'Stoppen met zeuren'

Falende corona-aanpak Brazilië kan president Bolsonaro zijn baan kosten

04 mei 2021 15:56 Aangepast: 04 mei 2021 17:16
De Braziliaanse president Jaïr Bolsonaro Beeld © Getty Images

In Brazilië is de Senaat een onderzoek gestart naar het coronabeleid van de regering Bolsonaro. Brazilië is hard getroffen door corona, maar president Bolsonaro heeft de ernst van het virus steevast gebagatelliseerd. Het gevolg: een ingestort zorgsysteem en veel te weinig vaccins. In het uiterste geval kan het Congres daarvoor Bolsonaro nu afzetten.

Vanaf vandaag moeten ministers uit Bolsonaro's regering verantwoording afleggen aan een onderzoekscommissie. Die bestaat uit senatoren vanuit het hele land. De commissie heeft een lijst gemaakt van dingen die in Brazilië de afgelopen maanden mis zijn gegaan en wil van de regering weten hoe dit heeft kunnen gebeuren.  

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Tekort aan verdovingen Brazilië: patiënten vastgebonden aan bed

'Een griepje'

Een van de eerste dingen die de commissie wil weten is waarom de regering Bolsonaro lange tijd de ernst van het virus heeft afgezwakt. Bolsonaro, die zelf corona opliep, noemde het virus ''een griepje''. 

Toen vorige maand het aantal besmettingen zo hoog was dat de zorg het niet meer aankon, zei Bolsonaro dat hij 'genoeg had van het gezeur'. Ondanks de gevaarlijke Braziliaanse variant van het virus, weigerde hij een lockdown af te kondigen. 

Brazilië telt meer dan 400 duizend coronaslachtoffers Brazilië telt meer dan 400 duizend coronaslachtoffers

Ondanks dat de regering Bolsonaro wordt ondervraagd, lijkt de focus van de commissie vooral op de president zelf te liggen. Bolsonaro ontsloeg drie ministers van Volksgezondheid die een andere koers wilden varen dan hij. Bolsonaro bepaalde dus het beleid.

Uitblijven van vaccins

Ook een punt waar door de onderzoekscommissie kritisch naar gaat worden gekeken: de vaccinatiecampagne van Brazilië. Het land liep lange tijd enorm achter met vaccineren ten opzichte van andere Zuid-Amerikaanse landen. En dat past eigenlijk helemaal niet bij Brazilië, legt correspondent Sandra Korstjens uit. 

"De Brazilianen zijn normaal gesproken experts in het snel uitrollen van vaccinatiecampagnes. Bij campagnes tegen andere ziekten ging dat heel soepel. Dit keer zijn er te weinig vaccins. Bovendien ontmoedigde president Bolsonaro zijn landgenoten lange tijd om zich te laten vaccineren. Over het Pfizer-vaccin zij hij eerder dat je na het nemen ervan niet gek moest op kijken als je zou veranderen in een krokodil.

Een aanbod van Pfizer om 70 miljoen doses te leveren werd door de regering in een eerder stadium afgewezen. Nu zijn er alsnog tientallen miljoenen dosis van het vaccin besteld. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Recordaantal doden en honger: Brazilië krijgt corona maar niet onder controle

Steun voor Bolsonaro neemt af

Vanuit het hele land is er veel kritiek op het beleid van Bolsonaro. Eind vorig jaar stond een meerderheid van de Brazilianen nog achter de president. Maar uit de laatste peilingen blijkt dat ruim de helft van de bevolking wil dat hij opstapt vanwege het coronabeleid. 

Toch krijgt de president ook nog steun. Deze week gingen er duizenden aanhangers van Bolsonaro de straat op. 

De aanhangers van Bolsonaro gingen deze week de straat op De aanhangers van Bolsonaro gingen deze week de straat op

Wondermiddeltjes

Vaccins waren voor Bolsonaro lange tijd taboe, maar hij prees wel het middel hydroxychloroquine als medicijn tegen het virus. Terwijl nog niet is bewezen dat het middel helpt. In Nederland krijgen artsen zelfs een boete als ze het middel tegen corona uitschrijven. De commissie wil kijken wat de gevolgen zijn geweest van het aanprijzen van dit middel door de regering. 

Ondertussen heeft het land nog altijd weinig grip op het virus. Op begraafplaatsen werden de afgelopen weken dag en nacht lichamen begraven en bij de overvolle ziekenhuizen werden patiënten weggestuurd. Het overkwam de 72-jarige schoonvader van de Nederlandse Noëlle. Ze woont in Brazilie en vertelt in onderstaande video over de 'corona-nachtmerrie' die ze meemaakte: 

Lijst van aanklachten

De commissie gaat bij de volgende punten kijken of ze te verwijten zijn aan de regering Bolsonaro:

  • Afzwakken van de ernst van het coronavirus
  • Langzame vaccinatiecampagne
  • Tekort aan medische hulpmiddelen, kwetsbaarheid gezondheidszorg
  • Aanprijzen van niet-bewezen hulpmiddelen als medicijn
  • Niet afdoende hulp voor inheemse volken in de Amazone bij het uitbreken van de Braziliaanse variant (in de verslagen wordt hierbij zelfs gemeld dat het mogelijk gaat om genocide)

De verwachting is daarom alom dat de regering Bolsonaro fel zal worden ondervraagd door de onderzoekscommissie. 

Korstjens: ''De commissie moet onderzoeken wat er tijdens de pandemie precies is gebeurd. Daarvoor heeft ze toegang tot belangrijke documenten en mag de commissie ministers verhoren. Daardoor zullen er binnenkort waarschijnlijk interessante onthullingen zijn over de keuzes achter het beleid van Bolsonaro.''

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Onrustig Brazilië telt steeds meer coronadoden maar Bolsonaro bijt van zich af

Maar de kans dat Bolsonaro echt zal worden afgezet is op papier klein, stelt Korstjens. ''Allereerst gaat het onderzoek waarschijnlijk vele maanden duren. En mocht het resultaat dan vernietigend zijn voor de president, dan nog kan hij alleen worden afgezet door het Congres. En daar wordt hij nu nog door voldoende politieke bondgenoten gesteund.''

Een impeachment is onwaarschijnlijk en volgens Korstjens kan het perspectief voor Bolsonaro er over een jaar ook zomaar weer heel anders uitzien. 

''Als het land komend jaar uit de pandemie raakt dan wordt de druk op president Bolsonaro zeer waarschijnlijk vanzelf minder en de kans op afzetting daarmee ook. Bolsonaro zelf zal in ieder geval alles op alles zetten om de verkiezingen in het najaar van 2022 gewoon weer te winnen.''

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore