'Over schutting gegooid'

Hulporganisaties boos over 'politieke onwil' bij evacuatie Afghaans personeel

18 september 2021 16:01 Aangepast: 18 september 2021 16:01
Een mobiele kliniek in het Zuiden van Afghanistan, gefinancierd door de Nederlandse hulporganisatie Cordaid. Beeld © ANP

Hulporganisaties maken zich grote zorgen over het resterende Afghaanse personeel dat geen hulp krijgt bij de evacuatie naar Nederland. Zij uiten kritiek op het gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel van het kabinet. "Ze gooien die nu over de schutting bij internationale organisaties. Dat kan niet."

Dat zegt directeur Pim Kraan van hulporganisatie Save the Children tegen RTL Nieuws. Zij maken zich grote zorgen over Afghanen die in het verleden voor Nederlandse organisaties hebben gewerkt en nu met de dood worden bedreigd in Afghanistan. Zij krijgen voorlopig geen hulp bij de evacuatie naar Nederland. "Het gaat in totaal om een groep van 120 mensen." 

"Dat zijn mensen die echt worden bedreigd. Deze mensen moeten we bijna elke nacht naar een ander adres smokkelen, omdat ze gevaar lopen. We zijn constant bezig om mensen in veiligheid te brengen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Bijna 500 Kamervragen over chaos in Afghanistan: dit moet je weten

Afgelopen week liet het kabinet in het Kamerdebat over Afghanistan weten nog maar weinig voor deze mensen te kunnen doen. De aantallen emails en mensen over wie het gaat, is te groot. Het kabinet wil de verantwoordelijkheid nu neerleggen bij de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR en de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM).

"Hierdoor belanden onze mensen tussen wal en schip. De verantwoordelijkheid lijkt gedelegeerd te zijn naar VN-organisaties", zegt een woordvoerder van hulporganisatie Cordaid, ook een van de grote Nederlandse hulporganisaties.

Hulporganisaties maken zich grote zorgen over het Afghaanse personeel in levensgevaar die geen hulp krijgt bij de evacuatie naar Nederland. Foto ter illustratie. Hulporganisaties maken zich grote zorgen over het Afghaanse personeel in levensgevaar die geen hulp krijgt bij de evacuatie naar Nederland. Foto ter illustratie.

Cordaid maakt zich grote zorgen over medewerkers van Afghaanse partnerorganisaties die zij hebben gesteund met Nederlandse financiering. Het zou vooral gaan om vrouwenrechtenactivisten en mensen met hoge functies die werken op onderwerpen waar de taliban niet blij mee zijn. "Het gaat in totaal om een groep van ongeveer 20 individuen, zonder de gezinsleden mee te tellen."

Verkeerd signaal

Cordaid begrijpt dat het lastig is om mensen in veiligheid te brengen, maar vindt dat er nu een verkeerd signaal wordt afgegeven. "Met het delegeren van de verantwoordelijkheid naar VN-organisaties is de kous af. Nederland zegt nog zo'n 70 mensen te helpen volgens de motie-Belhaj, maar er moeten er veel meer worden geholpen."

Volgens Kraan van Save the Children gaat het om de 'politieke onwil' van het kabinet. "De plannen voor evacuatie lagen al maandenlang op de plank. Ze hebben alleen veel te lang gewacht met het ondernemen van actie." Toen de evacuatie uiteindelijk begon, is er volgens hem vooral gefocust op de mensen met een Nederlands paspoort en was er onvoldoende aandacht voor het Afghaanse personeel die Nederland heeft geholpen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Kabinet stelde evacuatie personeel ambassade Kabul keer op keer uit'

Verder zegt hij dat het op de korte termijn moeilijk is om iets voor hen te betekenen. "Het is nu buitengewoon moeilijk, het had veel eerder gemoeten." Hij heeft vooral kritiek op het gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel van het kabinet. "Het kan niet dat ze die nu over de schutting gooien bij internationale hulporganisaties."

'Geen tienduizenden Afghanen'

Daarnaast waren de hulporganisaties verbaasd over de uitspraak van het kabinet dat het zou gaan om tienduizenden Afghanen. "Het gaat om een beperkte groep die niet in de buurt komt van het getal dat in het Kamerdebat werd genoemd", zegt Van den Berg. 

Sigrid Kaag, Ank Bijleveld en Mark Rutte na het debat in de Tweede Kamer. Sigrid Kaag, Ank Bijleveld en Mark Rutte na het debat in de Tweede Kamer.

Volgens een woordvoerder van Dutch Committee for Afghanistan (DCA), die in Afghanistan helpt met het verbeteren van de veeproductie, is er sprake van een hele onduidelijke situatie. "Je weet niet waar je aan toe bent." Zij hebben bij het ministerie van Buitenlandse Zaken in Nederland een hele lange lijst ingediend met stafleden en hun familieleden die wilden vertrekken. "Wij hebben de keuze aan het personeel gelaten of zij op die lijst wilden staan. Iedereen wilde het land uit. Veel mensen zijn bang voor wat hun en hun familie te wachten staat."

'Vrij machteloos'

Volgens de woordvoerder lopen zijn mensen echter minder risico. "Dat komt door het werk wat ze doen. Dus daar geeft het ministerie geen prioriteit aan. Mensen die bijvoorbeeld werken voor politiek getinte organisaties of vrouwenrechten, lopen veel meer gevaar. Maar ook daarvan zijn veel mensen niet geëvacueerd."

"Het kabinet is vrij machteloos. Ze kunnen bijvoorbeeld niet met een vliegtuig naar Afghanistan, omdat er geen enkel Nederlands vliegtuig kan landen. Dat zou via andere landen moeten, zoals Qatar. Je kunt de grens moeilijk over. Buitenlandse Zaken kan op dit moment weinig doen. Ze hebben de macht niet."

Maar volgens Kraan kan er altijd worden gekeken naar andere mogelijkheden. "Je kan bijvoorbeeld mensen proberen te evacueren via buurlanden." 

Bekijk ook: 'Ik sterf liever door mensensmokkelaars dan door de taliban'

Een Afghaanse vrouw die voor de Amerikanen werkte, deed anoniem haar verhaal. Ze zou geëvacueerd worden, maar dat mislukte en ze bleef achter in het land.
Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Appen met een Afghaanse tolk in Kabul: 'Ik wil weg, kun je mij helpen?'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore