Corona was bíjna weg

Nu échte coronastress down-under: dit is er aan de hand

27 augustus 2021 07:01
Een school wordt ontsmet in Sydney, ter illustratie. Beeld © ANP

6, 11, 9 en vaak genoeg 0. Het lijkt een lijstje willekeurige getallen. Het is het aantal nieuwe besmettingen dat Australië en Nieuw-Zeeland maandenlang registreerden. Nu is dat opeens anders. Australië verbrak gisteren met meer dan duizend nieuwe besmettingen een record. Ook in Nieuw-Zeeland is het aantal besmettingen in maanden niet zo hoog geweest. Wat is er aan de hand? Vijf vragen en antwoorden.

1. Wat zijn de cijfers precies?

Het aantal besmettingen in zowel Australië als Nieuw-Zeeland gaat in rap tempo omhoog. In Nieuw-Zeeland kwamen er gisteren 67 gevallen bij. Geen record, maar wel het hoogste aantal sinds april vorig jaar. 

Vanwege de oplopende besmettingscijfers heeft Nieuw-Zeeland vandaag besloten de lockdown verlengen tot zeker aankomende dinsdag.

In Australië was er wel een record gisteren: 1029 gevallen. Zo hoog was het niet eerder in deze pandemie. Het overgrote deel van die besmettingen komt voor rekening van de grootste stad van het land, Sydney.

Nu lach je je misschien rot, want deze getallen komen bij lange na niet in de buurt van de aantallen die we in Europa dagelijks halen. Maar Australië en Nieuw-Zeeland zijn natuurlijk wel heel dunbevolkte landen. Of eigenlijk, eilanden. Geen landen waar je even via de snelweg naar je buurland rijdt en een besmetting mee kan nemen. Dus zijn de cijfers in vergelijking hoog.

Bovendien is de verwachting dat het aantal ziekenhuisopnames ook zal stijgen. Twee ziekenhuizen in Sydney hebben al noodvoorzieningen uit de grond gestampt, om nieuwe patiënten op te kunnen vangen.

2. Maar het ging toch juist zo goed?

Qua besmettingscijfers ging het lange tijd dus heel goed met Australië en Nieuw-Zeeland. Die goede cijfers leken te worden afgedwongen door zeer strenge lockdowns. De bewegingsvrijheid in beide landen werd flink ingeperkt.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Australië op slot door corona: 'We zullen onze familie nog een jaar niet kunnen zien'

Alle besluiten werden genomen in het kader van het zero-tolerancebeleid. Met andere woorden: elke besmetting is er een te veel. Het doel was geen enkele besmetting meer. Het gevolg was dus wel dat inwoners meestal alleen nog naar buiten mochten voor noodzakelijke redenen en dat de grenzen potdicht zaten.

In Nieuw-Zeeland lukte het om voor langere periode besmettingsvrij te blijven. En dus konden de inwoners, zonder afstand te houden, juichen in een rugbystadion. Er was immers toch geen corona meer. Zo zag dat er toen uit:

Maar corona kwam terug. Het begon met enkele gevallen. Vaak genoeg om een hele stad of een hele regio weer op slot te gooien. Die regionale aanpak is in Australië nog steeds goed te zien. Sydney en Canberra zitten nu in lockdown. In Nieuw-Zeeland was die regionale aanpak er ook, maar intussen zit het hele land vanwege de hogere besmettingscijfers in lockdown. 

3. Hoe kunnen de besmettingen oplopen met die strenge lockdowns?

Deze vraag stellen we aan microbioloog Bert Niesters. Het antwoord op de vraag komt hierop neer: "Beide landen hebben een zero-tolerancebeleid. Dat is niet te handhaven. Dat kun je wel vergeten."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Nieuw-Zeeland in lockdown vanwege één besmetting: 'Onze enige kans'

Daarmee bedoelt hij dat een land nooit helemaal afgesloten kan worden. "Er komen altijd vliegtuigen en boten aan. Dan niet met toeristen, maar er zitten wel mensen in en op. De nieuwe besmettingen in Australië kwamen een tijdje terug via piloten het land binnen."

"En kijk maar naar de Olympische Spelen. De sporters zaten in een bubbel en zijn uiteraard heel voorzichtig geweest. Maar toch waren er besmettingen. Dat komt misschien doordat ze bijvoorbeeld op luchthavens zijn geweest."

Protesten afgelopen weekend in Melbourne liepen uit de hand. Protesten afgelopen weekend in Melbourne liepen uit de hand.

En er speelt meer mee. Zoals de lockdown-moeheid, die steeds vaker voor protesten zorgt. "Er zijn mensen die het spuugzat zijn en die gaan toch naar buiten", zegt Niesters. En zo wordt de bubbel dus ook gebroken.

Afgelopen weekend nog gingen mensen in Melbourne de straat op om te protesteren tegen de lockdown. Het leidde tot confrontaties met de politie. 218 demonstranten werden gearresteerd. Zes politieagenten moesten naar het ziekenhuis.

Volgens Niesters moeten we daarbij niet vergeten dat de deltavariant besmettelijker is en zich simpelweg makkelijker verspreidt. En een andere factor: het vaccinatietempo.

4. Hoe gaat het met vaccineren?

Eigenlijk niet zo goed. Als je kijkt naar het percentage volledig gevaccineerde mensen, lopen Australië en Nieuw-Zeeland ver achter op verschillende Europese landen.

Dat komt onder andere doordat beide landen pas laat begonnen met vaccins inkopen. "In Nieuw-Zeeland dacht men bijvoorbeeld: Wij zijn een eiland en we kunnen de boze buitenwereld wel buiten de deur houden", zegt Australiëdeskundige Ad Borsboom. 

In Australië kan die achterstand volgens Borsboom door de politieke indeling van het land komen. "De federale overheid had de regie in handen moeten hebben, maar die heeft dat niet gedaan. Dat komt doordat afzonderlijke staten, met elk een eigen regering, heel veel verantwoordelijkheid hebben."

"Ook speelt de uitgestrektheid van het land mee. De afstanden tot vaccinatiecentra zijn gigantisch. Het is daardoor moeilijk om iedereen te bereiken. Neemt niet weg dat als de vaccinatiecampagne sneller van start was gegaan, dat de percentages waarschijnlijk alsnog hoger waren uitgevallen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Positief geval op de vlucht': Australië jaagt op met corona besmette man

En niet alle mensen kunnen of willen zich laten prikken. "In Australië en Nieuw-Zeeland zijn veel migranten. In de wijken waar zij in grote getalen wonen, zie je dat de vaccinatiebereidheid achterblijft.. Ook groeide het wantrouwen tegen AstraZeneca, waarvan Australië veel vaccins heeft, sterk na berichten over bijwerkingen. Velen haakten daardoor af."

5. En wat nu?

Nieuw-Zeeland heeft vandaag besloten om de lockdown voor het hele land te verlengen. In Australië gaan er juist stemmen op de maatregelen, ondanks de cijfers, te versoepelen. Alleen zouden die versoepelingen dan niet gelden voor de brandhaarden van het land, zoals Sydney.

Bekijk ook: Een Australische boer kon vanwege corona niet bij de uitvaart van zijn tante zijn en deed dit:

Een Australische schapenboer maakt een bijzonder eerbetoon aan zijn overleden tante. Ben Jackson kan de uitvaart van zijn tante niet bijwonen vanwege coronamaatregelen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore