Dikke laag as

Eerste getuigenissen uit verwoest Tonga 'Prachtige resorts nu een maanlandschap'

20 januari 2022 14:40 Aangepast: 20 januari 2022 14:43
Tongatapu, het hoofdeiland van de eilandengroep Tonga, is bedekt met grote lagen as. Beeld © Reuters

Na 5 dagen afgesloten te zijn geweest van de buitenwereld is de eerste noodhulp aangekomen in het zwaargetroffen Tonga. Ook is het telefoonverkeer deels hersteld, inwoners van de eilandengroep vertellen over de zware vulkaanuitbarsting en tsunami waarbij 3 mensen omkwamen. "De explosie was zo hard dat onze oren suisden, we renden zo snel mogelijk weg van de kust."

Net als voor tienduizenden andere geboren Tonganen waren het ook voor Kalifi Havea 5 lange en angstige dagen. Hij woont in Nieuw-Zeeland en vreesde na de vulkaanuitbarsting het ergste voor zijn familie in Tonga. Tot het bellen woensdagavond ineens wél lukte. 

"Ik moest huilen toen ik met mijn moeder praatte", vertelt Havea tegen het Nieuw-Zeelandse 1News. Wanneer hij terugdenkt aan het verlossende gesprek moet hij de tranen opnieuw uit zijn ogen wrijven. "Het was de eerste keer dat ik haar stem weer hoorde."

Geen water

De communicatie is nog maar deels hersteld waardoor veel familieleden nog altijd geen contact kunnen leggen. Wanneer er wel wordt opgenomen is er vanzelfsprekend enorm veel te bespreken. Maar vanwege de schaarse telefoonlijnen roepen autoriteiten op om de belletjes erg kort te houden.

Het Australische 7News is erbij wanneer Leilehua Fa'Onevai na dagenlang alleen de beltoon te horen alsnog haar familie te pakken krijgt. "Ik ben oké, ik ben oké", vertelt haar schoonzus aan de andere kant van de lijn. "Het was zo eng, om 5 uur 's middags was het al pikdonker door de as die ons huis binnenkwam."

Terwijl haar schoonzus vertelt dat ze sinds zaterdag geen water meer heeft, veegt Leilehua met een papieren zakdoek de tranen uit haar ogen. "We zouden willen dat we bij jullie waren om te helpen met het opruimen", antwoordt Leilehua. Ze woont in het Australische Brisbane en voelt zich machteloos.

Hulp is voor Tonga meer dan welkom, zo blijkt uit onderstaande beelden van de ravage.

Vijf dagen na de vulkaanuitbarsting en tsunami bij Tonga zijn er beelden waarop voor het eerst de omvang van de schade te zien is. Grote gebieden zijn bedekt door een dikke laag as. Ook de drinkwatervoorraden zijn ernstig vervuild.

Onbruikbaar

De enorme aswolken die de vulkaan omhoog spuwde, maakten het laten invliegen van noodhulp de eerste dagen onmogelijk. Nu die wolken weg zijn en de luchthaven asvrij is gemaakt, zijn de eerste vliegtuigen van Australië en Nieuw-Zeeland met hulpgoederen geland.

In de vliegtuigen generatoren, communicatiemiddelen en schoon drinkwater. Vooral aan dat laatste is volgens de overheid van Tonga een groot gebrek. Alle watervoorzieningen van het land zijn door de grote hoeveelheden as die is neergedaald onbruikbaar.

Hulptroepen

Meer hulp is onderweg. Zo wordt in Australië de HMAS Adelaide volgeladen met water, voedsel en brandstof. Het schip, met verder honderden hulptroepen en Chinook-helikopters aan boord, vertrekt vannacht naar Tonga waar het over 5 dagen aankomt.

De Australische marine weet nog niet wat het er exact zal aantreffen. Vanwege de gebrekkige communicatie is de ernst van de situatie op sommige eilanden van Tonga nog onduidelijk. Tot nu toe zijn er 3 dodelijke slachtoffers gemeld.

Enorme shock

De 50-jarige Angela Glover is een van die slachtoffers. De Britse vrouw runde een hondenopvang op Tonga en kwam om het leven toen ze afgelopen weekend haar honden in veiligheid probeerde te brengen. Ze raakte vermist nadat ze werd gegrepen door een van de hoge tsunamigolven. Haar lichaam werd dagen later gevonden.

"Ik heb geen woorden voor hoe wij ons nu voelen", vertelt Glovers broer Nick Eleini tegen het Australische 9News. "Het is een enorme schock wat ons nu overkomt." Naast de 3 dodelijke slachtoffers is er op Tonga ook enorme materiële schade. Huizen zijn bezweken onder dikke aslagen die ook de landbouwgrond onbruikbaar hebben gemaakt.

Inwoners van Tonga staan voor een enorme klus. Het opruimen van de as en repareren van van alle beschadigde gebouwen gaat nog weken duren. Inwoners van Tonga staan voor een enorme klus. Het opruimen van de as en repareren van van alle beschadigde gebouwen gaat nog weken duren.

Maanlandschap

De waterpompen en andere spullen die worden gestuurd om Tonga schoon te maken zijn hard nodig. Maar dat geldt voor alles wat nog overeind staat. Volgens de Australische vertegenwoordiger van Tonga, Rachel Moore, is de schade op veel eilanden gigantisch.

Moore vertelt tegen het Australische 9News dat ze berichten binnenkrijgt van kleine eilanden van Tonga waar geen enkel huis meer recht staat. "Waar ooit prachtige resorts en vele huizen stonden is het nu een maanlandschap geworden."

Wonderlijke ontsnapping

Maar er komen niet alleen negatieve berichten uit Tonga. Zo is er het verhaal van de wonderlijke ontsnapping van de 57-jarige Lisala Folau. Hij woonde op het eiland Atata en was bezig met het schilderen van zijn huis toen de vulkaan uitbarstte. 

Kort daarop werd hij door zijn broer gewaarschuwd voor de tsunami. Folau schuilde in een boom voor de eerste golf, maar ging daarna naar beneden. Een tweede golf sleurde de man mee.

Doordat Folau de tsunami wist te overleven wordt hij nu de 'echte Aquaman' genoemd. Doordat Folau de tsunami wist te overleven wordt hij nu de 'echte Aquaman' genoemd.

Brokstukken

Tegen het lokale radiostation Broadcom Broadcasting vertelde Folau hoe hij werd meegesleurd. "Ik hoorde mijn nichtje en mijn zoon roepen, maar ik antwoordde niet, want ik wilde niet dat ze hun leven zouden riskeren voor mij", aldus Folau. Hij wist te overleven ondanks zijn fysieke beperking. "Mijn benen werken niet goed."

De man hield zich vast aan brokstukken terwijl hij wegdreef van het land. Toen de oceaan rustig was geworden, zwom hij 7,5 kilometer richting land, waarna hij een ruime dag later aankwam op het hoofdeiland. "Ik bleef zwemmen door te denken aan mijn familie."

Erg emotioneel

Folau verkeert vijf dagen later nog steeds in shock, zegt een lokale journalist. "Hij heeft ook meerdere littekens op zijn gezicht en zijn lichaam. Als hij hierover vertelt, wordt hij erg emotioneel."

Atata is met zestig inwoners een van de kleinere eilanden in Tonga. Door de vulkaanuitbarsting en daaropvolgende tsunami is het eiland bijna volledig verwoest. Tongaanse reddingswerkers zijn bezig om mensen van de kleinere eilanden te halen en naar de grotere eilanden te brengen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Schokgolf trekt door atmosfeer na vulkaanuitbarsting Tonga

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore