6 vragen en antwoorden

Een jaar na de explosie in Beiroet: hoe gaat het nu?

03 augustus 2021 22:08 Aangepast: 04 augustus 2021 00:17
Achter het 25 meter hoge monument voor de slachtoffers van de explosie, is te zien dat de haven nog niet weer volledig is opgebouwd. Beeld © Getty Images

Vandaag is het precies een jaar geleden dat een grote ontploffing in de haven van Beiroet een groot gedeelte van de stad vernielde. Huizen, auto's en winkels: vrijwel alles was kapot. Hoe ziet de hoofdstad van Libanon nu uit? Hoe staat het land er nu voor? En kan dit nog een keer gebeuren? Zes vragen en antwoorden.

Olaf Koens is correspondent voor RTL Nieuws in het Midden-Oosten. Hij is vandaag in het gebied waar naar verwachting een grote demonstratie wordt gehouden. We leggen hem de vragen voor.

1. Eerst even opfrissen: wat is er een jaar geleden gebeurd?

Daarvoor moeten we eerst verder terug in de tijd. Acht jaar geleden kwam 2750 ton aan ammoniumnitraat in de haven van Beiroet, de hoofdstad van Libanon. Deze grondstof wordt gebruikt als kunstmest, maar ook voor het maken van bommen.

Een 86 meter lang vrachtschip voer onder de Moldavische vlag en had de stof aan boord. Het schip zou onderweg zijn naar Mozambique, maar werd afgekeurd en mocht niet verder varen. Het schip en de explosieve lading bleven achter, in het hart van Beiroet. In november 2014 werd besloten om de lading ammoniumnitraat voorlopig te stallen in een pakhuis in de haven.

Tot het op 4 augustus 2020 misgaat, en de 2750 ton aan ammoniumnitraat voor een gigantische explosie zorgt. Bekijk hier de beelden:

Voorafgaand aan de explosie was er een brand in een opslagplaats. Er vielen ruim 200 doden, en meer dan 6500 mensen raakten gewond.

2. Wat zien we nu, een jaar later, van de explosie terug?

Een maand geleden was Olaf Koens nog in Beiroet. "De opbouw van de stad gaat heel langzaam." En dat is een kwestie van geld, legt hij uit. Het is namelijk niet zo dat de Libanese regering zegt: we zorgen dat alles weer goed komt. "Burgers mogen zelf de portemonnee trekken. En dat betekent dat de mensen die geld hebben, bouwvakkers kunnen inhuren om hun huizen weer op te knappen. Arme mensen moeten sparen." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Noodkreten over explosieve lading van vrachtschip in Beiroet jarenlang genegeerd

Maar dat is wel lastig, want er heerst financiële chaos in het land. Veel armere mensen kunnen de reparaties nog steeds niet betalen. Het resultaat? Als je door de straten van Beiroet loopt, verschilt het soms per verdieping hoe een gebouw eruit zit. "Heel veel plekken zijn nog onbewoonbaar. De schade is nog steeds overal te zien."

Op het moment van de grote explosie in Beiroet was een bruidspaar een trouwvideo aan het maken. Beelden van hoe ze moesten wegduiken gingen de wereld over. Bijna één jaar later bezoekt het paar de plek opnieuw: 

3. Hoe zit het dan met deze economische problemen? 

Al maanden bevindt Libanon zich in een economische crisis waarvan het dieptepunt nog lang niet bereikt lijkt te zijn. "Het gaat niet best", zegt Koens. De waarde van de Libanese munt is enorm gedaald in het afgelopen jaar. Door de enorme inflatie zijn veel levensmiddelen vele malen duurder, en daarmee nagenoeg onbetaalbaar geworden  Van luiers tot medicijnen: alles kost een fortuin. "De economische crisis is enorm. Ik heb nog nooit een land zo snel zo diep zien vallen."

Correspondent Olaf Koens zag een maand geleden op een markt in Beiroet dat voor veel mensen groente en fruit onbetaalbaar is geworden. "Geld om het eten te kopen, hebben heel veel mensen niet meer."

Er is een tekort aan alles. "Medicijnen, stroom, elektriciteit, benzine en voedsel." En ondertussen blijft de waarde van de Libanese munt maar dalen. "Het gaat zo snel, maar er lijkt nog steeds geen ondergrens in zicht te zijn", zegt Koens.

4. Is er inmiddels al een schuldige aangewezen? 

"Er zijn mensen verantwoordelijk voor de explosie, maar een jaar later is er nog niemand voor de rechter verschenen en niemand heeft excuus aangeboden", zegt Koens.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Financiële chaos in Libanon: torenhoge voedselprijzen, waanzinnige wisselkoersen

Wel werd eind vorig jaar bekend dat de oud-premier Hassan Diab en drie oud-ministers zouden worden aangeklaagd vanwege de nalatigheid die zorgde voor de explosie. Koens: "Er zijn dus wel mensen aangewezen, maar ze zijn vooralsnog niet veroordeeld. Ik vraag me af of dat nog komt."

5. Vandaag is de explosie precies een jaar geleden. Komt er een herdenking?

Er is een minuut stilte gepland om de slachtoffers van de explosie te herdenken. Maar daarnaast is ook een grote demonstratie georganiseerd, weet Koens. "Libanon is altijd een land geweest met veel etnische achtergronden, maar deze demonstraties brengen veel mensen samen." Voor veel Libanezen was de explosie in de haven van Beiroet de druppel die de emmer doet overlopen. Een emmer die vol zit met ellende, armoede en corruptie. Ze eisen veranderingen in het politieke systeem.

Maar wat maakt Libanezen zo boos? Het wordt uitgelegd in onderstaande video:

Hoe de demonstratie er aan toe zal gaan, weet Koens niet. Maar hij is vaker bij protesten in Libanon geweest. Uit ervaring weet hij daarom dat het er hardhandig aan toe kan gaan. "Er kan geschoten worden met echte of rubberen kogels, er kan traangas ingezet worden."

6. Kan zo'n ramp nog eens gebeuren in Libanon? 

"Ik zou het niet uitsluiten", zegt Koens. Het gaat om een specifieke situatie met een bepaalde brandstof. Normaal gesproken is er niets aan de hand als het goed opgeslagen ligt. "De explosie is eigenlijk een gevolg van jarenlange corrupte en machtsmisbruik in het land, waarbij het land de eigen burgers tekort doet." En daar is nog niets aan gebeurd: "De kans dat dat nog een keer gebeurt is het klein, maar de reden dat het kon gebeuren bestaat nog steeds."

RTL Nieuws aanmelden nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore