Acute migratiecrisis

EU draait duimschroeven bij Belarus verder aan: 'Deze maatregelen gaan pijn doen'

15 november 2021 20:35 Aangepast: 17 november 2021 10:58
Migranten worden tegengehouden bij de grens tussen Belarus en Polen. Beeld © AP

De Europese Unie legt het regime in Belarus meer strafmaatregelen op. De nieuwe sancties zijn gericht tegen bedrijven en functionarissen die betrokken zijn bij het binnenhalen van migranten. Maar een oplossing voor de acute migratiecrisis zal dit niet zijn.

Sinds oktober vorig jaar heeft de EU steeds meer 'beperkende maatregelen' tegen Belarus ingesteld vanwege de ongeloofwaardige presidentsverkiezingen en het geweld tegen demonstranten, politici en journalisten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Westerse landen veroordelen Belarus om situatie aan grens

Opzettelijk gelokt

De nieuwe sancties die vandaag bekend zijn gemaakt, hebben te maken met de stroom aan migranten die de Belarussische dictator Alexander Loekasjenko opzettelijk zou lokken. "Het gaat specifiek om sancties voor mensen en organisaties die meewerken aan deze migratiedruk", zegt politiek verslaggever Fons Lambie. "Daarnaast is de EU in gesprek met Arabische landen, zoals Irak, om deze stroom te stoppen."

De strafmaatregelen zijn 'dringend nodig' volgens demissionair minister van Buitenlandse Zaken Ben Knapen (CDA). "Het is, naast overleg met landen in het Midden-Oosten, het enige instrument dat we hebben", zei hij vandaag in Brussel.

Bekijk ook: Belarus zit EU dwars en laat massaal vluchtelingen door: 'We zijn bang voor ze'

Sinds juni zijn er duizenden vluchtelingen via Belarus naar Litouwen gereisd.

Gesprek leidt tot niets

Volgens de demissionair minister heeft het telefoongesprek van EU-buitenlandchef Josep Borrell met de buitenlandminister van Belarus, Vladimir Makej, gisteren tot niets geleid. Knapen: "Het feit is dat de maatregelen die nu zijn genomen Belarus wel degelijk pijn gaan doen. Als je een groot aantal leidinggevenden en hun familie raakt in hun bewegingsvrijheid, dan wordt het ook een vervelende kwestie voor een grotere groep mensen dan nu het geval is."

Wat de EU ook doet is het aanpakken van luchtvaartmaatschappijen en reisbureaus die asielzoekers naar Belarus halen. Dat heeft al effect: Turkish Airlines heeft aangekondigd Syrische en Irakese passagiers niet langer te accepteren op enkele vluchten naar de Belarussische hoofdstad Minsk.

De Belarus-route naar de EU. Inmiddels zijn de directe vluchten vanuit Bagdad gestaakt. De Belarus-route naar de EU. Inmiddels zijn de directe vluchten vanuit Bagdad gestaakt.

Meer opties?

Rob de Wijk, expert op het gebied van internationale betrekkingen en veiligheidszaken, denkt niet dat de nieuwe sancties direct tot veranderingen leiden bij het regime van Belarus. "Ze zullen er niet wakker van liggen, maar je hebt niet veel andere mogelijkheden op dit moment."

Andere opties die de EU nog heeft zijn volgens hem nu nog te zwaar. Het gaat dan om maatregelen als het afsluiten van het financiële verkeer van Belarus met het Westen of specifieke Belarussische producten weren. "Dat zijn bijna nucleaire opties, daar maak je veel mee kapot. De EU moet niet gelijk al zijn kaarten op tafel gooien, maar iedere keer een stapje nemen om te kijken wat er gebeurt. Anders heb je straks niets meer over."

Bij hardere Europese maatregelen vreest De Wijk dat Loekasjenko zich zal richten tot Rusland. "Hoe langer je Belarus wurgt, hoe meer je het land in de armen van Poetin drijft. Daar heeft Loekasjenko nu een slechte relatie mee, omdat Poetin Belarus onderdeel wil maken van een Russische Unie. Maar dat is óók iets wat het Westen niet wil. Dat zou onder meer een veel langere grens van de EU met Rusland opleveren."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit is de wraakzuchtige dictator Loekasjenko: 'Hij is tot alles in staat'

Zwakste plek EU

Maar voorlopig maakt Loekasjenko gebruik van de zwakste plek in de Europese politiek: migratie. "Een onderwerp waar waar Europese landen het al jaren niet over eens zijn", zegt politiek verslaggever Lambie. "Door asielzoekers te sturen kan je acuut druk zetten op de EU-lidstaten. Van die zwakke plek maakt Belarus gebruik, net als Turkije eerder deed. Dat is cynisch, maar helaas realiteit."

Gebruik jij de RTL Nieuws-app al?

Ja? Daar zijn we blij mee! Nog niet? Download ‘m hier voor Android en iOS.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore