Internationale ophef

EU wil onderzoek naar gedwongen landing Ryanair-vlucht in Belarus

24 mei 2021 11:35 Aangepast: 24 mei 2021 11:46
Stil protest in Vilinius: waar is Roman Protasevitsj? Beeld © AFP

De Europese Unie wil een internationaal onderzoek naar de gedwongen landing van een Ryanair-vliegtuig in Minsk, waar een tegenstander van de Belarussische regering werd gearresteerd.

"Door deze dwangmaatregel hebben de Belarussische autoriteiten de veiligheid van de passagiers en de bemanning in gevaar gebracht", zegt Josep Borrell, de EU-beleidschef voor het buitenlands beleid. De EU-leiders zullen tijdens een top die vanavond in Brussel begint, aanvullende sancties tegen Belarus bespreken.

Kopstuk oppositie

Belarus liet gisteren een straaljager opstijgen om het passagiersvliegtuig dat onderweg was van Griekenland naar Litouwen te onderscheppen. Onder het mom van een valse bommelding werd het vliegtuig in Minsk aan de grond gezet.

Aan boord was onder anderen journalist Roman Protasevitsj, een belangrijk kopstuk van de oppositie. Protasevitsj verbleef in ballingschap en riskeert in Belarus de doodstraf. Volgens Ryanair-topman Michael O'Leary zouden er ook medewerkers van de Russische geheime dienst zijn uitgestapt in Minsk.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer

Rutte: actie van Belarus is 'ongekend en onacceptabel'

'Legaal gehandeld'

De Belarussische autoriteiten zeggen dat ze legaal hebben gehandeld. Het land beschuldigt het Westen ervan ongegronde beweringen te doen om politieke redenen.

"Het lijdt geen twijfel dat de acties van onze bevoegde autoriteiten volledig in overeenstemming waren met de geldende internationale regels", zegt een woordvoerder van het Wit-Russische ministerie van Buitenlandse Zaken Anatoly Glaz.

'Echt bang'

De Belarussische oppositieleider in ballingschap Svetlana Tichanovskaja vreest voor het leven van Protasevitsj. Ze zei dat hij een vooraanstaand tegenstander van president Aleksandr Loekasjenko is. "We zijn echt bang, niet alleen voor zijn vrijheid, maar voor zijn leven," vertelde ze vanuit Litouwen aan Sky News.

Het Belarussische staatsagentschap voor de luchtvaart zei eerder vandaag dat zijn luchtverkeersleiders slechts 'aanbevelingen' hebben gegeven aan de bemanning van het Ryanair-vliegtuig dat werd omgeleid naar Minsk. Er zouden geen dreigementen zijn geuit om de landing af te dwingen.

KLM blijft over Belarus vliegen

Luchtvaartmaatschappij KLM blijft door het Belarussische luchtruim vliegen. De maatschappij zegt geen veiligheidsrisico te zien en stelt dat het vluchtschema 'normaal zal worden voortgezet'. KLM heeft daarvoor onder andere overleg gehad met de overheid en een risicobeoordeling uitgevoerd. Verschillende andere maatschappijen mijden het Belarussische luchtruim voorlopig wel.

Vanuit onder meer het Verenigd Koninkrijk en Litouwen klinkt de roep om het luchtruim van Belarus te mijden. "We moeten alle vliegtuigen die Belarus overvliegen tegenhouden", zei de Britse parlementsvoorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken, Tom Tugendhat, tegen Times Radio. "Dit is een daad van luchtpiraterij, gecombineerd met kaping, en uiteindelijk gekoppeld aan ontvoering."

De Letse maatschappij airBaltic geeft in ieder geval gehoor aan de oproep. Zolang de situatie onduidelijk is, blijven de vliegtuigen weg uit het Belarussische luchtruim.

Wizz Air, de grootste prijsvechter van Oost-Europa, vliegt met zijn toestellen ook om Belarus heen. Dat betekent dat de vluchten tussen Kiev in Oekraïne en Tallinn in Estland van Wizz Air het luchtruim van Belarus mijden. Ook verschillende andere routes van Wizz Air van en naar de Baltische staten vliegen doorgaans over Belarus. Net als airBaltic houdt Wizz Air de situatie nauwlettend in de gaten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer

Belarus dwingt vliegtuig tot noodlanding na valse bommelding en arresteert journalist

VS: schokkende daad

De Amerikaanse regering veroordeelt het aan de grond zetten van het toestel. De Amerikaanse minister Anthony Blinken van Buitenlandse Zaken eiste de onmiddellijke vrijlating van Protasevitsj en zei dat deze 'schokkende daad van het regime van Loekasjenko het leven van meer dan 120 passagiers, onder wie Amerikaanse burgers, in gevaar heeft gebracht'.

De procureur-generaal in de Litouwse hoofdstad Vilnius is een voorlopig onderzoek begonnen naar het incident. Het wordt uitgevoerd door de gerechtelijke politie van de EU-lidstaat, tevens lid van de NAVO. De passagiers en de bemanning van het vliegtuig, dat gisteravond uiteindelijk in Vilnius aankwam, zullen worden ondervraagd.

"We verwachten ook dat ze meewerken met de wetshandhavers en onze ambtenaren alle informatie geven die ze hebben", zei premier Ingrida Simonyte volgens het Baltische persagentschap BNS na een ontmoeting met passagiers op de luchthaven van Vilnius. "We hopen dat de mensen vanavond zo snel mogelijk naar huis mogen, want we begrijpen dat iedereen moe is."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore