Oorlog 1967

Het kan nog erger, ooit lagen er 14 schepen 8 jaar vast in het Suezkanaal

26 maart 2021 13:21 Aangepast: 26 maart 2021 14:21
Voetballen op het dek van een van de schepen Beeld © ANP

De hele wereld kijkt naar de Ever Given, het gigantische containerschip dat overdwars vastligt in het Suezkanaal. Het is niet het eerste schip dat strandt in het kanaal. In 1967 kwamen veertien schepen voor anker te liggen - en het duurde acht jaar voor ze weer verder konden.

Voor anker liggen op een meer waar je niet weg kan is saai. Heel saai. De bemanningen van de veertien schepen probeerden er maar iets van te maken. Er werd veel gedronken, gezwommen, gewaterskied. Er werd een bioscoop gemaakt en een voetbalveld. Er werden zelfs 'olympische spelen' georganiseerd.

Het kanaal werd oorlogsgebied toen er in 1967 oorlog uitbrak tussen Israël en de Arabische landen Jordanië, Egypte en Syrië. Veertien schepen die op dat moment door het kanaal voeren, moesten het anker uitwerpen in het Great Bitter Lake, het wijdste punt van het kanaal.

De oorlog duurde slechts zes dagen, maar de schepen zouden er acht jaar blijven liggen. Israël nam controle over de rechteroever van het kanaal, Egypte bleef de baas aan de andere kant. Om te voorkomen dat de Israëli's het kanaal konden gebruiken, blokkeerden de Egyptenaren het met oude schepen, rotzooi en mijnen.

Schepen liggen naast elkaar voor anker in het Great Bitter Lake, 1968 Schepen liggen naast elkaar voor anker in het Great Bitter Lake, 1968

De mannen op de schepen konden weinig doen behalve poetsen, onderhoud uitvoeren en hopen dat ze snel weer verder konden. Dat viel tegen. Na drie maanden mochten de crewleden het land verlaten - maar de schepen moesten bemand blijven en dus werden er nieuwe mensen ingevlogen om op de schepen en hun lading te passen.

De gele vloot

Dat ging jaren zo door, en het was niet altijd even gemakkelijk. "De eerste maand was een soort van vakantie", zei kapitein Miroslaw Proskurnicki van het Poolse schip Jakarta in 1974 tegen de New York Times. "De tweede maand was lastig, de derde maand vreselijk."

Over de jaren hebben meer dan 3000 mensen in rotaties gewerkt op de schepen, die van oorsprong Brits, Amerikaans, Duits, Frans, Zweeds, Pools, Bulgaars en Tsjechisch waren. Na verloop van tijd ontstond er een kleine, ongebruikelijke gemeenschap en gingen de crews steeds vaker bij elkaar op bezoek. 

Gele vloot

De vreemde verzameling schepen werd 'gele vloot' gedoopt, een verwijzing naar het woestijnzand dat de schepen zandstraalde en zich ophoopte op het dek. Ieder schip kreeg een eigen taak binnen de gemeenschap. Een Pools vrachtschip diende als postkantoor, een ander werd ziekenhuis. Schepen wisselden elkaar af met het organiseren van filmavondjes. 

De tijd werd gedood met spelletjes De tijd werd gedood met spelletjes

Voetbalveld en Olympische Spelen

Op het dek van het grootste schip werd een voetbalveld ingericht. Bemanningsleden verzonnen een vorm van waterskiën, waarbij een surfboard werd voortgetrokken door een reddingsboot. In 1986 werd er tegelijkertijd met de Olympische Spelen in Tokio zelfs een kleine versie georganiseerd, met veertien sporten zoals zeilen, duiken, sprinten, hoogspringen, schieten en waterpolo. De Polen wonnen, de Duitsers werden tweede. 

Met kerst werd een kerstboom op een vlot gezet. Een piano werd op een klein bootje getakeld, dat vervolgens alle schepen langsging voor een klein concert. De leden van de gele vloot maakten speciale badges en dassen voor zichzelf. 

Schip voor anker op het meer. Schip voor anker op het meer.

Kerkdienst en bierfeest

Op zondagen organiseerde het Duitse schip Nordwind een 'kerkdienst' waar alle bemanningsleden welkom waren. In de praktijk kwam het erop neer dat er vooral veel bier werd gedronken. Daar was sowieso geen gebrek aan op de schepen, vertelde een Poolse kapitein in 1974 aan de New York Times. Een gangbare grap onder de bemanningsleden was dat het 12 meter diepe meer bestond uit 10 meter water en 2 meter aan bierflesjes. 

De lege flesjes gingen namelijk overboord. "Je kan je afvragen wat toekomstige archeologen over een paar duizend jaar hiervan zullen denken", zei een Britse kapitein in 1969. Hij schatte dat er meer dan een miljoen flesjes in het meer waren verdwenen. 

In 1975, acht jaar nadat het anker was uitgegooid, werd de blokkade in het kanaal opgeheven. De gele vloot kon vertrekken. De meeste schepen waren zodanig verrot dat ze weggesleept moesten worden, maar de Duitse schepen Nordwind en Münsterland konden op eigen kracht het meer verlaten

Een herhaling van de geschiedenis zit er niet in. Daarvoor zijn de handelsbelangen te groot. Maar veel beweging is er ook nog niet. Het vastgelopen containerschip is één van de grootste ter wereld, zoals te zien is op deze video:

De Ever Given zit nog altijd muurvast. Het is te hopen dat de bemanning niet aan kerst op het dek hoeft te denken.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore