Topontmoeting Genève

VS en Rusland herstellen diplomatieke band: 'Met elkaar praten is al heel wat'

16 juni 2021 19:09 Aangepast: 16 juni 2021 19:46
Poetin en Biden schudden elkaar de hand. Beeld © AP

De kou is nog niet uit de lucht tussen de Verenigde Staten en Rusland, maar de ijzige sfeer heeft wel plaatsgemaakt voor lichte dooi. De presidenten Vladimir Poetin en Joe Biden hebben tijdens hun topontmoeting in het Zwitserse Genève afgesproken hun ambassadeurs weer op hun post te laten terugkeren. Die waren teruggeroepen na wat onvriendelijkheden over en weer.

Het was een constructief gesprek waarin beide leiders de wil toonden om vooruitgang te boeken. Tal van netelige kwesties kwamen aan de orde. Vladimir Poetin: "Op principiële punten lopen onze visies uiteen. Maar in mijn beleving hebben we van beide kanten laten zien dat er bereidheid is om elkaar te begrijpen en manieren te vinden om nader tot elkaar te komen."

En ook Joe Biden toonde zich tevreden na afloop: "Ik moet zeggen, de toon van de hele ontmoeting, en die duurde geloof ik vier uur, was goed, positief. Het werd geen gevecht. Als we het oneens waren, zei ik dat. En daar bleef het bij. Als hij het er niet mee eens was, dan zei hij dat. Maar dat gebeurde niet in een opgewonden sfeer."

Weinig verwachtingen

Het was geen makkelijk gesprek. Dat was vooraf al duidelijk, de verwachtingen waren niet hoog gespannen. En een gezamenlijke persconferentie na afloop van de top zat er ook al niet in. Dat wilde Joe Biden niet. Het zijn geen vrienden, Poetin en Biden. De Amerikaanse president noemde zijn Russische collega al eens zielloos en een moordenaar. En volgens Poetin zijn de betrekkingen tussen de twee landen onder Biden op het laagste punt in jaren aanbeland, iets dat weer bevestigd werd door Biden.

Maar toch zijn ze gaan praten. Ze weten dat een vorm van samenwerking noodzakelijk is om escalatie te voorkomen. Poetin wil samenwerken met de VS op terreinen als klimaat, terrorisme, coronavirus en kernwapens. Biden wil de relatie voorspelbaarder maken. Weten wat je aan elkaar hebt.

Maar de tegenstellingen en het wantrouwen zijn groot. Rusland wil niet de les worden gelezen, maar als een gelijke worden behandeld. Het Westen beklaagt zich over tal van Russische acties. De steun aan de rebellen in Oost-Oekraïne bijvoorbeeld, of de annexatie van de Krim, de hulp aan de Belarussische dictator Loekasjenko en het monddood maken van de oppositie in eigen land. Maar Amerika moet zich daar niet mee bemoeien, zegt Poetin. Hij vindt dat het beter iets kan doen aan de problemen in eigen land, zoals het racisme in Amerika en het politiegeweld.

Agressieve opstelling

Bovendien vindt Poetin dat de Verenigde Staten en de NAVO zich ook agressief opstellen door militaire oefeningen te houden in het oosten van Europa, aan de grens met Rusland. Dat voormalige Oostblokstaten lid zijn geworden van de NAVO is ook al niet pluis, vindt het Kremlin.

En dan is er ook nog de cyberoorlog. Rusland heeft meer dan eens geprobeerd de Amerikaanse verkiezingen te beïnvloeden. Politici werden gehackt en de zoon van Biden werd zwart gemaakt vanwege diens zakelijke activiteiten in Oekraïne. Op die manier wilde Rusland dat Trump opnieuw president zou worden en niet Biden. Het heeft er ongetwijfeld toe geleid dat Biden zich hard opstelt. Hij wil Poetin duidelijk maken dat cyberaanvallen niet meer getolereerd en sowieso beantwoord zullen worden.

'Met elkaar praten is al heel wat'

Amerika-correspondent Erik Mouthaan zegt over de ontmoeting van vandaag: "Biden sprak met de man die volgens Amerikaanse inlichtingendiensten er alles aan deed om te voorkomen dat hij president werd. Dus de toon is anders dan toen Trump president was. Trump was pro-Poetin. Maar Biden heeft ook geen zin in een conflict met Moskou. Er zijn zoveel andere dingen waar hij zich mee bezig moet houden. Hij zal her en der een rode lijn trekken. Gedrag waar hij niet mee akkoord kan gaan, daar zal Amerika iets van zeggen tegen Poetin, maar verder willen ze vooral in een rustiger vaarwater komen met de Russen."

Rusland-correspondent Eva Hartog: "Als het aankomt op thema's zoals mensenrechten en de situatie van Alexei Navalny of Oekraïne heeft Poetin duidelijk gemaakt dat hij zijn eigen koers vaart. Maar als we hem moeten geloven zijn ze het vandaag wel eens geworden over de noodzaak om de diplomatieke band te herstellen en überhaupt met elkaar te praten. En dat is in de huidige situatie al heel wat."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore