Turkije en Nederland

Van ondernemer en weldoener naar spil in diplomatiek rel, dit is Osman Kavala (64)

24 oktober 2021 18:26 Aangepast: 24 oktober 2021 18:27
Osman Kavala tijdens een bijeenkomst in Istanbul. Beeld © AFP

Hij is het middelpunt van een diplomatieke rel tussen Turkije en Nederland: Osman Kavala. De 64-jarige Turk groeide van zakenman uit tot fulltime weldoener maar daarmee ook tot vijand van de Turkse president Erdogan. Kavala zit al vier jaar zonder een echt proces vast en is nu onderdeel van een grote internationale ruzie.

Het was op het oog een gespreid bedje voor Osman Kavala. Zijn vader bouwde met de Kavala Group een tabakshandel uit tot een bruisende onderneming met tal van bedrijfstakken. Al op 26-jarige leeftijd nam Osman het stokje over van zijn vader. Maar Kavala verlegde snel zijn focus van winst maken naar maatschappelijke betrokkenheid.

Zo financierde hij meerdere uitgeverijen en organisaties die de Turkse democratie en mensenrechten moesten helpen ontwikkelen. Zo is er steun voor minderheden zoals de Koerden in het zuiden van Turkije en de Armenen in het oosten. Met zijn in 2002 opgerichte organisatie Anadolu Kultur moeten die gemeenschappen aansluiting vinden bij Turkije.

Opgepakt

Maar Turkije leeft al decennia op gespannen voet met de Armeense en Koerdische gemeenschap. Kavala's pogingen om door middel van kunst en cultuur de gemeenschappen meer bij Turkije te betrekken zijn een doorn in het oog van de Turkse president Erdogan. Ondanks de kritiek zet Kavala door.

Tot oktober 2017. Osman Kavala wordt dan gearresteerd op verdenking van het financieren van protesten tegen de Turkse regering in 2013. Kavala wordt februari vorig jaar vrijgesproken. Maar bij het verlaten van de gevangenis meteen weer opgepakt. Volgens een nieuwe aanklacht nam Kavala ook deel aan de mislukte staatsgreep in 2016.

De opsluiting levert Turkije internationaal veel kritiek op. Ambassadeurs van tien landen, waaronder Nederland, roepen deze week Turkije op om Kavala vrij te laten.

De Turkse president Erdogan reageert woest op de oproep en wil dat de betrokken ambassadeurs het land uit worden gezet. Het is de start van een grote internationale rel waarmee Erdogan de diplomatieke relaties met tien landen op het spel zet. Volgens Midden-Oosten correspondent Olaf Koens een manier om de aandacht af te leiden.

"Turkije kampt zelf met allerlei grote politieke problemen in eigen land. Zo is er een enorme economische crisis waarbij de waarde van de Turkse Lira onderuit valt. Er wordt nu een vijandbeeld gecreëerd waarin iedereen verantwoordelijk is voor de problemen, behalve Turkije zelf."

Complot

Maar volgens Koens heerst er in de hogere regionen van de macht ook een soort complot denken. "In hun ogen is het Westen tegen Turkije gekeerd,  ze zien duistere complotten waarin andere figuren aan de touwtjes trekken die gestopt moeten worden. Zoals nu dus Osman Kavala die wordt neergezet als een soort kwaadaardig meesterbrein. Ik denk dat ze een beetje in hun eigen leugen zijn gaan geloven."

Osman Kavala, hier nog op vrije voeten. Osman Kavala, hier nog op vrije voeten.

Kavala zit dus nog vast, toch laat hij volgens Koens nog geregeld van zich horen. "Er zijn veel vrienden, collega's en medestanders die hun best doen om hem vanuit de gevangenis alsnog een stem te geven. Zo verschijnen er af en toe verklaringen en opiniestukken van hem." 

"Wel is zijn politieke werk aan banden gelegd. Al zijn veel van de organisaties die hij heeft opgericht of waar hij in het bestuur zat nog actief. Denk aan de uitgeverijen en de financiële activiteiten zoals donaties, die gaan nog gewoon door."

Land verlaten

Koens acht de kans klein dat president Erdogan het wegsturen van de ambassadeurs terugdraait. "De verwachting is dat maandagochtend het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken ze de instructie geeft om te vertrekken. Meestal krijg je dan twee dagen de tijd om je spullen te pakken en het land te verlaten."

De politieke druk van deze week heeft, behalve een grote rel, voor Kavala dus nog geen vrijlating opgeleverd. Die eiste het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, waar Turkije onderdeel van uitmaakt, al in december 2019. Maar een rechtbank in Istanbul besliste onlangs dat Osman Kavala zeker tot 26 november vast blijft zitten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kamerleden over uitzetting ambassadeurs: 'Turkije op ramkoers'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore