Bewegingsvrijheid politici

Schok na moord op Britse parlementariër, hoe vrij zijn politici in andere landen?

18 oktober 2021 15:52 Aangepast: 18 oktober 2021 15:56
Eerbetoon aan David Amess bij het plaats delict in Essex Beeld © ANP

Het doodsteken van de Britste parlementariër David Amess tijdens een werkbezoek vrijdag schokte het Verenigd Koninkrijk. In 2016 werd daar ook al een parlementslid vermoord. Hoe vrij zijn volksvertegenwoordigers in andere landen om zich in het openbaar te bewegen? Onze correspondenten vertellen over het contact tussen politici en burgers, en de veiligheidsmaatregelen in hun land.

In ons buurland Duitsland brengen parlementsleden net als in het Verenigd Koninkrijk veel tijd door in de eigen kiesdistricten. Al is het contact met de kiezers daar toch minder vrij dan bij de Britten: vooraf een afspraak maken met een parlementariër is gebruikelijk. Veel bewaking is daar niet bij, behalve bij prominente politici als Angela Merkel wiens lokale kantoor meerdere keren met eieren is bekogeld.

Toch zijn in Duitsland de afgelopen jaren politici ook slachtoffer geworden van ernstig geweld: zo werd politicus Walter Lübcke twee jaar geleden vermoord door een neo-nazi. En in 2016 werd in Keulen een burgemeesterskandidaat aangevallen met een mes. Duitsland-correspondent Jeroen Akkermans zag bij de laatste Duitse verkiezingen dat de kandidaten zich met beveiliging gewoon tussen het publiek begaven. In totaal zijn er ongeveer vijfhonderd bodyguards actief die Duitse politici bewaken.

Brandstichting bij Franse partijkantoren

In Frankrijk worden de 577 Tweede Kamerleden niet beveiligd, tenzij zij ernstig bedreigd worden. In de kiesdistricten waar zij gekozen zijn, laten zij zich regelmatig zien om voeling met de kiezers te houden, vertelt correspondent Eveline Bijlsma. "Vaak zijn ze er in het weekend of vanaf vrijdag. In hun ‘permanence’, partijkantoor, kunnen mensen dan langskomen. Dus eigenlijk wat Amess ook aan het doen was, toen hij werd doodgestoken".

Bij die partijkantoren duiken volgens Bijlsma regelmatig boze burgers op. "Tijdens de 'gele hesjes'-crisis werden er meerdere partijkantoren bespoten met graffiti, ook werden er ruiten ingegooid of werd er zelfs geprobeerd brand te stichten". Toen regeringspartij La République en Marche (LREM) instemde met het vrijhandelsverdrag Ceta, tussen de EU en Canada, waren er zelfs tientallen brandstichtingen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Verdachte moord Britse politicus is zoon vooraanstaande Somaliër

24/7 beschermd in de VS

De Verenigde Staten hebben volgens correspondent Erik Mouthaan al lang te maken met geweld of pogingen van geweld tegen parlementsleden. "In 2011 werd democraat Gabby Giffords door het hoofd geschoten, zij was parlementslid voor de staat Arizona. Ze overleefde het en is nu een vooraanstaand activist voor het inperken van wapengebruik. In 2017 opende een man het vuur op een honkbalwedstrijd van verschillende congresleden. Een hoge republikein, Steve Scalise, werd meerdere malen getroffen en overleefde het alleen omdat er een arts ter plekke was", vertelt Mouthaan.

Parlementsleden worden in de VS daarom streng beveiligd als dat nodig is. Mouthaan: "In het Trump-tijdperk vliegen bedreigingen over en weer, en zijn er verschillende parlementsleden die 24/7 beschermd worden door de politie. Natuurlijk was de opstand op 6 januari ook bedoeld om parlementsleden angst aan te jagen, de activisten riepen dat zij kamervoorzitter Nancy Pelosi wilden vermoorden".

Geblindeerde auto’s met escorte in Italië

"In Italië is de permanente beveiliging van politici op gevoelige dossiers of belangrijke posten vrij normaal. Premier Mario Draghi zal je hier bijvoorbeeld niet op de fiets zien – of op een scooter, de Italiaanse variant. Veel politici en hooggeplaatste ambtenaren bewegen zich in geblindeerde auto’s onder politie escorte", vertelt Italië-correspondent Anouk Boone. Al bewegen politici in campagnetijd zich wel vrijer tussen burgers, maar daar zijn dan wel altijd beveiligers bij aanwezig.

De beveiliging van politici, maar ook onder meer rechters en onderzoeksjournalisten heeft volgens Boone alles te maken met de invloed en dreiging van de maffia. Moordaanslagen op rechters Giovanni Falcone en Paolo Borsellino staan bij Italianen in het geheugen gegrift. Maar ook de moord op oud-premier Aldo Moro door linkse terroristen is nog niet vergeten.

Alex Tieleman

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore