Dit weten we tot nu toe

Afghaanse IS-K eist aanslag op vliegveld Kabul op: 'Ze zijn tot een hoop in staat'

27 augustus 2021 07:02 Aangepast: 27 augustus 2021 10:09
Drukte bij het vliegveld van Kabul. Mensen proberen nog op de laatste evaluatievluchten terecht te komen om Afghanistan te ontvluchten. Beeld © ANP Foto

Op het vliegveld van Kabul is gisteren een aanslag gepleegd. Leden van de Islamitische Staat in de Provincie Khorasan (IS-K) hebben de verantwoordelijkheid opgeëist voor de aanslag. Maar wat is dit voor groep? "IS-Khorasan is tot een hoop in staat", zegt terreurdeskundige Teun van Dongen. Wat weten we van deze terreurgroep?

Zoals uit de naam af te leiden is, is IS-Khorasan de Afghaanse tak van terreurorganisatie Islamitische Staat (IS). De terreurgroep die in 2014 en 2015 veel in het nieuws was. Ze veroverden delen van Irak en Syrië en pleegden aanslagen in het Westen, zoals in Parijs. Met als voornaamste doel: een eigen islamitisch kalifaat te stichten.

En daaruit komt IS-K voort, opgericht na de opkomst van IS in Syrië en Irak: "Leden van de taliban waren het eens met het gedachtegoed van Islamitische Staat en richtten een Afghaanse tak op", zegt terreurdeskundige Van Dongen. En qua timing kwam dat goed uit: "Destijds was IS groot en wereldwijd bekend. Daar hebben ze ook van geprofiteerd."

Het kalifaat van Islamitische Staat in Irak en Syrië is inmiddels verslagen, maar het gedachtegoed leeft voort, zoals in opvangkampen in Syrië. Dat zie je in de video hieronder:

Op dit moment bestaat IS-Khorasan uit zo'n 500 tot 2000 strijders, volgens de Verenigde Naties. "Dat is niet groot in vergelijking met de taliban", zegt Van Dongen. Het is IS-K dan ook niet gelukt om veel terrein te veroveren in Afghanistan. Maar: "Ze zijn tot een hoop in staat."

Wrede aanslagen

Daarmee bedoelt Van Dongen de impact die de organisatie maakt met wrede aanslagen in Afghanistan. IS-K kiest voor burgerdoelen en drukke plekken. Vorig jaar pleegden ze een aanslag op de kraamafdeling van een ziekenhuis in Kabul. Onder de slachtoffers: zestien moeders en hun pasgeboren baby's. En in mei dit jaar vonden 85 meisjes de dood toen hun school werd aangevallen in Kabul. Ook het werk van IS-K.

Familieleden identificeren de lichamen van de slachtoffers van de aanslag op de meisjesschool in Kabul. Familieleden identificeren de lichamen van de slachtoffers van de aanslag op de meisjesschool in Kabul.

Het verbaastVan Dongen niet dat IS-K verantwoordelijk is voor de aanslag op het vliegveld. "Het vliegveld van Kabul trekt veel aandacht. De situatie ligt gevoelig in veel westerse landen. Het is voor hen een kans om zichzelf in de spotlights te plaatsen."

Relatie met de taliban

Ondanks dat zowel de taliban als IS-K islamitische organisaties zijn, zijn het wel vijanden van elkaar. Dat komt in eerste instantie omdat de groepen qua gedachtegoed verschillen: "Je kan zeggen dat de taliban lokaler zijn. Zij focussen zich meer op Afghanistan zelf. IS-K hangt het idee van Islamitische Staat aan en dat is internationaler gericht. Zij willen een groot kalifaat, dat de hele moslimwereld omvat", zegt Van Dongen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit is Ahmad Massoud, boegbeeld van het laatste bolwerk van verzet in Afghanistan

In Afghanistan krijgt dat gedachtegoed weinig steun. IS-K kan op veel tegenstand rekenen van de taliban, en ook van het Afghaanse leger. "De afgelopen jaren hebben ze daar echt onder te lijden gehad. Ze zijn ook minder actief geworden. Dat zie je terug in het aantal aanslagen dat ze hebben gepleegd."

Maar nu het lijkt erop dat IS-K zich aan het herpakken is. En daar krijgen ze de ruimte voor, denkt Van Dongen: "Het Afghaanse leger is weggevallen, de NAVO-troepen trekken zich terug en de taliban zijn druk met andere zaken. Zij moeten ineens een groot gebied gaan besturen. Reken maar dat IS-K nu meer lucht krijgt."

Hoe nu verder?

Het herpakken van IS-K leidt dus nu al tot het eerste wapenfeit. Wat gaat er volgen? Dat is nog lastig te zeggen op dit moment, zegt terreurdeskundige Van Dongen: "Er is een nieuwe situatie ontstaan: de taliban moeten ineens een heel land besturen. Daarbij is nog de vraag hoe ze met de terreurgroepen in Afghanistan om zullen gaan. Ze kunnen niet overal tegelijk zijn, misschien gaan ze andere groepen wel oogluikend toestaan."

Het is dus afwachten wat de rol van IS-K zal worden in het 'nieuwe' Afghanistan. Maar: "Ze hebben zich in ieder geval wel weer op de kaart gezet. Qua omvang zullen ze geen grote bedreiging vormen, maar ze kunnen het de taliban en het Westen wel lastig gaan maken."

Bekijk ook: Krijgt terreur voet aan de grond met de taliban aan de macht?

De vrees is dat terreurgroepen weer vrij spel krijgen met de taliban aan de macht. Moeten we ons zorgen maken?

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore