Geen blusvliegtuigen

Kritiek op Erdogan om aanpak bosbranden: 'Turken op zichzelf aangewezen'

05 augustus 2021 15:05 Aangepast: 05 augustus 2021 15:09
Beeld © ANP

Al meer dan een week zijn er bosbranden in het zuiden van Europa. Vooral Turkije wordt getroffen en volgens critici komt dat niet alleen door de extreme weersomstandigheden, maar ook door mismanagement van de overheid. "Turken zijn echt op zichzelf aangewezen op zulke momenten", zegt Midden-Oosten correspondent Olaf Koens.

"Eerst waren we met vijftien vrijwilligers", zegt Nuriye Caglar, een gepensioneerde inwoner van Marmaris. Hij is een van de vele vrijwilligers die de afgelopen dagen in Turkije probeert de bosbranden te bestrijden. "Ik weet niet met hoeveel mensen we nu zijn. Veertig? Vijftig? Iedereen heeft zich verspreid in de heuvels."

Al dagenlang rennen inwoners aan de Turkse kuststrook heen en weer met brandslangen en rijden aannemers af en aan met trucks vol met water. "Ik heb zelfs inwoners met petflessen van vijf liter zien rondlopen", zegt Midden-Oosten correspondent Olaf Koens. "Turken zijn echt op zichzelf aangewezen op zulke momenten."

Thee-smijtende president

"De Turkse president Recep Tayyip Erdogan is naar het rampgebied afgereisd. Maar het beeld dat de wereld overging, is hoe hij pakken thee uit een bus smijt. Dat doet hij vaker, vooral bij verkiezingscampagnes. Maar daar heb je natuurlijk niet zoveel aan als je land in brand staat en het zorgt voor veel woede bij de bevolking."

Volgens de Turkse autoriteiten zijn er inmiddels 167 bosbranden onder controle gebracht. Op 16 plaatsen raast het vuur nog door. Complete dorpen zijn afgebrand, acht mensen zijn omgekomen en honderden zijn gewond geraakt.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Meerdere doden en veel gewonden door bosbranden in Turkije

Geen blusvliegtuigen

De vele bosbranden zijn een gevolg van extreme hitte, droogte en harde wind. Maar de verwoestende gevolgen ervan in Turkije zijn volgens critici ook te wijten aan de overheid.

"Hetzelfde gebeurde in 2018 in Athene", zegt Levent Kurnaz, klimaatwetenschapper aan de Boğaziçi Universiteit in Istanbul. "Wij hebben dezelfde geografie en we hebben toen gezegd: dit kan ook in Turkije gebeuren en we moeten ons daarop voorbereiden. Maar niemand luisterde."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Hier amper zomer, ruim 40 graden in Zuidoost-Europa: zo zit het

Inwoners, en nu ook de Turkse oppositie, zijn vooral boos over het feit dat er geen blusvliegtuigen zijn. "Er zijn wel blusvliegtuigen, maar die zijn niet operationeel", zegt Koens. “Hoe die blusvliegtuigen precies onderhouden moeten worden en wie er voor verantwoordelijk is - dat is nu een politiek spel geworden. Er komt veel geld binnen bij de organisatie die bosbranden moet bestrijden, maar het is in ieder geval niet in blusvliegtuigen geïnvesteerd.”

Turkse journalisten ontdekten dat het lokale management het afgelopen jaar bijvoorbeeld wel nieuwe auto’s hebben gekregen. Daarnaast geeft de Turkse overheid veel geld uit aan bouwprojecten, bijvoorbeeld een nieuw vliegveld in Istanbul en bruggen over de Bosparus. "Er wordt enorm veel gebouwd. Het is dus niet zo dat er geen geld is, de vraag is alleen hoe het verdeeld wordt."

Leren van de fouten 

Ook heeft Erdogan in het begin hulp vanuit Europa geweigerd. "Je ziet inderdaad dat Turkije vooral hulp inschakelde van Rusland. Dat heeft een politieke reden, maar de Russen zijn ook gewoon erg goed in bosbranden blussen. Ze hebben daar veel ervaring mee en goed materiaal", zegt Koens. 

"Alle beschuldigingen tegen de regering zijn terecht", zegt klimaatwetenschapper Kurnaz. "Natuurlijk hebben we niet genoeg vliegtuigen en natuurlijk hadden ze het beter kunnen doen." Volgens hem wijst iedereen naar elkaar: de centrale overheid, lokale overheden en NGO's.

Bekijk ook: Jong, oud, brandweerman of niet: iedereen helpt in Turkije

De bosbranden in Turkije zijn nog altijd niet geblust. Inmiddels zijn de huizen van zeker tienduizend mensen verwoest. Vrijwilligers doen er alles aan om het vuur te bestrijden, maar dat is niet zonder gevaar.

Beschuldigen PKK

President Erdogan wijst naar anderen en suggereert dat er sprake is van sabotage. De bosbranden zouden zijn aangestoken door de PKK. En vanwege de vakantie en feestdagen zijn veel mensen het bos ingegaan. Ze zouden afval hebben achtergelaten na het barbecueën, waardoor de branden zouden zijn ontstaan.

"Dat laatste zou natuurlijk zo kunnen zijn", zegt Koens. "Maar het is gewoon kurkdroog en de bosbranden zijn er in heel Zuid-Europa. Dus al die beschuldigingen van Erdogan richting de PKK lijkt me een vrij onwaarschijnlijk scenario."

"We moeten nu echt ophouden met het wijzen naar elkaar," zegt Kurnaz. "We moeten leren van onze fouten en ons voorbereiden op de toekomst."

Ondertussen strijden brandweermensen en lokale inwoners verder tegen de vlammenzee. Tevik Erman Kutlu, een van de vrijwilligers: "Op dit moment is er brand. Onze enige focus is om het vuur te stoppen. Daarna gaan we kijken wie er verantwoordelijk is en wie niet. Maar nu is niet het moment om daarover te ruziën."

Gebruik jij de RTL Nieuws-app al?

Ja? Daar zijn we blij mee! Nog niet? Download ‘m hier voor Android en iOS.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore