Problemen stapelen zich op

'Voor echte oplossing Gaza-conflict is politiek en diplomatiek wonder nodig'

21 mei 2021 11:39 Aangepast: 21 mei 2021 11:43
Een Palestijns gezin keert terug naar huis in Gaza-Stad. Beeld © AFP

Sinds gisteravond is er een staakt-het vuren in het conflict tussen Israël en Hamas. Correspondent Olaf Koens legt uit wat dit voor Israël en de Palestijnen betekent.

Wat heeft dit nu opgeleverd?

Een oorlog kent alleen maar verliezers. Het staakt-het-vuren heeft in ieder geval voorlopig opgelost dat er, aan beide kanten, niet nog meer onschuldige slachtoffers vallen. Er zijn sinds gisternacht geen raketten meer uit Gaza richting Israël geschoten, en de bombardementen op Gaza waarbij zoveel burgerdoden vielen, zijn gestaakt. 

In de Gazastrook, en ook elders, gingen duizenden Palestijnen de straat op om de overwinning te vieren. Hamas zal claimen dat het Israël heeft gewraakt. Vanuit Israël zullen we vandaag waarschijnlijk horen dat Hamas een 'enorme klap' is toegediend, en dat de oorlog een succes was. Beide partijen zullen de overwinning claimen.

Politiek zie je ook al hoe hier munt uit geslagen zal worden. Hamas heeft de belangrijkste rivaal, de Palestijnse Autoriteit van Mahmoud Abbas, met de mond vol tanden gezet. Het was niet Abbas die voor de Palestijnen opkwam toen die hun huizen uit werden gezet, toen er traangas door de Al-Aqsamoskee werd geschoten. Nee, het was Hamas in de Gazastrook. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu was elf dagen geleden nog de politicus die weer geen coalitie kon vormen, die de opdracht voor het besturen van het land uit handen moest geven. Nu kan hij een militaire overwinning claimen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer

Israël en Hamas akkoord met staakt-het-vuren, feest in Gaza

Is er iets opgelost?

Op de langere termijn is er natuurlijk niets veranderd. Sterker nog, ik denk dat we nog jaren de gevolgen van dit elf dagen durende conflict zullen zien. Israël blijkt kwetsbaarder dan gedacht. Hamas heeft duizenden raketten af weten te vuren, tot op het laatste moment. Daar is het nog altijd toe in staat. In de Gazastrook is de situatie geen haar verbeterd. Vorig jaar al gaf de VN in een rapport aan dat het 'onleefbaar' is in Gaza. 

Wanneer we breder kijken, zie je dat de problemen zich opstapelen. Israël staat nu onder hoogspanning, niet alleen in Gaza en de Westelijke Jordaanoever was het onrustig, ook in Israël zelf kwam het tot onrust. Er waren lynchpartijen in verschillende steden, woedende menigtes Palestijnen en grote groepen Israëlische nationalisten hebben allerlei steden onveilig gemaakt. Dat is een gigantisch probleem dat niet zomaar is op te lossen. En ook buiten de landsgrenzen is het onrustig. In Jordanië trokken duizenden betogers naar de grens, vanuit Libanon zijn er raketten afgevuurd richting Israël. 

Hoe lang kan dit standhouden?

De trieste realiteit is dat er bij een staakt-het-vuren na een Gaza-oorlog, net als in 2014, langzaam het besef ontstaat dat het niet meer dan een kwestie van tijd is tot de volgende escalatie. Zolang de onderliggende problemen niet worden aangepakt, blijft dit conflict sluimeren. Er hoeft maar iets te gebeuren of het barst weer in alle hevigheid los. 

Op de korte termijn zal moeten worden gekeken naar wederopbouw, naar het verbeteren van de leefomstandigheden van de Palestijnen in de Gazastrook. Als je het conflict echt wilt oplossen moet er een proces in gang worden gezet waarbij de Palestijnen in Gaza niet langer onder een verstikkende blokkade leven en Israël zich niet langer bedreigd hoeft te voelen. Zeg maar gerust dat daar een politiek en diplomatiek wonder voor nodig is. Dat zie ik voorlopig niet gebeuren. 

Bekijk ook: 'Wie heeft gelijk?', en nog 4 vragen van scholieren over het conflict tussen Israël en de Palestijnen

Er is een voorlopig staakt-het-vuren. Maar van vrede tussen Israël en de Palestijnen is nog lang geen sprake. Wat is de oorzaak van het conflict? En wie heeft er gelijk? Correspondent Olaf Koens geeft antwoord op vragen van middelbare scholieren.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore