Vulkaan ontploft

Angst om lot inwoners Tonga: 'Niks meer gehoord nadat as en stenen neervielen'

16 januari 2022 16:28 Aangepast: 16 januari 2022 19:18
Familieleden van mensen die op de eilanden van Tonga wonen maken zich grote zorgen. Beeld © ANP/1News

Ruim een dag na de vulkaanuitbarsting bij Tonga is er nog altijd geen communicatie mogelijk met de inwoners van de eilandengroep. Het betekent voor tienduizenden familieleden die in het buitenland wonen een angstige tijd. "Ik hoorde aan de telefoon hoe bang mijn oma was toen de vulkaan uitbarstte."

Op Facebook volgde ze gisteren een livestream van de grote reünie die haar familie had georganiseerd toen de verbinding plots wegviel. Het is het laatste teken van leven dat Melenaite Tohi van haar familie in Tonga heeft vernomen.

"Het is echt triest om niet te weten of ze allemaal oké zijn", vertelt de geboren Tongase tegen de Nieuw-Zeelandse zender 1News. Tohi woont op een paar duizend kilometer afstand en krijgt op geen enkele manier contact meer met haar familieleden. "Maar het komt goed met ze", vertelt ze terwijl de tranen in haar ogen springen.

Bezorgd

Ze is een van de vele tienduizenden mensen die opgroeiden in Tonga maar nu in landen als Australië en Nieuw-Zeeland bezorgd het nieuws volgen. De uitbarsting van de Hunga Tonga-Hunga Ha'apai vulkaan veroorzaakte gisteren een tsunami waarvan de exacte impact op de eilandengroep nog altijd onduidelijk is. 

Een inwoner ging na de eerste uitbarsting aan de kustlijn live op Facebook. In onderstaand fragment uit die stream zijn enorm harde knallen te horen, veroorzaakt door de eruptie. Daarna ontstaat er paniek en proberen inwoners zich in veiligheid te brengen.

Door de uitbarsting liggen internet en telefonie er compleet uit. Contact leggen met de ruim 100.000 inwoners van Tonga is voor vrienden en familie onmogelijk. Van het laatste dat Isabella Fenech nog van haar zus vernam, kon ze niet slapen.

"Je hoorde dat alles aan het schudden was en er klonk iets als inslaande hagel. Maar dat bleken as en stukken steen te zijn die neervielen", vertelt Isabella Fenech tegen het Australische 9News. "Je voelt je zo machteloos want je kunt helemaal niks doen. Ik kon er niet van slapen, ben de hele nacht opgebleven."

Rimpeleffect

Er zijn nog geen berichten van gewonden of dodelijke slachtoffers. Maar juist doordat de communicatie zo moeizaam verloopt, en mensen verspreid over meerdere eilanden wonen, zijn familieleden er niet gerust op. Helemaal niet toen ze zagen dat de impact van de uitbarsting zelfs op vele duizenden kilometers afstand voelbaar was.

Want na de eruptie van de vulkaan ontstond er een soort rimpel-effect. Die veroorzaakte overstromingen aan de kustlijnen van Japan, de Verenigde Staten en Peru. Dat laatste land ligt op 10.691 kilometer afstand van Tonga. Terwijl de vulkaan zelf op maar 65 kilometer afstand van eilandengroep Tonga ligt.

De uitbarsting zorgde volgens meteorologen ervoor dat gassen, rook en assen tot wel 20 kilometer hoogte kwamen.

Hinemoa Aholelei had op dat moment haar oma aan de lijn. "Ik hoorde aan de telefoon hoe bang ze was toen de vulkaan uitbarstte", vertelt ze geëmotioneerd tegen het Australische 9News. Er zijn ook emoties bij Mele Laepai. Tegen dezelfde nieuwszender vertelt ze over haar 7-jarige dochter. Die woont bij haar ouders in Tonga en heeft ze door corona al 3 jaar niet meer in het echt gezien.

Laepai belde gisteren met haar ouders toen de as en stenen op hun auto insloegen. "Ik hoorde mijn dochtertje op de achtergrond huilen. Ik vroeg mijn ouders wat er aan de hand was. Ze zeiden dat ze moest huilen, omdat ze bang was." Net als vele anderen wacht ook Laepai op een verlossend telefoontje of berichtje.

Deken van as

Het kan nog wel even duren voordat alle communicatie weer is opgestart. Eerste zorg gaat volgens Jacinda Ardern, de premier van Nieuw-Zeeland, uit naar schoon drinkwater. In een persconferentie liet Ardern weten dat de as grote delen van de watervoorziening heeft aangetast. 

Arderns overheid wist contact te leggen met mensen in de Tongase hoofdstad. Volgens de premier is Nuku'alofa bedekt onder een flinke deken van vulkanisch as, maar zijn de omstandigheden er verder kalm en stabiel. "Maar er zijn delen van Tonga waar we nog niks over weten. Daar hebben we gewoon nog geen communicatie mee tot stand kunnen brengen," aldus premier Ardern.

Hoe snel dat zal lukken is onduidelijk. Het gevaar van de tsunami's is geweken, maar er is nu een ander probleem. De enorme aswolken die er nog hangen maken verkenningsvluchten onmogelijk. Nieuw-Zeeland heeft omgerekend bijna een half miljoen euro beschikbaar gesteld voor noodsteun en staat klaar om die met vliegtuigen naar Tonga te sturen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Vulkaanuitbarsting La Palma eindelijk voorbij, maar de economische gevolgen blijven nog lang duren

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore