Vluchten bijna onmogelijk

Achterblijvers in Afghanistan hopeloos in de val, vluchten is gevaarlijk en heel duur

27 augustus 2021 17:58 Aangepast: 29 augustus 2021 18:03
Een baby wordt aan een Amerikaanse militair gegeven bij het vliegveld van Kabul Beeld © Reuters

De Nederlandse evacuatievluchten zijn gestopt en naar verwacht zullen ook de Amerikaanse troepen uiterlijk 31 augustus Afghanistan verlaten. Die dag is door de taliban als deadline gesteld en daarna is evacueren niet meer mogelijk. Maar er zijn nog altijd veel mensen die weg willen uit Afghanistan. Welke opties hebben zij nu nog?

Ongeveer 30 tolken die voor de Nederlandse overheid werkten konden niet geëvacueerd worden, liet minister Ank Bijleveld van Defensie weten. Ook zitten er naar schatting nog 250 Afghanen met een Nederlands paspoort vast in Afghanistan. "Ik ken superveel mensen die nog op een lijst stonden om terug naar Nederland te komen, maar die nu vastzitten in Kabul", zegt de 23-jarige Rasul.

In plaats van dat hij op vakantie ging, besloot hij naar Afghanistan te gaan om zijn familie te begeleiden. Sinds een week is hij terug in Nederland. "Ik heb veel familieleden die recht hebben op evacuatie. Mijn schoonzussen zijn getrouwd met Nederlanders, mijn neef heeft voor de Nederlandse overheid gewerkt. Hij en veel anderen worden daar als landverraders gezien."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Bellen, zweten, nog eens bellen: de weg van Milads vader naar de laatste evacuatievlucht

Grensovergangen in handen Taliban

Als ook de VS over een paar dagen stoppen met evacuatievluchten, wordt het erg lastig om nog te ontsnappen uit Afghanistan. Er zijn geen commerciële vluchten meer en alle grensovergangen zijn in handen van de taliban. Die laten slechts een klein aantal mensen met de juiste papieren door.

De Britse krant The Guardian schrijft dat er dagelijks 100.000 mensen bij Spin Boldak staan, een van de grensovergangen met Pakistan. Hier worden nog wel Pakistani doorgelaten en ook zou er nog handelsverkeer plaatsvinden. Volgens de Pakistaanse autoriteiten zijn er in totaal de afgelopen dagen 15.000 tot 20.000 mensen de grens over gegaan. De BBC meldt daarnaast dat er zo'n 1500 mensen naar Oezbekistan zijn gegaan en dat een paar honderd Afghanen de grens met Tajikistan zijn overgestoken.

Alle grensovergangen zijn in handen van de taliban en als de Amerikanen vertrekken geldt dat ook voor de luchthavens. Alle grensovergangen zijn in handen van de taliban en als de Amerikanen vertrekken geldt dat ook voor de luchthavens.

Via de legale wegen is er op dit moment vrij weinig mogelijk. Het is voor iedereen afwachten hoe de taliban zich gaan gedragen als de internationale troepen weg zijn.

Wachten op commerciële vluchten

Sadaf (33) kwam zelf als klein meisje met haar ouders en zusje naar Nederland. Ze heeft nog meerdere familieleden in Afghanistan die proberen te vluchten. "Een neef van mij heeft een visum gekregen voor Amerika, maar hij durfde het niet aan om met zijn vrouw en baby naar het vliegveld te gaan", zegt Sadaf. "Hij wil afwachten tot het rustiger wordt en er misschien weer commerciële vluchten komen. Dan kan hij proberen om via India alsnog in de VS te komen."

Volgens de VS zouden de taliban ook na 31 augustus behulpzaam zijn om buitenlanders te helpen Afghanistan te verlaten. De economie in het land ligt plat en om alles weer op gang te krijgen, moeten de taliban zich op een of andere manier welwillend opstellen. Er zijn grote twijfels of ze zich aan die belofte houden en bovendien hebben Afghanen zonder buitenlands paspoort, zoals de tolken, daar niets aan.  

Miniatuurvoorbeeld
Afghaanse tolk

Appen met een Afghaanse tolk in Kabul: 'Ik wil weg, kun je mij helpen?'

Veteraan Roy Grinwis (35) doet al wekenlang zijn best om tolken die voor de Nederlandse militairen gewerkt hebben Afghanistan uit te krijgen. Helaas lukte het niet zijn vriend W. het vliegtuig in te krijgen en met vier andere gezinnen is hij het contact verloren. "Mogelijk zijn hun telefoons nat geworden op het vliegveld, door het water in het riool waar ze doorheen moesten lopen", zegt hij.

Roy is nu aan het inventariseren wat de mogelijkheden zijn. Er zijn volgens hem twee opties: de grens over en dan melden bij de ambassade in Pakistan of Oezbekistan. Maar, de kans dat de taliban hen doorlaten is klein. "Buiten de overgangen zijn er ook plekken waar je de grens over kunt maar voor gezinnen met kleine kinderen is dat heel moeilijk." Roy hoopt, net als veel anderen, dat als de luchthaven weer opengaat, er weer nieuwe mogelijkheden zullen komen om Afghanistan te verlaten.

In Afghanistan is veel bergachtig gebied. Dat maakt het lastig om de grenzen over te steken. Bovendien is er langs de Pakistaanse grens een hek van ongeveer 2600 kilometer.

Smokkelroutes

Er zijn wel twee belangrijke smokkelroutes. Een vanuit de Nimruz provincie naar Pakistan, van waaruit mensen direct doorgaan naar Iran. Deze route staat bekend om de drugssmokkel. Smokkelaars bevestigen tegen The Guardian dat het aantal vluchtelingen die hen om hulp vraagt enorm stijgt, van 50 naar 150 voertuigen.

Een andere smokkelroute gaat vanuit de provincie Herat ook direct naar Iran, maar die optie is veel gevaarlijker. Iran bouwt tentenkampen om vluchtelingen op te vangen, maar zegt ook dat ze Afghanen zal terugsturen zodra de situatie weer rustiger is. Veel Afghanen gebruiken Iran als doorreisland en zullen uiteindelijk via Turkije proberen Europa te bereiken. Maar ook daar wordt gebouwd aan een muur om de vluchtelingen tegen te houden.

Ook Parnian (24) is continu in contact met familie en vrienden in Afghanistan. "Twee nichtjes van mij hebben gewerkt voor de Duitse overheid. We proberen dat hele gezin naar Nederland te krijgen, maar het gaat heel moeizaam."

Parnians neef loopt gevaar: hij heeft op een Amerikaanse universiteit gestudeerd. Pogingen tot contact met de Duitse overheid liepen op niets uit. "Ze laten Afghanen echt aan hun lot over", zegt Parnian. "In principe kun je nu alleen nog maar via smokkelroutes het land uitkomen. Maar dat is heel gevaarlijk en de smokkelaars vragen belachelijke bedragen. Iedereen zonder geld blijft achter."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore