Voorraden bijna op

Zorgen om wereldwijd tekort aan medische zuurstof: 'Miljoenen levens in gevaar'

16 maart 2021 20:42 Aangepast: 16 maart 2021 20:51
Mensen wachten dag en nacht tot ze zuurstof krijgen Beeld © AFP

De Wereldgezondheidsorganisatie luidt de noodklok over de enorme tekorten aan medische zuurstof. Die is cruciaal bij de behandeling van coronapatiënten, maar in ziekenhuizen over de hele wereld is de voorraad bijna op.

Vooral Zuid-Amerika en Afrika worden hard getroffen. Om toch aan zuurstof te komen, staan mensen vaak dagenlang met een zuurstoftank in de rij. 

De Peruaanse Dani is één van hen. Haar vader ligt in het ziekenhuis, maar dat kan hem niet meer van zuurstof voorzien. De familie moet de medische zuurstof daarom zelf kopen bij een producent. Dat is niet goedkoop. ''We hebben al ons spaargeld al uitgegeven aan zuurstof. Mijn vader wil blijven leven, maar ons geld is bijna op.''

Wat is medische zuurstof? 

Patiënten worden in een ziekenhuis behandeld door ze te beademen met medische zuurstof. Dat is iets anders dan de lucht die wij inademen. Ook daar zit zuurstof in, maar de zuurstof die nodig is voor patiënten, bestaat uit een specifieke mix van gassen. Die zuurstof moet in een fabriek worden gemaakt, zodat het daarna via beademingsapparaten kan worden toegediend. 

Samen met tientallen anderen staat Dani dag en nacht met een eigen zuurstoftank in de rij. ''Mensen vertrekken alleen als ze horen dat hun geliefden zijn overleden.''

Iedereen hoopt hier zuurstof af te kunnen tappen in hun eigen tanks Iedereen hoopt hier zuurstof af te kunnen tappen in hun eigen tanks

Tweede golf

Peru is niet het enige land waar dit probleem speelt. In tientallen lage- en middeninkomenslanden, waaronder ook Brazilië, Egypte en Mexico, is er nauwelijks meer medische zuurstof beschikbaar in de ziekenhuizen.

De tweede golf aan coronapatiënten heeft ervoor gezorgd dat er meer zuurstof nodig is dan de landen op voorraad hebben. Onder meer Brazilië vraagt daarom om hulp. In onderstaande video zie je hoe de situatie in de ziekenhuizen daar helemaal uit de hand is gelopen:

Volgens Pim Kraan, directeur van Save the Children Nederland, is het wereldwijde zuurstofprobleem een ontwikkelingsvraagstuk. Kraan: ''Deze landen hebben niet de middelen om de infrastructuur hiervoor te bouwen. Er zijn geen fabrieken die zuurstof produceren, dat moeten ze allemaal kopen. Ook met het vervoeren van medische zuurstof, wat specialistisch werk is, hebben deze landen problemen.''

''We hebben hier al moeite om de gezondheidszorg overeind te houden, laat staan een land als Malawi. Die kunnen het niet zonder extra bijstand. Zonder geld en zonder infrastructuur blijft de gezondheidszorg daar op een niveau dat je deze patiënten niet goed kunt behandelen.''

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Ex-coronapatiënt Peter kan niet meer zonder zuurstoftank

Niet alleen corona

Medische zuurstof is essentieel voor ziekenhuizen, en niet alleen voor de behandeling van covidpatiënten. Kraan: ''Ziekenhuizen hebben ook zuurstof nodig bij bevallingen, maar ook om ziektes als malaria en longontsteking te bestrijden. Maar door de vele coronapatiënten, en de grote hoeveelheden zuurstof die zij nodig hebben, worden deze patiënten naar achteren gedrukt. Vooral voor jonge kinderen is het wachten erg gevaarlijk: een longontsteking kan voor hen nu fataal zijn.''

Kraan stelt dat in deze landen voldoende competente artsen zijn, maar dat ze vanwege de continue toestroom aan coronapatiënten simpelweg niet langer de middelen om iedereen te kunnen behandelen.

''We moeten er daarom als collectief voor zorgen dat er extra medische zuurstof heen gaat, maar ook extra beademingsapparaten.''

Het is hopen en bidden voor zuurstof Het is hopen en bidden voor zuurstof

''Als we dat niet doen, krijg je de situatie dat in deze landen alleen zuurstofflessen overblijven voor mensen die het kunnen betalen. Als je geld op is, dan ga je dood.''

De WHO stelt dat in de lage- en middeninkomenslanden per dag zeker een half miljoen mensen behoefte hebben aan medische zuurstof. Die aantallen groeien, maar de beschikbare zuurstof blijft afnemen. Ook voor honderdduizenden jonge kinderen is dat dus een groot gevaar. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Tekort aan medische zuurstof bedreigt Britse en Braziliaanse coronapatiënten

'Eén vliegtuig af van Schiphol'

Volgens Kraan moeten we ons in Nederland realiseren dat we ook hulp moeten verlenen uit eigenbelang. ''Dat deze pandemie een wereldwijde uitdaging is, geeft al aan dat je geen zwaktes in je keten kunt tolereren.''

''Wanneer nieuwe varianten van het virus opduiken in landen met een zwakke gezondheidszorg, waar mensen onvoldoende behandeling kunnen krijgen, dan is zo'n mutatie letterlijk één vliegtuig verwijderd van Schiphol.''

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Nederland verlengt inreisverbod tot 15 juni

Kraan: ''Je kunt niet met een eilandgedachte denken een mondiaal probleem op te lossen. Daar zullen we met z'n allen de schouders onder moeten zetten en dat betekent dat we ook dergelijke problematiek als een tekort aan zuurstof snel moeten oplossen.'' 

De Wereldgezondheidsorganisatie heeft van zuurstof een prioriteit gemaakt en stelt nu 90 miljoen dollar beschikbaar voor eerste noodhulp. Volgens Kraan een schijntje van het bedrag dat nodig is. ''Om ervoor te zorgen dat de hele wereld op korte termijn toegang heeft tot medische zuurstof is een bedrag nodig van 1,6 miljard dollar.''

RTL Nieuws aanmelden nieuwsbrief

Dagelijkse update

Wil jij iedere middag een selectie van het belangrijkste nieuws en de opvallendste verhalen in je mail? Meld je dan nu aan voor de dagelijkse update.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore