Andere definities

Verkrachting in het buitenland: van hoge cijfers in Zweden tot de galg in India

21 januari 2022 17:06 Aangepast: 21 januari 2022 19:29
'Nee is nee', een boodschap gericht aan daders van aanrandingen en verkrachtingen. Beeld © AFP

Nederland is opgeschrikt door misstanden bij The Voice of Holland die de afgelopen dagen naar buiten kwamen. De komende tijd zal moeten blijken of er inderdaad seksueel overschrijdend gedrag heeft plaatsgevonden en in een enkel geval verkrachting. Al is volgens de Nederlandse wet niet iedere seksuele misstand automatisch verkrachting. Hoe zit dat in andere landen?

Eerst Nederland. Volgens het Openbaar Ministerie is er geen sprake van aanranding of verkrachting als iemand niet met geweld wordt gedwongen om seks met een ander te hebben. Dwang en geweld zijn dus essentieel.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

The Voice-coaches strafbaar? Mogelijk wel, maar vervolging wordt moeilijk

Maar dat gaat veranderen. Er is al een tijdje een aanpassing van de wet in de maak, die de definitie van verkrachting verandert. Het wordt met die aanpassing al strafbaar als je seks met iemand hebt, terwijl je weet dat de ander dat niet wil. Twijfel je daarover, dan ben je verplicht om het de ander te vragen. De aanpassing van de wet zal waarschijnlijk dit voorjaar in de Tweede Kamer worden besproken en dan duurt het nog een aantal jaar voor de wet er ook echt is.

En dan het buitenland.

Zweden: hoge verkrachtingscijfers na nieuwe wet

Zweden, het land in West-Europa met relatief veel veroordelingen voor verkrachting. Dat klinkt niet heel erg positief, maar dat moet in perspectief worden gezien. En dat heeft alles te maken met een wetswijziging, zoals die er ook in Nederland komt.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Seks? Daar moet je in Zweden vanaf morgen toestemming voor vragen

In Zweden werd die wijziging al in 2018 doorgevoerd. Toen zag de 'consentwet' het levenslicht. Verkrachting is sindsdien: seks zonder toestemming. "De boodschap is simpel", zei de toenmalige premier Stefan Löfven erover. "Je moet aan de persoon met wie je seks wilt hebben, vragen of diegene dat ook wil. Als je er niet zeker van bent, moet je het laten."

Na de introductie van deze wet ging het aantal veroordelingen voor verkrachting in rap tempo omhoog, in twee jaar tijd met 75 procent. Volgens experts kwam dat doordat meer vrouwen zich door de aanpassing gesterkt voelden om aangifte te doen en doordat een bepaalde misstand eerder werd gezien als verkrachting dan voorheen.

Duitsland: ook machtspositie speelt rol

Iets soortgelijks bestaat in Duitsland. Het niet geven van toestemming voor seksuele handelingen moet 'uitdrukkelijk' duidelijk zijn voor de dader. "Dat kan een potentieel slachtoffer duidelijk maken door 'nee' te zeggen, maar ook door te huilen of weg te gaan", zegt correspondent Jeroen Akkermans. Heeft iemand dus nee tegen je gezegd en heb je het genegeerd, dan is dat voldoende om het als strafbare handeling te zien.

Tijdens de jaarwisseling in 2016 werd de Duitse stad Keulen opgeschrikt door veel gevallen van seksuele intimidatie. Uiteindelijk zijn 'slechts' tientallen mannen wegens seksuele intimidatie (betasten) veroordeeld, wegens gebrek aan bewijs.

Zeker 18 asielzoekers werden verdacht van beroving en aanranding van vrouwen in Keulen. Tijdens oud en nieuw zijn in de Duitse stad tientallen vrouwen aangerand.

Wat bij onze oosterburen ook strafbaar is: als door toedoen van een dader een slachtoffer in een ondergeschikte positie terechtkomt. "Een voorbeeld is als de dader dreigt dat het voor het slachtoffer heel pijnlijk zal worden als hij of zij niet instemt met de seksuele handelingen. In zulke gevallen dreigt een celstraf tussen 6 maanden en 5 jaar", zegt Akkermans.

Verenigd Koninkrijk: lessen in de kleuterklas

Ook in het Verenigd Koninkrijk ligt de focus op toestemming in plaats van op geweld en dwang. Geen toestemming betekent dat je als dader strafbaar bent. De Britten hopen echter dat het niet zo ver hoeft te komen. Dat doen ze door te focussen op het onderwijzen van kinderen. "Ze beginnen al in de kleuterklassen", zegt correspondent Anne Saenen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Britse agent krijgt levenslang voor moord en verkrachting Sarah Everard

"Dan moet je niet denken aan seksuele voorlichting, maar meer aan lessen over relaties. Hoe voel je je? En wat voelt goed in een relatie? Dat zijn vragen die dan aan bod komen. Dat wordt vervolgens opgebouwd tot aan de middelbare school." Ook omroepen spelen daar een rol bij. "De BBC speelt in filmpjes voor scholen situaties na over dit onderwerp en wat daarvan de consequenties zijn."

Frankrijk: focus op leeftijd

In Frankrijk is het geregeld zoals dat bij ons op dit moment het geval is: dwang en geweld spelen een belangrijke rol. Er is wel een uitzondering en die heeft te maken met leeftijd. "Iedere seksuele handeling met een kind van 15 jaar of jonger is sowieso verkrachting", zegt correspondent Eveline Bijlsma. "Er hoeft dan niet bewezen te worden dat er sprake was van dwang of geweld."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Frankrijk verandert wet: seks met een kind jonger dan 15 is verkrachting

We gaan van uitzondering naar uitzondering. Want bovenstaande geldt dan weer niet als het leeftijdsverschil tussen de dader en het slachtoffer minder dan vijf jaar is. "In dat geval moeten dwang en geweld wel worden bewezen", zegt Bijlsma.

India: binnen 21 dagen aan de galg 

Kijken we ook nog even buiten Europa. Specifiek naar India, het land waar heel veel verkrachtingen plaatsvinden. Volgens onderzoek uit 2019 zou het gaan om 92 verkrachtingen per dag. Vaak wordt daar veel geweld bij gebruikt. Zo werd twee jaar geleden een dierenarts verkracht en vermoord door vier mannen.

Verkrachting in India is strafbaar als het slachtoffer geen toestemming heeft gegeven. Wordt iemand veroordeeld, dan hangt diegene meestal een celstraf boven het hoofd. Maar het kan ook erger: in één Indiase deelstaat is een wet aangenomen die het mogelijk maakt om veroordeelde daders binnen 21 dagen op te hangen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore