Tips voor gaststeden

Komen de Spelen nog naar Nederland? 'Er is meer draagvlak nodig'

04 augustus 2021 20:20 Aangepast: 04 augustus 2021 20:21
Een openingsceremonie zoals deze, zal die ooit nog eens in Amsterdam plaatsvinden? Beeld © EPA

Nog een paar dagen is Nederland in de ban van de Olympische Spelen in Tokio. Dan nog de Paralympische Spelen en daarna kan er vooruit worden gekeken naar de volgende edities in Parijs, Los Angeles en Brisbane. Amsterdam staat daar niet tussen, ondanks eerdere plannen om de Spelen naar Nederland te halen. Maar is die ambitie er nog wel? En wat maakt je als stad een goede kandidaat?

De Olympische Spelen in Amsterdam. Het is alweer even geleden dat we dat hebben gehoord. Sterker nog, de meeste Nederlanders zullen het niet hebben meegemaakt. De laatste keer was namelijk in 1928.

De Nederlandse ploeg tijdens de Spelen van 1928. De Nederlandse ploeg tijdens de Spelen van 1928.

Een nieuwe editie in Nederland, exact honderd jaar later. Dat was lang het plan en de ambitie. De sportbonden, het bedrijfsleven en ook de politiek leken er klaar voor. Maar toen kwam de economische crisis en vond het kabinet het te duur worden. De steun van de regering werd in 2012 ingetrokken.

Spelen gaan aan Nederland voorbij

En dus was er van een officiële kandidaatstelling nooit echt sprake. De Spelen van 2028 zijn uiteindelijk naar Los Angeles gegaan. Die van 2024 en 2032, waarin Nederland heel misschien ook interesse had, gingen naar Parijs en het Australische Brisbane.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Olympische Spelen officieel naar Parijs en Los Angeles

Nederland heeft vooralsnog dus één keer de Olympische Zomerspelen georganiseerd. Dit is waar alle edities tot nu toe hebben plaatsgevonden:

De eerste mogelijkheid om de Spelen toch naar Nederland te halen is dus in 2036. Ver weg van nu. Bestaat de ambitie überhaupt nog? "De ambitie en de hoop zijn er altijd", zegt Geert Slot van NOC-NSF tegen RTL Nieuws. "Bovendien zijn er altijd overal mensen die plannen maken. Die kijken wat mogelijk is."

Politieke steun essentieel

Maar de Spelen in 2036 naar Nederland halen lijkt er vooralsnog niet van te komen. "Er is op dit moment geen afdeling die daarmee bezig is. We zijn vooral bezig met naar de Spelen gaan, in plaats van ze te organiseren. En de politieke steun is nodig, want de internationale sportwereld wil de garantie van het allerhoogste politieke niveau hebben."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kamer huiverig voor Spelen in 2028

Dat die steun essentieel is, ziet ook Ruud Koning. Hij is hoogleraar sporteconomie aan de Rijksuniversiteit Groningen. "Maar niet alleen steun van de politiek, ook van de bevolking en het bedrijfsleven." En daar schort het nog wel eens aan. Want veel Nederlanders vinden de Spelen alleen maar duur.

Duurste spelen ooit

Goedkoop zijn ze inderdaad niet. De huidige Spelen in Tokio zouden de duurste Zomerspelen ooit zijn. Volgens berekeningen gaat het om 13 miljard euro, net wat duurder dan de Spelen van 2012 in Londen (12,2 miljard euro).

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kosten Spelen Tokio zijn gestegen naar 12,6 miljard euro

Daar moet volgens Paul Hover wel een kanttekening bij worden gemaakt. Hij is senior onderzoeker aan het Mulier Instituut, dat onderzoek doet naar sport. "Het zijn niet alleen de kosten voor de organisatie zelf. Het zijn ook kosten voor de sportieve infrastructuur, zoals sportaccommodaties en de niet-sportieve infrastructuur, zoals kosten voor verbetering van het openbaar vervoer en de bouw van hotels. De bedragen die worden genoemd zijn deze drie typen kosten samen."

'Vier keer duurder dan gepland'

"Wat alleen niet helpt, is als de begroting wordt overschreden. In Londen werden de Spelen bijvoorbeeld vier keer zo duur als gepland. Wil je de steun van de bevolking, de politiek en het bedrijfsleven, zorg dan voor een reële kostenprognose."

De Spelen van 2012 waren in de Britse hoofdstad Londen. De Spelen van 2012 waren in de Britse hoofdstad Londen.

Over Londen gesproken, dat is wel de enige stad ter wereld die zich meerdere keren kandidaat stelde en alle keren de Spelen kreeg toegewezen. "Wat in Londen goed is gegaan, is de organisatie van het evenement zelf en de aanpak van Oost-Londen, waar het Olympisch Park is gerealiseerd", zegt Hover.

"Bovendien werd in Londen óók veel geïnvesteerd in de breedtesport. Sportbonden ontvingen extra overheidsfinanciering voor promotie van breedtesport en ledengroei, al leidde dat in de jaren na de Spelen niet tot een toename van het aantal sporters."

Leer het IOC kennen

En er is meer om de organisatie binnen te slepen. "Betrek de culturele sector er meer bij, de Spelen zijn een huwelijk van sport en cultuur. Zorg ervoor dat je locaties die je nog moet opbouwen, na de Spelen voor iets anders kunnen worden gebruikt. En denk aan het lobbycircuit. Als je weet hoe leden van het IOC, die elke potentiële gaststad bezoeken, denken en wat ze belangrijk vinden, kan je daarop inspelen."

Sifan Hassan haalde deze Spelen nog een bijzondere gouden plak:

Sifan Hassan schrijft historie: voor het eerst in 29 jaar wint Nederland een gouden atletiekplak. Vijftien uur eerder kwam Hassan nog ten val op de 1500 meter. Ze won die race overigens ook, maar sliep er slecht van.

Volgens hoogleraar Koning moet je ook nadenken over welke grote problemen er door het organiseren van de Spelen kunnen worden opgelost. "Japan wilde zich bijvoorbeeld na de tsunami van 2011 weer laten zien aan de wereld. Dat ze technisch ver zijn. Voor Nederland vind ik dat wat onduidelijk. Het is moeilijk je succesvol kandidaat te stellen zonder dat je maatschappelijke problemen hebt aangekaart."

Klimaat en watermanagement

Volgens Koning zijn vergrijzing, het klimaat en watermanagement van die maatschappelijke problemen die voor Nederland gelden. "Maar dan zie ik nog steeds niet hoe de Spelen daarbij zouden kunnen helpen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Olympische Spelen van Tokio zijn 'duivels dilemma' voor de sponsors

"En de Spelen zijn dus duur. Dat moet worden terugverdiend met kaartverkoop en toerisme. Bij dat laatste is het überhaupt onduidelijk hoe het zich gaat ontwikkelen na corona. En als het oude niveau zich herstelt, kan een stad als Amsterdam die toeristen dan kwijt? Ga je dan de gewone toeristen wegdrukken bij hotels, zodat er een plek is voor Olympische toeristen?"

Kortom, de Spelen organiseren is nog een hele opgave. En het lijkt er de komende jaren niet van te komen. Team NL kan zich focussen op Tokio, Parijs, Los Angeles en Brisbane.

Onze estafetteploeg behoort bij deze Spelen tot de wereldtop:

Het gaat ontzettend goed met de Nederlandse atletiekestafette. Maar liefst vijf ploegen hebben zich gekwalificeerd voor de Olympische Spelen in Tokio en de mannen op de 4x400 meter zijn onlangs zelfs wereldkampioen geworden.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore