Grondwettelijk

Proces tegen Trump is begonnen: dit vinden de voor- en tegenstanders

10 februari 2021 08:49
Trump zou hebben aangezet tot de opstand bij het Capitool. Beeld © ANP

De Amerikaanse Senaat heeft gisteren besloten door te gaan met het historische proces tegen Donald Trump. Een meerderheid van de Senaat vindt het impeachmentproces grondwettelijk, ook nu Trump geen president meer is. Correspondent Erik Mouthaan legt uit hoe de Democraten en Republikeinen naar de zaak kijken.

De impeachmentprocedure gaat over de vraag of oud-president Trump zich schuldig heeft gemaakt aan het aanzetten tot een opstand, in de aanloop naar de bestorming van het parlementsgebouw op 6 januari. Die inval kostte aan vijf mensen het leven.

Proces kan doorgaan

Een meerderheid van de Senaat besloot gisteren dat het proces door kan gaan. De president kan dus in principe veroordeeld worden, al stemden slechts zes Republikeinen voor voortzetting van het proces.

"Dat geeft aan dat de partij achter de voormalige president staat, en de kans zeer klein is dat hij dat werkelijk schuldig wordt bevonden", vertelt correspondent Erik Mouthaan.

De aanklagers in deze politieke zaak zijn de zogeheten managers, afkomstig uit het Huis van Afgevaardigden. Een meerderheid van het Huis oordeelde eerder al dat Trump de fout in is gegaan.

"Zij krijgen ieder zestien uur de tijd om hun zaak hard te maken", legt Mouthaan uit. "Ze kijken daarbij verder dan alleen de gebeurtenissen op de dag van de bestorming."

Trump direct verantwoordelijk

De aanklagers stellen dat Trump direct verantwoordelijk is door zijn gedrag. Zo zou hij twijfels gezaaid hebben en onwaarheden hebben verspreid. Ook zou hij hebben aangespoord tot verzet en zou hij het geweld niet direct hebben veroordeeld.

De argumenten van de aanklagers:

Twijfels zaaien

Al maanden voor de verkiezingsdag suggereerde Trump dat hij alleen kon verliezen als Democraten zouden frauderen. Hij weigerde ook te beloven dat hij zich zou neerleggen bij de uitslag.

Onwaarheden verspreiden

Zelfs toen alle staten hun uitslagen hadden vastgelegd, en rechters geoordeeld hadden dat er geen reden was om die uitslagen te torpederen, riep Trump dat er sprake was van fraude.

Volgens Democraten kan het niet zo zijn dat iemand die de eed afgelegd heeft om de grondwet te beschermen, zich zo afzet tegen de democratie.

Aansporen tot verzet

De rally op 6 januari, die uitliep op de bestorming van het Capitool, werd door Trump wekenlang gepusht als een 'wilde' bijeenkomst waar mensen zouden komen om te 'vechten'. Hij gebruikte het woord 'vecht' maar liefst 20 keer in de speech die hij hield, een uur voor de deuren van het Capitool ingetrapt werden.

Geen directe veroordeling

Trump twitterde tijdens de rellen onaardig over de vicepresident, die zich beriep op de grondwet en Trump verplichtte de verkiezingsuitslag te erkennen.

Het duurde uren voor de Nationale Garde vanuit het Witte Huis toestemming had gekregen om troepen richting het Capitool te sturen.

In zijn eerste videoboodschap riep Trump weliswaar mensen op om naar huis te gaan, maar hij zei ook: 'We love you'. Een Republikeinse senator heeft gezegd dat hij gehoord heeft dat Trump genoot van de beelden van de bestorming op televisie.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Geen oorlog, maar wel 400.000 doden: dit waren 4 jaar Trump

'Niet verantwoordelijk'

Aan de andere kant staat Trump, die wordt vertegenwoordig door een team van advocaten. David Schoen is de belangrijkste advocaat van de oud-president.

Schoen stelt dat Trump niet aangeklaagd kan worden omdat hij geen president meer is, vrijheid van meningsuiting heeft, geen opruiende taal sprak en niet verantwoordelijk is voor het criminele gedrag van een beperkte groep mensen. 

De argumenten van de verdediging:

Geen president meer

Volgens de advocaten kan Trump niet terechtstaan in de Senaat, omdat hij geen president meer is. De grondwet zou dat niet toestaan. Door de stemming van de Senaat gisteren, om het proces door te laten gaan, is dit argument van tafel.

Vrijheid van meningsuiting

De verdediging zegt ook dat de uitlatingen van de president vallen onder artikel één van de grondwet, vrijheid van meningsuiting. Het feit dat de president een beëdigd persoon is, doet niets af aan zijn totale vrijheid om iets te zeggen.

Geen opruiende taal

De taal die Trump gebruikte was volgens zijn team niet opruiend. Het woord 'vechten' wordt door heel veel politici gebruikt, en betekent: opkomen voor je positie. Het is raar om dat als een letterlijke oproep te zien, vindt de verdediging. Daar komt nog eens bij dat Trump het ook had het over 'vreedzaam je stem laten horen'.

Beperkt aantal mensen

Het gaat hier volgens de verdediging om crimineel gedrag van een beperkt aantal mensen. Het kan niet aangetoond worden dat zij in opdracht van Donald Trump handelden. Hoe die mensen de woorden van de president opvatten is voor hun rekening, niet die van Trump.

Aanval op Democraten

De advocaten wijzen op uitlatingen die Democraten hebben gedaan, die ook als opruiend kunnen worden gezien. Zo was er het Democratische congreslid Maxine Waters, die riep dat mensen naar kabinetsleden van Trump moesten schreeuwen. 

Ook zouden Democraten vergoelijkend hebben gesproken over geweld rond de Black Lives Matters-demonstraties afgelopen zomer. Volgens Trump toont dat aan dat de linkse parlementariërs selectief verontwaardigd zijn

Kort proces

Het wordt waarschijnlijk een kort proces. Dat kan volgens sommige politici al binnen een week achter de rug zijn. De kans dat het ook tot een veroordeling komt, wordt klein geacht. De Democratische senatoren hebben dan de steun nodig van zeker 17 Republikeinse collega's.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Historisch tweede proces tegen Trump van start in Senaat

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore