Wet tegen politiegeweld

Minneapolis zet zich schrap voor rechtszaak over dood George Floyd

05 maart 2021 10:46 Aangepast: 05 maart 2021 15:33
Muurschildering van George Floyd in Minneapolis, juni 2020. Beeld © AFP

Ruim negen maanden na zijn dood gaat het in Amerika weer volop over George Floyd. Het Huis van Afgevaardigden heeft ingestemd met een naar Floyd genoemde wet die politiegeweld moet terugdringen. En maandag begint de rechtszaak tegen de agent die minutenlang zijn knie op de nek van Floyd hield, waarna die stierf. "In Minneapolis zet iedereen zich schrap."

Amerika-correspondent Erik Mouthaan was afgelopen dagen in Minneapolis, bij de plek waar George Floyd stierf. De beelden van diens dood veroorzaakten in de hele wereld grote verontwaardiging, en wekenlange protesten en rellen in de VS. De vrees is dat het nu weer uit de hand kan lopen.

Bij de rechtbank waar de zaak dient tegen de hoofdverdachte, ex-agent Derek Chauvin, zijn de veiligheidsmaatregelen enorm. "Iedereen in Minneapolis zet zich schrap. Rond het gerechtsgebouw zijn twee gigantische, metershoge hekken gezet, met prikkeldraad", zegt Mouthaan.

Extra hekken rond het gebouw waar de juryleden voor het proces tegen Chauvin worden geselecteerd. Extra hekken rond het gebouw waar de juryleden voor het proces tegen Chauvin worden geselecteerd.

"De angst voor nieuwe rellen is groot. Er zijn bij de protesten na de dood van Floyd gigantische vernielingen aangericht. Gebouwen zijn in brand gestoken, het puin ligt er nog. Mensen leven er nog elke dag met wat er deze zomer gebeurde. De sfeer is heel gespannen."

Jury vaststellen

Het proces begint met het vaststellen van een jury. En dat wordt een hele klus, aldus Mouthaan. "Iedereen in Amerika heeft die vreselijke video van de dood van Floyd gezien. Niemand is onbevooroordeeld, zal de verdediging als argument aanvoeren. Terwijl dat natuurlijk wel zou moeten."

Het vaststellen van de jury zal weken gaan duren. "Daarna begint pas de inhoudelijke zitting, over de doodsoorzaak", zegt Mouthaan. "En dan wordt ook nog een groot deel van het proces live gestreamd zodat iedereen kan meekijken. Het kan, zeker voor de nabestaanden, nog weleens een naar proces worden."

Derek Chauvin, de agent die minutenlang zijn knie zette in de nek van Floyd Derek Chauvin, de agent die minutenlang zijn knie zette in de nek van Floyd

De naam George Floyd is nu ook verbonden aan een wet die politiegeweld moet terugdringen. Als eerbetoon heeft het Huis van Afgevaardigden deze week een verregaande wet tegen politiegeweld aangenomen die naar het slachtoffer is genoemd, de George Floyd Justice in Policing Act.

De wet is historisch te noemen. De federale overheid wil het gebruik van wurggrepen door agenten uitbannen. Er komt een landelijke database waarin agenten die over de schreef zijn gegaan worden geregistreerd, om te voorkomen dat ze na een incident zomaar bij een ander korps kunnen gaan werken. Vervolging van agenten moet makkelijker worden.

Erik Mouthaan: "Als deze wet wordt aangenomen is dat winst voor Amerika. Er is geen ander land ter wereld waar de politie zoveel geweld gebruikt. Ook geen ander land ter wereld trouwens waar mensen zoveel wapens hebben."

Het zijn maatregelen die de zwarte gemeenschap al jaren eist, zegt Mouthaan. "Het zou een stap vooruit zijn in het herstel van het vertrouwen van minderheden in de politie. Zeker na de dood van Floyd was de roep om maatregelen groot. Voor veel mensen is dit wel het minste, en gaat het eigenlijk nog niet ver genoeg."

Republikeinen

De wet komt uit de koker van de Democraten en kreeg in het Huis van Afgevaardigden een kleine meerderheid. De wet moet nog door de Senaat, zeg maar de Amerikaanse Eerste Kamer. Daar is steun van de Republikeinen nodig, maar die voelen er niet veel voor, aldus Mouthaan.

"De Republikeinen zeggen; het zijn de staten die over de politie gaan, en niet de federale overheid. Vergelijk het een beetje met de EU. Wij vinden het ook gek als Brussel gaat zeggen hoe wij onze politie moeten inzetten."

Nekklem verboden

Bovendien zijn er al veranderingen doorgevoerd. "Veel staten hebben al maatregelen genomen die in die wet staan. De nekklem is op veel plekken al verboden. Of de 'no knock warrant', dat je als politie zomaar naar binnen mag stormen, wat gebeurde bij een vrouw in Kentucky die werd doodgeschoten, Breonna Taylor. Dat is daar ook verboden", zegt Mouthaan.

De Republikeinen zijn volgens hem nu eenmaal terughoudender als het gaat om politie. "Ook zij vinden dat de rotte appels eruit moeten worden gehaald. Maar ze zeggen ook: de politie heeft het recht geweld te gebruiken als agenten zich bedreigd voelen. Dat is soms moeilijk vast te stellen, maar vaak gaat een jury daarin mee als het tot een rechtszaak komt en spreekt de agenten vrij."

Maandag dus het begin van de rechtszaak tegen Derek Chauvin, de agent die is aangeklaagd wegens de dood van George Floyd. Hem is onder meer 'second degree murder' ten laste gelegd, moord zonder voorbedachte rade. Hij kan veertig jaar gevangenisstraf krijgen. Chauvin staat alleen terecht. Het proces tegen drie andere agenten die een rol speelden, begint in augustus.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore