboden wordt, maar dat hulpverlening sinds de machtsovername van de taliban uiterst complex is. Hulporganisaties krijgen moeilijk toegang tot bepaalde gebieden en kunnen moeilijk opschalen.

"Om succesvol actie te kunnen voeren en de actieopbrengst verantwoord te kunnen besteden, is het essentieel om op grote schaal efficiënt hulp te kunnen verlenen. Zolang dat niet mogelijk is, is Giro555 terughoudend. Individueel komen diverse hulporganisaties achter Giro555 wel in actie."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore