Aanslag op Peter R. de Vries

Misdaadjournalisten wereldwijd meer en meer doelwit: 'Het blijft vaak onbestraft'

09 juli 2021 11:46
Media bij het huis van de vermoorde Griekse misdaadjournalist Giorgos Karaivaz in april dit jaar. Beeld © EPA

De veiligheid van misdaadjournalisten gaat de laatste jaren steeds verder achteruit. Journalisten die verslag doen van misdaad, corruptie en politiek lopen op dit moment meer gevaar dan journalisten die aan de frontlinie werken.

Dat zegt onderzoeker Evelien Wijkstra van Free Press Unlimited, een Nederlandse organisatie die zich wereldwijd inzet om de persvrijheid te bevorderen. Ze wijst naar meerdere rapporten, onder andere van de VN.

Sinds 2017 is er sprake van een kentering. Tot dat jaar kwamen de meeste journalisten om tijdens conflictsituaties, maar inmiddels worden meer journalisten vermoord in landen waar helemaal geen oorlog is.

Griekse Peter R.

Het zijn journalisten die bijvoorbeeld over georganiseerde misdaad berichten. Zoals de moordaanslag in april dit jaar, op de 53-jarige Giorgos Karaivaz in Athene. Je zou hem de Griekse Peter R. de Vries kunnen noemen. Bekend en hoog in aanzien. Een man met veel ervaring in de krantenjournalistiek en vaak te zien op televisie. Er werd meerdere keren op hem geschoten en hij overleefde de aanslag niet.

De journalisten die doelwit zijn schrijven, naast georganiseerde misdaad, over corruptie binnen de overheid, witteboordencriminaliteit en de contacten tussen de onder- en bovenwereld. In feite zijn het misdaadjournalisten, in de breedste zin van het woord. Wijkstra: "Het gaat om mensen die misstanden willen aankaarten. Uiteindelijk willen ze zaken naar boven halen, die anderen onder de tafel willen houden."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Verdachten moord Slowaakse onderzoeksjournalist weer vrij

Peter R. de Vries

Afgelopen dinsdag werd Nederland opgeschrikt door de moordaanslag op misdaadverslaggever Peter R. de Vries. Hij werd in Amsterdam neergeschoten om de hoek van de studio van RTL Boulevard, waar hij te gast was. Kort daarna werden twee verdachten aangehouden in verband met de aanslag. Zij zitten nog steeds vast, maar over de toedracht van de aanslag en wat de rol van de verdachten is geweest, is formeel nog niets bekend. 

De Vries ligt zwaargewond in een ziekenhuis in Amsterdam.

Zoals de Slowaakse journalist Ján Kuciak, die samen met zijn vriendin in 2018 werd vermoord. Kuciak deed onder meer onderzoek naar fraude met Europese landbouwsubsidies binnen overheidskringen. Een oud-militair is inmiddels veroordeeld voor de dubbele moord.

Kaarsjes branden bij het portret van de vermoorde Ján Kuciak. Kaarsjes branden bij het portret van de vermoorde Ján Kuciak.

Straffeloosheid

"Vaak zie je dat een aanslag ongestraft blijft", legt Wijkstra uit. "De dader wordt niet gepakt, en gebeurt dat toch, dan blijven de masterminds die de opdracht gaven buiten schot."  

Het gebeurde in Griekenland, Slowakije, en ook in 2017 in Malta toen Daphne Cuarana Galizia bij een bomaanslag om het leven kwam. Ze hield een populaire blog bij waar ze schreef over corruptie onder politici en criminelen.

Een dader zit vast, maar uit onderzoek blijkt dat tot de hoogste overheidskringen mensen betrokken waren bij de moordaanslag. Nog altijd is daar niemand voor opgepakt.

Journalist Daphne Cuarana Galizia overleefde een aanslag op haar leven niet. Journalist Daphne Cuarana Galizia overleefde een aanslag op haar leven niet.

In het laatste jaarverslag van het Platform voor de Bescherming en Veiligheid van Journalisten, onderdeel van de Raad van Europa, staan nu 23 moorden opgesomd, waarvan de daders ongestraft rondlopen. Het gaat om journalisten die in Europa zijn vermoord tussen 1994 en nu. Naast de namen Kuciak en Galizia, staat in het verslag ook de moord op Jamal Khashoggi in Turkije.

Wijkstra concludeert dat de aanvallen op journalisten agressiever zijn geworden, en er valt haar nog iets op. Overheden en machthebbers lijken een nieuwe manier gevonden om journalisten de mond te snoeren. "Er worden wetten aangenomen, zodat het makkelijk wordt om journalisten aan te pakken. Door ze boetes op te leggen of te vervolgen. Journalisten kunnen zo voor een lange tijd worden vastgezet."

Wereldwijd

Internationaal worden cijfers bijgehouden door het Comité ter bescherming van journalisten (CPJ). De cijfers zijn terug te vinden op hun website. Volgens het CPJ werden afgelopen jaar 50 journalisten vermoord, vanwege het werk wat ze doen.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore